مهدی پورصفا
با آغاز تقسيم غنايم انتخابات ارديبهشت ماه به نظر ميرسد روند سهمخواهی اصلاحطلبان از دولت بسيار زودتر از موعد مقرر آغاز شده است.
اگر بخواهيم داستان دولت با اصلاحطلبان را در شرايط فعلي به صورت دقيق توصيف كنيم، ميتوان داستان اين دو را به يك زوج تشبيه كرد كه در حال حركت به سمت طلاق عاطفي هستند، البته اينكه اين طلاق عاطفي به يك جدايي رسمي تبديل شود، در حال حاضر بسيار دور از ذهن است.
به گزارش «جوان»، اصلاحطلبان و دولت به دلايل فراوان به شدت به همديگر پيوند خوردهاند و جدايي اين دو ميتواند تبعات فراواني براي هر كدام داشته باشد. دولت در جريان انتخابات سال 96 به دليل نداشتن عملكرد روشن در حوزه اقتصاد بيش از گذشته به استفاده از محركهاي سياسي و بسيج بدنه اجتماعي اصلاحطلبان براي پيروزي خود روي آورد كه البته در حوزههايي هم به توفيق رسيد كه شايد مهمترين آن پيروزي در انتخابات سال 96 بود.
اين مسئله سبب نزديكي بيش از اندازه دولت روحاني به اصلاحطلبان شد، به گونهاي كه بسياري عملاً اصلاحطلبان و دولت را يك جريان در صحنه سياسي كشور دانستند، اما گذر زمان نشان داد هنوز اين دو جريان داراي اختلافات عميقي در ماهيت خود هستند كه گذر از صحنه انتخابات و سرد شدن رقابتها در فضاي سياسي كشور ميتواند به خوبي آن را نشان دهد.
رحم اجارهاي روحاني
اين اختلافات البته در گذشته هم به اشكال مختلف خود را نشان ميداد. يكي از همين موارد اختلاف كه اتفاقاً بسيار هم خبرساز شد، تشبيه دولت روحاني به رحم اجارهاي اصلاحطلبان بود. عبدالله ناصري از اعضاي بنياد باران در سال 95 در گفت و گو با روزنامه فرهيختگان در خصوص روابط دولت با اصلاحطلبان گفت: «روحاني ميداند اگر بخواهد رئيسجمهور بماند، نياز به اين جريان (اصلاحات) دارد مگر اينكه تصميم گرفته باشد رئيسجمهوري يكدورهاي بماند. اگر رحم اجارهاي جنين را خوب محافظت كند، حتماً اصلاحطلبان آن را دوباره اجاره خواهند كرد.»
از سوي ديگر ابراهيم اصغرزاده نيز با اشاره به اينكه دولت يازدهم به دنبال خالي كردن هويت اصلاحطلبان است، در مرداد همان سال و در گفت و گو با روزنامه اعتماد گفت: «اين تله عبور از هويت اصلاحطلبانه و گيركردن در اين تله است. اين تله در مرحله بعد به جامعه القا ميكند كه اصلاحطلبان به خاطر اينكه سهمي در قدرت داشته باشند، حاضر هستند تمام برنامههايشان را تعطيل كنند، شعارهايشان را كاهش دهند و به يك دولت حداقلي رضايت دهند.»
با این حال و با تمام اين انتقادها به دليل نياز اصلاحطلبان به دولت رهبری جريان اصلاحطلب تمام تلاش خود را کرد تا مجموعه اصلاحطلبان را براي پيروزي حسن روحاني در انتخابات سال 96 بار ديگر بسيج كند. حال پس از انتخابات به نظر ميرسد همان گسلهاي قديمي بين دو طرف در حال عميقتر شدن است و در اولين مرحله خود را در انتخاب كابينه و گزينش افراد نشان داده است.
طبيعي است كه جريان اصلاحطلب با توجه به داشتن بيش از يكصد رأي در مجلس شوراي اسلامي و حضور در كنار روحاني سهم بيشتري در كابينه داشته باشد، اما سخنان رو پنجشنبه عارف نشان ميدهد اين انتظار برآورده نشده است.
گلايه عارف از پيمانشكنان
محمدرضا عارف در نشست همانديشي شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان با شوراهاي اصلاحطلب سراسر كشور با دفاع از عملكرد شوراي عالي اصلاحات گفت: «در جلساتي كه با سيدمحمد خاتمي و نخبگان داشتيم به اين نتيجه رسيديم تا با توجه به مطالبات و انتخابات 84 يك صدا بايد از اصلاحات بيرون بيايد كه نتيجهاش شوراي عالي شد. همه از شوراي عالي سياستگذاري حمايت كردند كه در ذات اصلاحات است، شما خود و منافع حزبي را كنار گذاشتيد.»
وي تأكيد كرد: «همه جلسات با اجماع برگزار ميشود و نتيجهاش را در سال 94 ديديم. در شرايطي كه رقيب نشان ميداد پيروزي ما در سال 92 حاصل مديريت بود، نه تدبير و گفتمان اصلاحات، مردم آمدند تا مسير اصلاحات را كه در سال 90 شروع شده بود، تأييد كنند.» عارف يادآور شد: «نتيجه عملكرد ما فراكسيون اميد در مجلس است، نميخواهم از مظلوميت اصلاحات بگويم. شما منتخبان استانها نقش اين فراكسيون را ديدهايد، ما ايستاديم و نتيجهاش اين شد كه اكثر هيئت نظارت از آن ما شد. بعضيها پيروز ميشوند يادشان ميرود چه كساني برايشان زحمت كشيدند و من اين گلايه را دارم. » اين اشاره عارف به صورت مستقيم به عملكرد برخي از نمايندگان راهيافته به فراكسيون اميد باز ميگردد كه عملاً برخلاف تعهدات خود به اصلاحطلبان عمل كردند.
روحاني به اصلاحطلبان مديون است
عارف در بخشي ديگر از سخنان خود در اين جمع به دفاع از عملكرد اين شورا در موضوع ليست شوراي شهر پرداخت و با تأكيد بر اينكه بايد از 21 نفر حمايت كنيم، گفت: «بايد نشان دهيم مردم درست تصميم گرفتند. آنچه امروز مردم از ما ميخواهند اين است كه اگر در سه نهاد حضور داريم مؤثر باشيم، بنا نيست كسي دخالت در كار شورا كند. نمود خروجي اين گفتمان در رويداد بعدي سال 98 نشاندهنده عملكرد شوراهاست. رفتار تكتك ما بايد بر اساس منافع ملي باشد. خروجي شوراها چون زود خود را نشان ميدهد از جمله اهداف است.»
عارف خاطرنشان كرد: «در انتخابات ارديبهشت هيچ شكي نيست كه پيروزي روحاني مديون اصلاحطلبان است. خواهش ما در آستانه تشكيل دولت دوازدهم همراهي و هماهنگي با فراكسيون اميد است و هيچ سهمخواهياي نخواهيم داشت. انتظارمان از روحاني اين است با شوراي عالي اصلاحطلبان مشورت كند.»
اين سخنان عارف چندان بوي جدايي نميدهد اما زماني كه برخي واكنشهاي دولتي به اين گزارش را مورد بررسي قرار ميدهيم، متوجه ميشويم اوضاع تا چه اندازه جدي بوده، دعوا بر سر جهیزیه انتخابات، اختلافات در خصوص نحوه چينش كابينه را تا چه اندازه قوي کرده است.
واكنش دولتيها به عارف
شايد جديترين واكنش پيش از اين نيز مربوط به محمود واعظي باشد. وزيري كه علاوه بر فعاليت در حوزه تخصصي خود دست قوي نيز در حوزه سياست دارد و نسبت به برخي سهمخواهيها در حوزه كابينه به شدت واكنش نشان داده بود. وي در همين باره گفت: «من اصلاً موافق سهمخواهي و سهمطلبي نيستم و نبايد اينگونه باشد، سهمخواهي از روحاني در چينش كابينه اصلاً تفكر درستي نيست، مردم در 29 ارديبهشت 24ميليون رأي به آقاي روحاني دادند و از رئيسجمهور انتظار دارند به وعدههايش عمل كند، بنابراين دست رئيسجمهور در چينش كابينه بايد باز باشد. » در كنار اين حسامالدين آشنا مشاور فرهنگي روحاني به توئيت محمدرضا عارف رئيس شوراي سياستگذاري اطلاحطلبان واكنش نشان داده و نوشته است: «امان از سهمخواهي افراد به اسم جريان.» البته ميتوان با توجه به نزديك بودن معرفي كابينه در انتظار گستردهتر شدن واكنشها نيز نشست.
اصلاحطلباني كه نميخواهند زير سايه دولت باشند
تقسيم قدرت بعد از پيروزي كار سختي است، به خصوص اينكه شما با جناحي روبهرو باشيد كه با آن اختلاف مبنايي داشته باشيد. شكي نيست كه هم اكنون اختلافات موجود بين اصلاحطلبان و دولت خفيفتر از آن است كه بتواند بين اين دو جدايي بيفكند اما با نزديكتر شدن به انتخابات مجلس در سال 98 و همچنين انتخابات رياست جمهوري در سال 1400 اين شكاف به سرعت گسترده ميشود.
به خصوص آنكه اصلاحطلبان ميخواهند به صورت مستقل در انتخابات حضور داشته باشند و زير سايه حسن روحاني قد علم نكنند.
