ظرفیت عظیم فرهنگی آستان قدس رضوی

جوان آنلاين: بازتاب فرهنگ متعالی دینی وارزشی اسلام درزندگی روزمره مردم یکی از مهمترین اهداف جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی‌است که این مهم با استفاده از ظرفیت‌های عظیم فرهنگی وهنری ایجاد می‌شود اما نباید نقش سازنده تعالیم دینی وتمسک به آموزه‌های بزرگان دینی را در به ثمر نشستن این اهداف فراموش کرد. نعمت حضور امام رضا (ع) هشتمین نور واحد از سلاله پیامبراکرم از جمله نعماتی است که خداوند متعال به یکایک ایرانیان بخشیده است واین ظرفیت عظیم دینی وفرهنگی اسلامی‌می‌تواند چشم اندازهای روشنی را در آینده فرهنگ متعالی این سرزمین به وجود آورد. آستان قدس رضوی با تولیت حجت الاسلام والمسلمین رئیسی نیز بر این است تا با دنبال کردن موضوعات فرهنگی جبهه فرهنگی اسلامی‌را تقویت و روز به روز بر وسعت ودامنه آن بیفزاید.

احمد شاکری داستان نویس و منتقد ادبی با بیان اینکه به تعبیر رهبری همه باید در جبهه فرهنگی تأثیر گذار باشند گفت: در درجه اول تمامی‌نهادهای انقلابی و آستان قدس رضوی باید به سیاست‌های کلی فرهنگی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی‌توجه نمایند یعنی رئوس برنامه‌های فرهنگی و سیاست‌ها رو تبیین نموده تا بتوانند اهداف را بازشناسی و بازخوانی کنند. از مهمترین منابعی که می‌توان با توجه و استناد به آن سیاست‌های جبهه انقلاب فرهنگی را بازخوانی و هدایت کرد توجه به بیانات مقام معظم رهبری دراین باره است. همانگونه که مقام معظم رهبری در روز 16 اسفند 95 با متولیان راهیان نور دیدارداشتند باید به آن تعابیر تأثیر گذار و راهگشا اهمیت داد. بی شک مقام معظم رهبری به ما می‌آموزند که هر کسی که می‌تواند در جبهه انقلاب فرهنگی زبان گویایی برای انتقال و تأثیر گذاری در جبهه فرهنگی دارد باید از آن به نحو احسن استفاده کند هر چند که در این باره نمی‌توان تمام واقعیت‌ها را نوشت یا به تصویر کشید. ایشان درصدد هستند که در قالب هنر وادبیات بتوانند چهره فداکاریها و راز و رموز تأثیرگذاری که چهره فرهنگی انقلاب را از همه فرهنگ‌ها متمایز می‌کند به دنیا نشان دهند و زبان هنر و فرهنگ است که این قابلیت را دارد.

شاکری با بیان اینکه نهادهای دینی و فرهنگی وظیفه انتقال فرهنگ اسلامی‌و انقلابی را برعهده دارند خاطر نشان شد: یکی از این موارد ارزشهای دفاع مقدس است که باید حفظ شود.مقام معظم رهبری همیشه بر استفاده از همه ظرفیت‌های فرهنگی برای نشان دادن حماسه‌های فرهنگی ایران که خاص این سرزمین است تاکید دارند.از نکات مورد توجه مقام رهبری وهمه دلسوزان نظام باید به این موضوع اشاره شود که باید فرصت‌ها وظرفیت‌های جبهه فرهنگی انقلاب شناسایی شود و ازسوی دیگر تهدیدها نیز جدی انگاشته شود.این ظرفیت‌ها که یقینا شاخه‌های مختلفی دارد هر کدام دارای ظرفیت‌های فکری، مبانی،اهداف و چارچوب‌های فکری و پیام ایده و اعتقادی است که انقلاب و دفاع مقدس درصدد بیان آن به دنیا بود.دین ما خواستار انتقال فرهنگی به همه مردمان آزاد اندیش است. پیروزی انقلاب اسلامی ‌وهشت سال دفاع مقدس موضوعاتی است که فرصت‌های تاریخی عصر ماست و دیگر تکرار نمی‌شود بنابراین باید از آن برای تأثیر گذاری فرهنگی در جبهه فرهنگی بهترین استفاده به عمل آید. به تعبیری باید همه نهادهای انقلابی ما و نهادهای مذهبی و دینی به این حقیقت برسند که در حال حاضر مخاطبان آماده بالقوه و بالفعلی برای دریافت محصولات فرهنگی انقلاب اسلامی اند که با جان‌های تشنه منتظر هستند تا از ظرفیت‌های فرهنگی انقلاب اسلامی ‌نهایت استفاده را به عمل آورند واین وظیفه نهادهای انقلابی است که این موضوع مهم را پوشش دهند.

بصیرت در کنار دغدغه

این منتقد ادبی با تاکید بر تولید نظریه در جبهه فرهنگی اسلامی‌ گفت: بی شک یکی از فرصت‌های جبهه فرهنگی حضور متخصصان انقلابی است که بی کمترین چشمداشتی با اخلاص کامل و توقع کم درصدد هستند تا با ارائه خدمات فرهنگی جبهه فرهنگی اسلامی‌را پویا و به روز نمایند.بی شک شناخت دقیق این فرصت‌هایعنی داشتن تحلیل درست و افق و دورنمای مطلوب برای استفاده از آنها بسیار مهم و راهگشاست.درست است که نسبت این ظرفیت‌ها با هم متفاوت است اما ظرفیت‌های متعددی بر روی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی‌باز است. خوشبختانه در این حوزه در حال حاضر در خاطره گویی و مستندنگاری پیشرفت‌های بسیار خوبی داشته ایم هر چند در حوزه ادبیات داستانی و سینما مقداری عقب مانده و ضعیف عمل کرده ایم. مطالبی که عنوان شد موضوعاتی است که باید روی آن فکر کرد و برنامه ریزی نمود. اولویت‌ها را پیدا کند و با بررسی جمیع جوانب به همه مسایل فکر کرد .اینکه فقط به تولید هنر و محصول فرهنگی فکر کنیم کار فرهنگی انقلابی نکرده ایم بلکه باید از همه نقدهای سازنده نیز استفاده کنیم.تولید نظریه در حوزه فرهنگ باید یکی از مهمترین اهداف ما باشد چرا که با تولید نظریه‌های بومی ‌و فرهنگی واسلامی ‌می‌توان در مسائل فرهنگی کشور تحولاتی را رقم زد.

احمد شاکری با اشاره به اینکه مجموعه آستان قدس رضوی در کنار فرصت‌ها باید به تهدیدها توجه کند اظهار داشت: به نظر بنده در درجه اول برای شناخت این فرصت‌ها باید در بین همه مسئوولین و مردم دغدغه به وجود بیاید. بصیرت نیز در کنار دغدغه الزام اساسی است و در درجه سوم آگاهی و روش شناسی بسیار مهم است. متاسفانه به دلیل عدم توجه به ظرفیت‌ها و روش شناسی در طول تاریخ انقلاب اسلامی ‌خسارتهای زیادی دیده ایم . برخی از فرصت‌ها را نشناختیم وجدی نگرفتیم یا اینکه اساسا شناختیم ودانستیم اما برای سرمایه گذاری در آن از روشهای مطلوب بهره نگرفتیم.از سوی دیگر مسؤولان ما بخصوص مسئوولان نهادهای فرهنگی ودینی چون آستان قدس به این مطلب دقت کنند که در کنار فرصت‌ها ما با تهدیداتی مواجه هستیم که سابق براین وجود نداشت. خلاهای فرهنگی، نفوذهای فرهنگی و ضد فرهنگی مسائلی هستند که باید به شدت بدان توجه کرد و برای مقابله اساسی با آن برنامه ریزی نمود.

ظرفیت عظیم فرهنگی آستان قدس رضوی

وی دراین باره افزود: در حوزه هنرباید به خلاها و تهدیداتی که در حوزه تولید اثر و افراد نفوذی که قصد تخریب جبهه فرهنگی انقلاب را دارند بسیار توجه کرد. در حوزه پژوهش باید با ظرافت ودقت عمل ورود کرد بنابراین ما به شدت نیازمند افق نگری هستیم . نکته ای که به آستان قدس مربوط می‌شود این است که این آستان نورانی خوشبختانه مجموعه ای با روحیه انقلابی ست. خوشبختانه حجت الاسلام والمسلمین رئیسی تولیت آستان امام رضا (ع) یک عالم دینی سالم ،متعهد و با روحیه انقلابی است و این روحیه انقلابی در پیشبرد اهداف جبهه فرهنگی بسیار تأثیرگذار است.این مسأله مهم است که مجموعه ای که میخواهد در زمینه فعالیت‌های فرهنگی انقلابی کار کند حتماً باید دارای روحیه انقلابی باشد چرا که برخی از مجموعه‌هایی در کشور که بعضا در متن دولت قرار دارند یا روحیه انقلابی ندارند یا در جبهه فرهنگی عملا سربازان ترسویی هستند و از پیش تسلیم شده یا سواد ومهارت ندارند و یا مهارت به کار گیری روشهای لازم را در جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی ‌ندارند.

شاکری با اشاره به تفاوت‌های آستان قدس با سایر نهادهای دینی و فرهنگی گفت: آستان قدس با مجموعه‌های دیگری که می‌توانند کار فرهنگی کنند دارای یک تفاوت عمده است وآن خیل عظیمی ‌از مردم مشتاق و زائر امام رضا (ع) است. آستان قدس مجموعه ای است که تولیت مقدس ترین مکان در جمهوری اسلامی‌در ایران را برعهده دارد ومیلیون‌ها نفردر طول سال با حرم امام رضا(ع) و مجموعه رضوی در تماس هستند بنابراین آستان قدس با ظرفیت عظیمی‌رو به رو است که می‌تواند با برنامه ریزیهای مناسب برای خیل مشتاقان و مخاطبان بالقوه و بالفعل فعالیت‌های فرهنگی _انقلابی را پیش بینی کند که هر کدام در جای خود تحول آفرین باشد.|

این نویسنده ومنتقد ادبی افزود: یکی از مسائلی که خوشبختانه به عنوان ظرفیت خوبی در آستان قدس است دسترسی آستان قدس به منابع مالی است. متاسفانه در حال حاضر برخی از مجموعه‌های فرهنگی به سختی امورات خود را می‌گذرانند و بودجه مناسبی برای برنامه‌های فرهنگی ندارند و دولت به آنها کمک چندانی نمی‌کند یا عملا به هر دلیل نمی‌توانند کاری کنند. بی شک آستان قدس می‌تواند هزینه‌های لازم برای فعالیت‌های فرهنگی را تامین و آن را به خوبی مدیریت کند.

آستان قدس همه جانبه نگر باشد

احمد شاکری با بیان اینکه آستان قدس باید در جبهه فرهنگی وسعت نظر داشته باشد خاطر نشان کرد: مساله ای که آستان قدس باید بدان توجه کند این است هر چند عنوان استان قدس رضوی براین آستان نورانی است اما نباید نگاه محدود ؛ موردی و موضوعی به مسایل فرهنگی داشته باشد. یعنی شاید این تلقی ساده اندیشانه ای باشد که فکر کنیم تمامی‌محصولات فرهنگی آستان قدس باید تنها به امام رضا (ع) محدود شود.مسلما این نگاه جامع و کارآمدی نیست. درست است که این نهاد نورانی آستان قدس رضوی است اما جمهوری اسلامی‌جمهوری ؛ جمهوری اسلامی‌شیعی اثنی عشری است و همه معصومین در آن نور واحد هستند و آستان قدس هم باید در درجه اول خدمتگزار اسلام معصومین باشد. بنابراین اگر برنامه‌ها موردی شود یعنی تنها به امام رضا (ع) اختصاص پیدا کند به چیزی که به شخصیت امام رضا مربوط شود نه به هویت دینی امام رضا و چارچوبهای دینی واهداف کلی دین اسلام که در برهه‌های مختلفی از تاریخ دینی ما از سوی همه معصومین به نمایش گذاشته شده است آستان قدس دچار خسارت بزرگی می‌شود. از این رو توصیه می‌شود سیاست‌های فرهنگی آستان قدس همه جانبه نگر باشد چرا که بین کلام امام رضا (ع) با کلام علوی ، فاطمی‌ومحمدی( علیهم السلام) تفاوتی نیست.متاسفانه این خرده به آستان قدس وارد است که نگاه موضوعی در کارهای آستان قدس و به نشر برجسته است اما سازنده نیست. شاید بهتر باشد که دست مخاطبان و متخصصان فرهنگی را کمی‌بسته نگاه داشته از این رو توصیه می‌شودکه با دقت بیشتر به دنبال تحقق گستره ای از اهداف عالی تر باشد.