
نويسنده: محمدرضا هاديلو
در حال حاضر بیشترین بهرهبردار آب در سيستان و بلوچستان به بخش کشاورزی مربوط مي شود چنين به نظر مي رسد که بيشترين فعاليت براي بهره مندي و استفاده صحيح از آب بايد در اين بخش صورت گيرد.قابل ذکر است که حدود 50 درصد از چاههای غیرمجاز و 300 حلقه چاههای مجازی که پروانه دارند، بیش از حد مجاز از آبها برداشت میکنند که منجر به اضافه برداشت از سفرههای زیرزمینی میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای سیستان و بلوچستان با تاييد اضافه برداشت سالیانه 605 میلیون متر مکعب از سفرههای آب زير زميني از تجهيز تمام چاههای مجاز مجهز به کنتور هوشمند تا آخر امسال خبر داد.اتابک جعفری با اشاره به اینکه این شرکت وظیفه تامین آب را بر عهده دارد و توزیع آب توسط شرکت آب و فاضلاب صورت میگیرد، گفت: "وجود چاههای غیرمجاز، حفر چاههای غیرمجاز جدید و اضافه برداشت از چاهها از مهمترین مشکلات ما در حوزه مدیریت منابع آب استان است و ضرورت دارد در این زمینه در استان فرهنگسازی صورت گیرد."
سالهاست که سيستان و بلوچستان به عنوان یک استان خشک در ليست استانهاي ايران قرار دارد و ضرورت دارد در این شرایط برنامهریزی بهتری برای استفاده از آب حاصل از بارندگی ها در استان صورت گیرد تا بتوان مدت بیشتری از منابع آبی حاصل از نزولات آسماني استفاده کرد.با اين تفاسير با توجه به کاهش منابع آبی و پایین رفتن سطح آب سفرههای زیرزمینی استان، در حال حاضر از مجموع 35 دشت استان، برداشت آب تنها در 8 دشت آزاد است.
تامين آب با ساخت 4 سد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای سیستان و بلوچستان با بیان اینکه در حال حاضر بیش از 92 درصد آب مصرفی استان توسط بخش کشاورزی برداشت میشود، گفت: "در کل استان سالانه 120 میلیون مترمکعب آب شرب برداشت میشود و سالانه تنها 13 میلیون مترمکعب آب برای صنعت برداشت میکنیم که کمتر از یک درصد کل منابع مصرفی است و عدد بسیار پایینی محسوب میشود که نشان دهنده عدم رشد صنعتی استان است."
وي خاطرنشان کرد: "متاسفانه چاهها در زمینه اضافه برداشت از منابع آبی استان مشکلات زیادی ایجاد کردهاند و در حال حاضر 300 چاه غیرمجاز در سطح استان وجود دارد و همچنین 300 چاه مجاز استان بیش از میزان مجوز خود برداشت میکنند. تلاش داریم بخش اعظم چاههای استان را به کنتور هوشمند مجهز کنیم تا از بخشی از این مصرف بیرویه از منابع آبی استان جلوگیری شود."
در حال حاضر 4 سد در سيستان و بلوچستان در حال ساخت است. این چهار سد شامل سد مخزنی "کهیر"، سد تغذیهای "گوهر کوه"، سد "ماشیکید سفلی" و سد مخزنی "شهرکور" است و خبر خوب اينکه بودجه لازم براي این پروژهها با سرعت مناسبی تامين مي شود.
در همين رابطه مدیرعامل آب منطقهای سیستان و بلوچستان گفت: "سد کهیر امسال آبگیری میشود و با توجه به اینکه امسال 85 میلیارد تومان اعتبار برای اتمام پروژه سد شهرکور در نظر گرفته شده، این سد نیز تا آخر سال آبگیری میشود؛ برای ادامه پروژه احداث سد گوهرکوه نیز با وزارتخانه مکاتبه شده تا اعتبار بگیریم و پیشبینی میشود این سد نیز در 6 ماه نخست سال آینده به بهرهبرداری برسد."
جعفری به منابع تامین آب در 3 بخش شمال، مرکز و جنوب استان اشاره و اظهار کرد: "در منطقه سیستان واقع در شمال استان آب زیرزمینی نداریم و تنها منبع تامین آب آن آب رودخانه هیرمند است که منشا آن کشور افغانستان بوده و منبع آبی پایداری محسوب نمیشود؛ در زاهدان نیز منابع آب زیرزمینی داریم اما مقدار آن بسیار کم است و در جنوب استان بخشی از آب از طریق مهر آب حاصل از بارندگی سیلابی و بخشی نیز از طریق سفرههای زیرزمینی تامین میشود."