
فرزين ماندگار
پـژوهـشهاي يك نشـريـه امريكايي نشان مـيدهد فـروش كتـابهاي مذهبي در امـريكا با رشد مـواجه بوده است.
نياز به معنويت موضوعي است كه طي چند دهه اخير در جوامع غربي گزارش شده و به انحای مختلف ديده ميشود؛ از تمايل زياد براي خريد كتابهايي چون قرآن و نيز كتابهايي با موضوعات عرفاني چون كتب مولانا جلالالدين بلخي. البته دولتهاي غربي همواره كوشيدهاند به اين نياز فطري در جوامع غربي سمت و سوي مورد نظر خود را بدهند با اين حال گرايش به دين اسلام همچنان در غرب رشد زيادي نشان ميدهد.
يك نشريه امريكايي در مطلبي تحليلي به مقايسه آمار فروش بازار نشر امريكا در چند سال اخير پرداخته كه در بخشي از آن به رشد فروش كتابهاي مذهبي اشاره شده است. بر مبناي گزارشي كه انجمن ناشران امريكا از سال ۲۰۱۶ منتشر كرده فروش كتابهاي مذهبي با رشدي 9/6 درصدي روبهرو شده است. در عين حال فروش كتابهاي كودك و نوجوان نيز با افزايشي 7/6 درصدي مواجه شده است. آمار فروش كتابهاي مذهبي در سال ۲۰۱۵ برابر با
06/1 ميليارد دلار و در سال ۲۰۱۶ برابر با 13/1 ميليارد دلار بوده است و رشدي 9/6 درصدي را ثبت كرده است. افزايش فروش كتابهاي مذهبي به دليل انتشار چند عنوان كتاب تأثيرگذار و الهامبخش صورت گرفته است و افزايش فروش كتابهاي كودك و نوجوان نيز براي انتشار كتابهايي در جهان داستاني «هري پاتر» از جمله «بچه نفرين شده» نوشته رولينگ رخ داده كه بيش از ۴ ميليون نسخه فروش داشته است.
بخش كتابهاي داستاني بزرگسال تنها بخشي بود كه كاهش فروش در آن مشاهده شده و 8/7 درصد به نسبت سال ۲۰۱۵ كاهش يافته است. نبود كتابهاي بزرگ عاملي براي اين كاهش فروش بود. رماننويسان نيز نتوانستند توجه رسانهها را بيشتر به خود معطوف كنند، چراكه شبكههاي كابلي و شبكههاي اجتماعي بيشتر به انتخابات رياست جمهوري معطوف بودند.
در گزارش انجمن ناشران امريكا شاهد افزايش فروش چاپي و كاهش فروش كتابهاي الكترونيك نيز هستيم. درعين حال فروش كتابهاي شنيداري قابل دانلود به نسبت سال ۲۰۱۵ افزايش يافته است.
كاهش فروش كتابهاي الكترونيك براي سومين سال متوالي و اين بار با كاهشي 9/16 درصدي نسبت به سال پيش رخ داد و فروش ايبوكها را به 26/2 ميليارد دلار رساند. ايبوكها بيشترين فروش خود را در بخش داستان بزرگسال تجربه كردند و با اين حال آمار فروششان كاهشي ۳۳ درصدي را نشان داد. در زمينه دانلود كتابهاي شنيداري نيز افزايشي 7/19 درصدي مشاهده شد و رقمي ۶۴۳ ميليون دلاري را ثبت كرد كه بيش از دو برابر آمار سال ۲۰۱۲ بود.
در بخش فروش كتابهاي آموزشي و دانشگاهي فروش 2/9 درصد كاهش يافت كه در اين ميان كتابهاي آموزش عالي كاهشي 6/12 درصدي و كتابهاي تخصصي كاهشي 5/22 درصدي را تجربه كردند.
كاهش فروش در بخش آموزش عالي به چندين عامل بستگي داشت كه توجه دانشجويان به ابزار آموزشي ديجيتال در برابر چاپي و تغيير در رفتارهاي دانشجويان از جمله آنها بوده است. كاهش در فروش كتابهاي تخصصي نيز به راكد بودن بودجه كتابخانهها براي خريد اين كتابها مربوط بوده است. با اين حال در هر دو بخش كتابهاي آموزش عالي و كتابهاي تخصصي در اولين فصل سال ۲۰۱۷ افزايش مشاهده شده است. اين گزارش از فروش حدود هزار و 800 ناشر استخراج شده است.