ثريا غفارپور*
خودآگاهي _ تشخيص هر احساس به همان صورتي كه بروز ميكند_ سنگ بناي هوش هيجاني است. توانايي نظارت براحساسات در هر لحظه براي به دست آوردن بينش روانشناختي و ادراك خويشتن، نقش تعيين كننده دارد. ناتواني در تشخيص احساسات واقعي ، ما را به سردرگمي دچار ميكند. افرادي كه نسبت به احساسات خود اطمينان بيشتري دارند، بهتر ميتوانند زندگي خويش را هدايت كنند. اين افراد درباره احساسات واقعي خود را در زمينه اتخاذ تصميمات شخصي از انتخاب همسر آينده گرفته تا شغلي كه بر ميگزينند، احساس اطمينان بيشتري دارند.
قدرت تنظيم احساسات خود، توانايي و مهارت عاطفي است كه بر حس خود آگاهي متكي است و شامل ظرفيت شخص براي تسكين دادن خود، دور كردن اضطراب، افسردگيها يا بيحوصلگيهاي متداول و پيامدهاي شكست، است. افرادي كه به لحاظ اين توانايي ضعيف هستند، به طور دائم با احساس نااميدي و افسردگي دست به گريبانند، در حالي كه افرادي كه در آن مهارت زيادي دارند، با سرعت بسيار بيشتري ميتوانند ناملايمات زندگي را پشت سر بگذرانند.
براي جلب توجه، برانگيختن شخصي، تسلط بر نفس خود و براي خلاق بودن لازم است سكان رهبري هيجانها را در دست بگيريد تا بتوانيد به هدف خود دست يابيد. خويشتنداري عاطفي _ به تأخير انداختن كامرواسازي و فرونشاندن تكانشها_ زير بناي تحقق هر پيشرفتي است. توانايي دستيابي به مرحله غرقه شدن در كار، انجام هر نوع فعاليت چشمگير را ميسر ميگرداند. افراد داراي اين مهارت، در هر كاري كه به عهده ميگيرند بسيار مولد و اثربخش خواهند بود.
همدلي، توانايي ديگري كه بر خودآگاهي عاطفي متكي است، (مهارت ارتباط با مردم) است. افرادي كه از همدلي بيشتري برخوردار باشند، به علايم اجتماعي ظريفي كه نشاندهنده نيازها يا خواستههاي ديگران است، توجه بيشتري نشان ميدهند. اين توانايي، آنان را در حرفههايي كه مستلزم مراقبت از ديگرانند، تدريس، فروش و مديريت موفق ميسازد.
بخش عمدهاي از هنر برقراري ارتباط، مهارت كنترل عواطف در ديگران است، مانند صلاحيت يا نداشتن صلاحيت اجتماعي و مهارتهاي خاص لازم براي آن. اينها تواناييهايي هستند كه محبوبيت، رهبري و اثر بخشي بين فردي را تقويت ميكنند. افرادي كه در اين مهارتها توانايي زيادي دارند، در هر آنچه كه كنش متقابل آرام با ديگران باز ميگردد به خوبي عمل ميكنند، آنان ستارههاي اجتماعي هستند.
اداره مشاوره و مددكاري معاونت اجتماعي فاتب