معاون نخست وزير قطر با بيان اينكه قطر درس سختي از محاصره اين كشور توسط برادران عرب خود گرفت، گفت كه شوراي همكاري خليج فارس تقريباً به پايان كار خود رسيده است. ذكر اينگونه اظهارات زماني تعجب برانگيز به نظر ميرسيد اما الآن با بروز بحران در روابط قطر با عربستان سعودي و متحدانش، مقامات قطري از گفتن آن ابايي ندارند.
كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس كه تا چندي پيش متحد و برادر يكديگر بودند الآن به مرحلهاي رسيدهاند كه از بياعتمادي به يكديگر سخن ميگويند. عبدالله بن حمد العطيه، معاون نخستوزير سابق قطر ميگويد كه دوحه پس از تحريمها و محاصره اعمال شده بر اين كشور ياد گرفت كه ديگر به اين كشورها اعتماد و تكيهاي نداشته باشد. به گزارش روزنامه الشرق، عبدالله بن حمد العطيه در سخناني تلويزيوني گفت كه دوحه مهياي روبهرو شدن با تمامي شرايط احتمالي ناشي از بحران و محاصره اعمال شده بر اين كشور است. وي گفت: «دولت قطر درسي سخت از بحران كنوني گرفته است، اما اين درس براي اين كشور و چگونگي رسيدگي به وضعيت اقتصاد و بازارهاي آن و اينكه بيش از ديگران به خود تكيه كند، مفيد بوده است». العطيه درباره تأثير اين بحران در شوراي همكاري خليج فارس گفت: «ما شوراي همكاري خليج فارس را در سال 1981تأسيس كرديم اما اكنون به نظر ميرسد كه اين شوراي تقريباً به پايان كار خود رسيده است».
محور سعودي كه پاسخ قطر به شروط سيزدهگانه را نوعي دهنكجي به خود ميداند، گفته است كه تصميمات سياسي و اقتصادي جديدي عليه دوحه اتخاذ خواهد كرد. برخي گزارشها حاكي از اين است كه عربستان و متحدانش تلاش ميكنند براي تنبيه قطر، اين كشور را از شوراي همكاري اخراج كنند كه به گفته ناظران، اين اقدام ميتواند به فروپاشي شوراي همكاري بينجامد. اين مقام قطري در ادامه سخنان خود تلاشهاي محور سعودي براي به انزوا كشاندن قطر را عقيم توصيف كرد و گفت: «دولتهاي محاصره كننده قطر رفتار غيرعقلاني در حق قطر داشتند و نشست اخير قاهره قبل از شروع آن شكست خورده بود.» معاون نخستوزير سابق قطر همچنين با انتقاد از سخنان وزير خارجه امارات در قاهره كه گفته بود به خاطر وضعيت مرد قطر ناراحت است، تأكيد كرد: «ما موجب شادماني و لخند ديگران نميشويم و اگر تو ناراحتي مشكل ما نيست». وي همچنين در واكنش به سخنان وزير خارجه بحرين كه اتهاماتي را متوجه اخوانالمسلمين كرده و تهديد به پيگرد آنها كرده بود، گفت: «اخوان در بحرين حضور دارد و نشريه نباء را در اختيار دارد كه به وزير خارجه پاسخ داده و از موضع وي انتقاد كرد و اميدوارم گرفتار زندان نشوند كه در اين صورت اين روزنامه بسته ميشود». كشورهاي عربي درصدد بودند با فشارهاي اقتصادي قطر را به بازنگري در سياستهاي منطقهاي خود وادار كنند اما مقامات اين كشور اعلام كردند كه حاضر نيستند به شروط سعودي كه مغاير با حاكميت ملي است، تن دهند.
رايزني الجبير و تيلرسون
عربستان سعودي كه در مقابله با قطر به در بسته خورده، در پي جلب نظر قدرتهاي فرامنطقهاي براي اعمال فشار به دوحه است. در همين راستا، عادل الجبير، وزير خارجه عربستان با ركس تيلرسون، همتاي امريكايي خود در حاشيه نشست گروه ۲۰ در هامبورگ آلمان ديدار كرد. به گزارش روزنامه رأي اليوم، دو طرف درباره تحولات جهان و منطقه و روابط دوجانبه گفتوگو كردند. الجبير بعد از اين ديدار به شبكه العربيه گفت: «ما درباره بحران قطر و مداخلههاي ايران در منطقه و مبارزه با تروريسم بحث كرديم.» وي درباره بيانيه پاياني نشست گروه۲۰ گفت: «به نظر من اين بيانيه درباره اهميت مبارزه با تروريسم و حمايت مالي از آن و همچنين مبارزه با تندروي و انزجار كاملاً واضح بود. همگان درباره اين مسئله كه تلاشها براي مبارزه با تروريسم بايد قوي و مداوم باشد اتفاق نظر دارند و تأكيد ميكنند كه نبايد به كشوري اجازه حمايت از تروريسم را داد يا اينكه افرادي با اين هدف در داخل خاك كشوري فعاليت كنند. تيلرسون قرار است امروز (دوشنبه) در كويت موضوع بحران قطر را بررسي كند. تيلرسون پيشتر گفته بود كه تشديد تنشها به نفع هيچ يك از كشورها نيست واز عربستان و متحدانش خواسته بود به تحريمهاي قطر پايان دهند.
