عراقيها روز گذشته آزادسازي موصل را جشن گرفتند و از سرتاسر جهان پيامهاي تبريك ديپلماتيك دريافت كردند، با اين وجود آنها بايد خود را براي چالشهاي پس از موصل آماده كنند از جمله آزادسازي شهر تلعفر كه گفته ميشود تروريستهاي داعش هم اين شهر را به پايگاه خود تبديل كردهاند.
حيدر العبادي روز دوشنبه اعلام كرد، جهان تصور نميكرد نيروهاي عراقي با اين سرعت بر داعش غلبه كنند. وي روز يكشنبه وارد شهر موصل شد و به ملت عراق و افراد مبارز اين پيروزي بزرگ را تبريك گفت. در همين حال تصاوير منتشر شده حاكي از جشن و شادماني مردم عراق در خيابانهاي شهرهاي عراق است. عمليات آزادسازي موصل در اكتبر ۲۰۱۶ آغاز شد و ارتش عراق پس از ۹ ماه اعلام كرد كه موصل را از داعش پس گرفته است. در پي اين موفقيت دولتها و سازمانهاي بينالمللي به عراق تبريك گفتند. وزير امور خارجه مصر طي تماس تلفني با همتاي عراقي خود آزادسازي شهر موصل را تبريك گفت. وزارت خارجه عراق در بيانيهاي اعلام كرد كه ابراهيم جعفري، وزير امور خارجه عراق تماس تلفني از سامح شكري، همتاي مصري خود دريافت كرد كه طي اين تماس دو طرف به بررسي روابط دوجانبه ميان بغداد و قاهره و نيز راههاي تقويت آن كه منافع مردم دو كشور را فراهم ميكند، پرداختند.
احمد ابوالغيط، دبيركل اتحاديه عرب نيز پيروزي عراقيها در موصل را به ملت اين كشور تبريك گفت و خواستار ادامه جنگ با داعش در عراق و سوريه شد. فدريكا موگريني، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا و «كريستوس استيلياندس»، كميسر اتحاديه اروپا در امور كمكهاي بشردوستانه، روز دوشنبه در بيانيهاي در بروكسل پايان اشغال موصل را يك «مرحله تعيينكننده» در مبارزه عليه داعش توصيف كردند. اين دو مقام اتحاديه اروپا در بيانيه خود در عينحال اعلام كردند كه «اكنون ضروري است كه اعتماد ميان گروههاي مختلف عراقي بازسازي شود» زيرا به گفته آنها «تنها در اين صورت است كه عراقيها ميتوانند ساختن آينده مشترك خود را آغاز كنند.»
امانوئل ماكرون، رئيسجمهور فرانسه در پي اعلام آزادسازي موصل، پيروزي نيروهاي عراقي را در برابر داعش به ملت و رهبران سياسي اين كشور تبريك گفت. ماكرون با بيان اينكه آزادسازي كل خاك عراق و نيز نابودسازي مقرهاي داعش در سوريه به خصوص در «رقه» و منطقه فرات همچنان جاري است، اعلام كرد، كشورش به تلاشهاي نظامي خود در زمينه مبارزه با تروريسم در همه جا از جمله خاك خود ادامه ميدهد. مايكل فالون وزير دفاع بريتانيا نيز موفقيت دولت و نيروهاي نظامي عراق در مبارزه عليه داعش را ستود. با اينحال او تأكيد كرد كه براي پاكسازي كامل موصل و اطراف آن از جهادگرايان داعش، كارهاي زيادي بايد انجام شود. اين تبريكهاي اتحاديه اروپا در حالي است كه فعالان معتقدند رويكردهاي غيرسازنده دولتهاي اروپايي در بحران سوريه و عراق نقش مهمي در ظهور و گسترشهاي گروههاي تروريستي داشته است. آنها ميگويند غرب با برجسته كردن بحثهاي فرقهاي و قومي تلاش ميكند به بيثباتي در منطقه دامن بزند.
گام بعدي
عراقيها هنوز كار زيادي دارند تا به صورت كامل داعش را در عراق از بين ببرند. يكي از مهمترين شهرهايي كه هنوز در كنترل اين گروه تروريستي قرار دارد شهر تلعفر است. يك منبع آگاه محلي در استان «نينوا» اعلام كرد داعش با اعتراف به شكست در نبرد موصل شهر «تلعفر» را مقر جايگزين دفاتر خود اعلام كرد. شهر تلعفر در حدود 60 كيلومتري غرب موصل واقع است و از اهميت نمادين و راهبردي زيادي برخوردار است. پس از سرنگوني صدام حسين در سال 2003 ابتدا تروريستهاي القاعده و سپس داعش از روستاهاي اطراف اين شهر براي عمليات انتحاري و همچنين مخفي شدن استفاده ميكردند. تا قبل از سقوط موصل به دست داعش در سال 2014، تلعفر حدود 200 هزار نفر را در خود جاي داده بود كه عمدتاً تركمن بودند و گفته ميشود از اين تعداد يكچهارم شيعه و بقيه سني مذهب بودند. اما زماني كه تروريستهاي داعش اين شهر را همانند اكثر مناطق شمالي عراق به كنترل خود درآوردند، تعداد زيادي از شيعيان را قتلعام كردند و بقيه شيعيان تلعفر نيز مجبور به ترك خانه و شهر خود شدند. از نظر راهبردي تلعفر از دو جهت حائز اهميت است؛ اول اينكه در نزديكي منطقه مرزي سه كشور يعني عراق، سوريه و تركيه قرار دارد و دوم اينكه دقيقاً در مسير جادهاي قرار گرفته است كه موصل را به شهر رقه واقع در شرق سوريه وصل ميكند و قطع كردن اين مسير ميتواند خلافت خودخوانده داعش در عراق و سوريه را به دو تكه تقسيم كند.
سند سري داعش درباره البغدادي
منابع اطلاعاتي روز دوشنبه اعلام كردند كه نيروهاي امنيتي در غرب شهر موصل سندي را پيدا كردند كه بر اساس آن، داعش اجازه انتشار خبر كشته شدن سركرده اصلي اين گروه تروريستي را ندارد. منابع در مصاحبه با اسپوتنيك اعلام كردند كه نيروهاي امنيتي در زمان يورش به يكي از مقرهاي گروه تروريستي داعش در موصل سندي را پيدا كردند كه آن انتشار خبر كشته شدن ابوبكر بغدادي، سركرده اين گروه تروريستي را ممنوع كرده است. منابع خاطرنشان كردند كه در اين سند آمده است، داعش باقي ميماند، حتي اگر بغدادي كشته شود. اين سند اعضاي داعش را به «صبر و ثبات و فرمانبرداري» از دستورات سركردههايشان تا زمان پشت سر گذاشتن مشكلات فراخوانده است. همچنين اين سند سركردههاي داعش را به اين امر دعوت كرده است كه خبر كشته شدن بغدادي را سانسور كنند و آن را منتشر نكنند تا آشوبي در ميان نيروهاي اين گروه رخ ندهد. اين سند فقط در ميان سركردههاي داعش دست به دست شده است. وزارت خارجه روسيه در روز ۱۶ژوئن اعلام كرد كه از طريق كانالهاي مختلف در مورد اطلاعات پيرامون كشته شدن ابوبكر بغدادي تحقيق ميكند.
