انقلاب ما انقلاب ارزشها بود و مردم كشورمان براي احياي ارزشهايي كه در نظام طاغوت ميرفت تا به فراموشي سپرده شود برخاستند و به رهبري معمار كبير انقلاب ارزشيترين انقلاب دنيا را رقم زدند. طي 38 سال عمر انقلاب قدرتهايي كه از استقلال ايران آسيب ديده بودند همه هم و غم خود را براي از نفس انداختن انقلابمان به كار بستند و تهاجمي هشت ساله را به اين كشور تحميل كردند؛ تهاجمي كه برخلاف انتظارات نه فقط ارزشهاي انقلابي را در كشور كمرنگ نكرد بلكه خود عامل وحدت دروني مردم در برابر دشمني بيروني شد و اگرچه جنگ هشت ساله ويراني و خسارات جاني و مالي بسياري به مردم كشورمان تحميل كرد اما در نهايت پيروز اين ميدان ما بوديم و همين شكست موجب شد استراتژي در قبال كشورمان از تهاجم سخت به تهاجم نرم و تغيير نظام ارزشي حاكم بر جامعه تغييرجهت يابد؛موضوعي كه به آرامي و با نفوذ فكري – فرهنگي در ميان برخي مديران جامعه در برهههاي گوناگون، زمينهساز دستيابي به هدف تغيير ارزشها شد.
در اين بين تبليغات تجملگرايي و ارزشمندي ثروتاندوزي اساسيترين نقش را براي تغيير ارزشها در جامعه ايران ايفا كرد و رسانهها اصليترين ابزار براي تزريق فرهنگ و هنجارهاي جديد در جامعه شدند؛فرآيندي كه با وجود هشدارهاي كارشناسان درباره نتايج اين نمايش ثروت در بروز شكاف و احساس تبعيض در جامعه همچنان ادامه دارد و جداي از تبليغات رسانهاي براي كالاها و خدمات لوكس و غير ضروري برنامهسازان رسانهها از جمله رسانه ملي چه در سريالهاي تلويزيوني و چه در برنامههاي اجتماعي كه به ظاهر با هدف ارتقاي فرهنگ عمومي ساخته ميشود در تمامي عناصر بصري و عملي خود از جمله چينش ميزانسن و دكوراسيون صحنه، آخرين مد روز دكوراسيون داخلي را به تصوير ميكشند تا الگويي عملي را به جامعه ارائه كنند.
از سوي ديگر نتايج عملكرد برخي دستگاهها نيز چيزي جز تغيير نظام ارزشي جامعه نيست. مراكز تجاري مدرن در مناطقي از شهر كه مردمش به لحاظ اقتصادي در گروه فقير يا متوسط جاي ميگيرند يكي از ابزارهاي ديگري است كه ميتواند ساختارهاي ارزشي جامعه را دچار بحران كند و نمايشي ازثروت را براي افرادي به اجرا درآورد كه بيترديد تنها ميتوانند نقش تماشاچي را در اين ميان داشته باشند. اين در حالي است كه مراكز تجاري مدرن در كشورهايي مانند امريكا عموماً در خارج از شهر قرار دارند و كالاهاي مورد نياز مردم را با قيمتي پايينتر عرضه ميكنند اما در ايران چنين مراكزي در بافت زيستي شهري بهوجود آمدهاند.
از سوي ديگر كالاهايي كه در اغلب اين مراكز عرضه ميشود كالاهاي لوكسي است كه داشتن آنها براي عامه مردمي كه در چنين مناطقي زندگي ميكنند غيرممكن است. با وجود اين اما چنين مراكزي نيازهاي اقشار بالاي جامعه را برطرف ميكنند و افراد متوسط جامعه هم در مسير كسب ارزش احترام از قشر ثروتمند پيروي ميكنند.
در اين روند احساس نياز به داشتن كالاهاي لوكس در قشر فقير جامعه هم شكل ميگيرد؛ پس آنها يا به دنبال راهي براي به دست آوردن اين ارزشهاي بدلي هستند يا در پي ناتواني از دست يافتن به اين خدمات يا كالاها، دچار احساس محروميت نسبي ميشوند. اين احساس محروميت نسبي زمينه شكلگيري بسياري از آسيبهاي اجتماعي را در اقشار متوسط و ضعيف جامعه پديد ميآورد. از سوي ديگر از آنجايي كه ثروتاندوزي به يك ارزش تبديل شده است شاهد شكلگيري طبقه خاصي از ثروتمندان در جامعه هستيم كه از راههاي ميانبر و مسيرهاي خلاف به ثروتهاي بادآورده رسيدهاند و طبقه نوكيسه را تشكيل دادهاند. اين بخش از جامعه نيز آسيبهاي اجتماعي مختص خود را دارند؛ آسيبهايي كه اگرچه به لحاظ فرم و محتوا با آسيبهاي طبقه فقير و متوسط متفاوت است اما در مجموع برآيند آسيبهاي اجتماعي در جامعه را تأملبرانگيزتر مينمايد.
بديهي است تنها راهكار مديريت نفوذ از مسير آسيبهاي اجتماعي بازگشت به همان ارزشهايي است كه 37 سال پيش براي احياي آنها قيام كرديم و براي اين بازگشت همه نهادها بايد سهم خود را ادا كنند.
