دنيا حيدري
شرطبندي از ساليان بسيار دور در ورزش بوده است اما در ايران، به دليل ملاحظات مذهبي و حرام بودن، كمتر شاهد آن بوديم. با اين وجود اما شرطبندي طي سالهاي گذشته به شكلي نگرانكننده به فوتبال ايران نيز رسوخ كرده است. درحالي كه شايد صحبت كردن از شرطبندي در رسانههاي جمعي خيلي رواج نداشت، اما وقتي اولين بار علي دايي و متعاقب آن علي انصاريان، در تلويزيون خبر از خروج روزانه 600 هزار دلار از كشور با شرطبندي بر سر نتايج فوتبال دادند آن وقت خيليها متوجه وخامت اوضاع شدند؛ خبري كه بسياري را متعجب و عزم پليس فتا را براي جلوگيري از فعاليت غيرمجاز قمارخانههاي اينترنتي جزم كرد.
استارت يك اشتباهتقريباً از 10، 12 سال پيش بود كه پيشبيني نتايج در فوتبال با فروش برگههاي هزار توماني آغاز شد. آن زمان كسي تصورش را نميكرد اين مسئله به يك منبع درآمد براي عدهاي سودجو تبديل شود اما چند سال بعد، شبكههاي پيشبيني نتايج مسابقات فوتبال در ايران مانند قارچ روييدند. شركتهايي كه برگههاي پيشبيني مسابقات را به فروش رسانده و در پايان هفته برندگان خود را معرفي ميكردند. اما اين داستان چند سال قبل به شكلي حرفهايتر در استانهاي شمالي كشور استارت خورده بود. جايي كه يك دفتر كوچك در قائمشهر، به شركتي بزرگ تبديل شد كه هر هفته كتابچه نتايجش در سراسر استانهاي گيلان، مازندران و گلستان پخش ميشد. كم كم اين كتابچه در سراسر ايران توزيع شد و صفحه پاياني روزنامههاي ورزشي، برگههاي پيشبيني اين مسابقات را چاپ كردند. با فراگير شدن اين پيشبينيها زمزمه قمار به ميان آمد كه اين مسئله باعث شد برگههاي مذكور با عنوان كمك به خيريهها، بيماران سرطاني، آسايشگاههاي معلولان و... بهفروش برسد. ضمن اينكه اقدام جالب اتحاديه باشگاههاي فوتبال ايران باعث شد تا اين شرطبنديها، شكلي رسمي به خود بگيرند. اوايل سال 93 اتحاديه باشگاههاي فوتبال كه رياست آن بر عهده عزيز محمدي، رئيس سابق سازمان ليگ فوتبال كشور بود مجوزي با شماره 1850/46 براي چاپ اين برگهها صادر كرد (مجوز چنين فعاليتهايي فقط از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي صادر ميشود.) حال آنكه يك سال قبل، سرهنگ علي نيكنفس، سرپرست معاونت تشخيص و پيشگيري پليس فتا گفته بود با گردانندگان سايتهاي شرطبندي و پيشبينيهاي غيرمجاز نتايج فوتبال برخورد قاطع ميشود.
برخورد جدي با شرطبنديشرطبندي يكي از موضوعاتي است كه اسلام به شدت نسبت به حرام بودن آن واكنش نشان داده و هر گونه پول يا كالايي كه در اين معامله رد و بدل شود را حرام دانسته و بر اساس ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامي، مجازات متخلفاني با جرم قمار يا به تعبير ديگر شرطبندي از يك تا ۶ماه حبس يا ۷۴ضربه شلاق است. با اين وجود اما اين مسئله در فوتبال ايران به شدت رواج پيدا كرده، به طوري كه مسئولان را برآن داشته تا به شكلي كاملاً جدي با آن مبارزه كنند. دو سال قبل، حسين حميسي، رئيس حراست فدراسيون فوتبال در مورد برخورد با شرطبندي در فوتبال گفت: «اقدامات بسيار خوبي انجام داده و گزارش كاملي از سايتهاي اصلي شرطبندي در فوتبال را به پليس فتا ارائه كردهايم. به فيفا هم گفتيم كه طبق قوانين اسلامي شرطبندي در ايران حرام است. در حال حاضر هم با سايتهايي كه خارج از كشور هستند و در اين زمينه فعاليت ميكنند مبارزه خوبي انجام داديم و تاكنون 26 پرونده مفتوح در مورد سايتهاي شرطبندي در دادگاهها داريم.» تقريباً همان زمان سردار مسعود جعفرينسب، فرمانده انتظامي استان مازندران از دستگيري بيش از ۷۰ نفر از گردانندگان سايتهاي شرطبندي فوتبال و بلوكه شدن حسابهاي بانكي اين عده كه بالغ بر ۸۳ ميليارد تومان بود، خبر داد و نيروي انتظامي نيز با اعلام دستگيري ۲۵۰ نفر مبارزه با شرطبندي در فوتبال را آغاز كرده و از اقدامات فجيع گردانندگان يك سايت شرطبندي براي رسيدن به ۶۰ ميليون تومان پولشان خبر داد كه گوش قرباني را بريده بودند. مهر ماه سال گذشته نيز عبدالصمد خرمآبادي معاون قضايي دادستان كل كشور در امور فضاي مجازي، از برخورد قاطع با سايتهاي شرطبندي خبر داد. ضمن اينكه سرهنگ علي نيكنفس سرپرست معاونت تشخيص و پيشگيري پليس فتا نيز در همين راستا گفت: «سايتهاي شرطبندي توسط پليس فتا شناسايي و با آنها در دستگاه قضايي برخورد ميشود.»
پيشبيني قمار نيستاقدام برخي برنامههاي ورزشي براي پيشبيني نتايج فوتبال اما شبهههايي به وجود آورده بود كه سرهنگ محمدمهدي كاكوان رئيس پليس فتا تهران بزرگ در خصوص اين مسئله ميگويد: «شرطبندي با پيشبيني نتايج بازيها كه توسط برخي برنامههاي ورزشي تلويزيون يا فدراسيونها انجام ميشود تفاوت دارد چراكه در اين پيشبينيها پولي از مردم دريافت نميشود اما براي شرطبندي، از مردم پول گرفته ميشود كه اين مسئله مشكل دارد.» با تمام اين حرفها بايد اذعان كرد فضاي غبارآلود حاكم بر اين معضل به حدي است كه تشخيص گرگ از ميش در آن بسيار دشوار است؛ فضايي كه سودجويان سيريناپذير فوتبال از آن به بهترين شكل ممكن بهره ميبرند.
