نويسنده: ميترا شهبازي
همين سال گذشته بود که خبر شهادت 3 محيط بان در کمتر از 72 ساعت، موضوع کمبود حافظان منابع طبيعي و تجهيزاتشان را بر سر زبانها انداخت. مسئلهاي که قرار بود با ورود نمايندگان مجلس و تصويب لايحهاي در حمايت از آنها، شرايط را براي محيطبانان راحت کند. اما از آن روز يکسالي ميگذرد و نه بر تعداد اين حافظان عرصه طبيعي افزوده شده است و نه قرار است تغييري در تجهيزاتشان داده شود. موضوعي که از بيبرنامگي مسئولان براي حفاظت از عرصه منابع طبيعي حکايت دارد که هرساله خسارت زيادي به کشور وارد ميکند. با اينکه مناطق محافظت شده بسياري همچون پارک ملي بمو فارس در کشور قرار دارد، اما همچنان دست شکارچيان از اين مناطق کوتاه نشده است و هنوز هم هر از گاهي عکسهايي از فعاليت آنها در رسانهها منتشر ميشود. طبق گفته عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، درحال حاضر تنها ۲۸۰۰ محیط بان در کشور فعاليت ميکنند. احمدعلی کیخا ميافزايد:« متاسفانه این تعداد محیط بان، تجهیزات و امکانات آنان جوابگو و پاسخگوی حفاظت از عرصه های طبیعی و حیات وحش و همچنین انجام ماموریت ها نیست.»
نماینده مردم زابل ادامه ميدهد:« بودجهاي که در گذشته به هر محیط بان اختصاص داده ميشد تا نيازهايشان را برای تجهیزات محیط بانی مرتفع کنند، تنها 500 الی 600 هزار تومان در سال بود که از اين مقدار هم فقط 30 یا 40 درصد محقق میشد.»
کمبود تجهيزات تا افزايش آتشسوزيها
البته مشکل محيط زيست در استانهاي کشور تنها به شکارهاي گاه و بيگاه سودجويان ختم نميشود و بيش از هر معضلي، آتش سوزيها است که کمبود محيط بانان را نمايان ميکند. در اين رابطه مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت شکار و صید سازمان محیط زیست ميگويد:« طي سه سال گذشته بیش از ۱۱ هزار هکتار از جنگلهای کشور در آتش سوخته است.» علی تیموری ادامه ميدهد:« سال گذشته در استانهای خوزستان و ایلام شاهد افزایش آتشسوزیها نسبت به مدت مشابه در سال قبل از آن بودیم که همين امر بر ضرورت محافظت بيشتر از اين سرمايه ملي تاکيد ميکند.»
علاوه بر اين کمبود تجهيزاتي که در اختيار محيط بانان هست هم درد ديگري است که اغلب آنها بايد به اجبار با دست خالي به سراغ خاموش کردن آتش سوزيهايي که بيش از 90 درصد آنها عمدي است بروند. جرقههايي که براي تغيير کاربري زده ميشود و يکباره عرصه وسيعي را نابود ميکند. در اين باره مدیرکل مدیریت بحران استان لرستان ميگويد:« استان لرستان از کمبود و فرسودگی شديد تجهیزات مقابله با آتشسوزی جنگلها و مراتع رنج میبرند.»
رضا آریایی ادامه ميدهد:« اگر اعتباری برای تأمین تجهیزات در شهرستانهای لرستان براي مقابله با آتش سوزيها در اختیار نباشد با چالشهای جدی مواجه خواهیم شد.» لازم به ذکر است که سال گذشته حدود 900 هکتار از عرصه طبيعي اين استان در آتش سوخته است.
حالا با اين شرايط که سودجويان دست از به آتش کشيدن و شکار غيرمجاز جانداران بر نميدارد، مسئولان بايد با افزايش تعداد محيط بانان و تجهيز آنها، مسير هموار سودجويان را سد کنند. چرا که هر چقدر براي حفاظت از عرصههاي طبيعي هزينه شود، در مقابل خسارتي که به آن زده ميشود باز هم مقرون به صرقه است.