افزايش بهاي سهام شركتي كه حتي قادر به پرداخت حقوق كارگران خود هم نيست از عجايب هفتگانه در بورس تهران است و اين اتفاق به لطف سفتهبازان بورسي كه نقشي مشابه دلالان محصولات كشاورزي را در ايجاد حباب قيمتي دارند رقم ميخورد و در اين ميان اين سؤال مطرح ميشود كه ناظر بازار بورس دقيقاً چه چيزي را نظاره ميكند؛ سفتهبازي در سهمهاي كوچك را. سفتهبازان در بورس همانند دلالان محصولات كشاورزي هستند و در شرايطي كه شركت كه در اينجا به مثابه كشاورز است شايد سودي از محل سفتهبازي و رشد بهاي سهم عايدش نشود ولي دلالان يا همان سفتهبازان از محل رشد سهام انتفاع قابل ملاحظهاي ميبرند، اما نكته افتراق دلالان محصولات كشاورزي با سفتهبازان بورسي در اين است كه سفتهبازان بورسي به بهاي از دست رفتن دارايي ديگران سود كسب ميكنند.
يكي از روشهاي سفتهبازي در بورس و دستكاري قيمت اين است كه عدهاي سفتهباز روي سهام يك شركت تمركز ميكنند و با تزريق نقدينگي و ايجاد شايعه و... بهاي سهام شركت را بهطور غيرواقعي بالا ميبرند و دست آخر وقتي قيمت سهام به محدوده دلخواه رسيد سهم را فروخته و از آن خارج ميشوند و با خروج اين افراد ريزش سهم نيز شروع ميشود و افرادي كه در بهاي بالا سهم را خريدهاند، متحمل زيان ميشوند.
در يك نمونه مشخص گروهي از سفتهبازان حرفهاي بازار سهام در اوايل پاييز سال جاري در جلسه مشتركي تصميم ميگيرند تا با توجه به ركود عميق بازار بورس و عدمامكان نوسانگيري در سهامهاي بزرگ بازار سرمايه، امكانات مالي و ابزارهاي خود را روي سهام تأمين ماسه ريختهگري متمركز كنند، از اين رو از قيمت 170 تومان شروع به خريد سهام كرده و قيمت اين سهم را با تزريق حباب به 280 تومان در اوايل بهمن سال جاري رساندند.
در اين ميان يك كانال تلگرامي بورسي كه يك تحليلگر تكنيكال در شهر اراك هدايتگر آن است، در دامن زدن به عطش تقاضاي كاذب براي سهام تأمين ماسه ريختهگري به شدت مؤثر بوده و در يك كلام آسمان ريسمان به هم ميبافد.
حال نكته جالب آن است كه از منظر مالي شركت با اوضاع خوبي روبهرو نيست و گويا حقوق كارگران نيز با تأخير پرداخت ميشود و مضاف بر اين در مجمع سال 95 شركت به دلايل سودآور نبودن حتي يك ريال هم سود نقدي به سهامداران پرداخت نشده است.
از سوي ديگر نهتنها eps شركت اعلامي مذكور افزايشي نداشته و تحول خاصي در عملكرد واقعي شركت و مؤلفههاي خارجي اثرگذار بر بهاي سهم شركت رخ نداده است بلكه مديران شركت پيرامون سهم اقدام به شفافسازي نكردهاند و اين سهم تنها به دليل سفتهبازي و تبليغ از سوي يك كانال تلگرامي از اراك بدون هيچ دليل بنيادي با رشد 75 درصدي قيمت در چند ماه روبهرو شده است.
هر چند نميتوان مدعي شد سكوت مديران شركت كماسه نشانه اعلام رضايت آنها از افزايش بدون دليل بهاي سهام شركت است، اما اصول اخلاقي حكم ميكند كه در چنين شرايطي مديران شركت اقدام به انتشار يك اطلاعيه كنند و به سهامداران بازار سرمايه اطلاع دهند كه اتفاق خاصي در شركت نيفتاده است.
در اين بين وظيفه ناظر بازار سرمايه با ديدن جهش بيدليل بهاي سهام كماسه آن است كه نماد را متوقف و از مديران شركت بخواهد تا اقدام به شفافسازي كنند و بعد از انتشار اطلاعيه و مطلع شدن تمامي سهامداران از آخرين تحولات شركت اقدام به بازگشايي سريع نماد كماسه كنند چراكه توقف طولانيمدت سهام در بازار ركودي به صلاح بازار نيست و نقدشوندگي و جريان بازار نيز مختل ميشود.
اگر سازمان بورس چند هفته قبل اقدام به توقف نماد و درخواست شفافسازي به مديران شركت ميدهد، هم اكنون حباب در قيمت سهام كماسه آنقدر تقويت نشده بود اما در اثر كوتاهي ناظر بازار حباب در سهم در حال بزرگ شدن است و يك عده سهامدار غيرمطلع به واسطه فضاي شكل گرفته در حال جذب به سمت سهام هستند.
ريسك اصلي بازار سرمايه نوسان است و قرار نيست به جز ريسك نوسان سهم، ريسك بسته شدن و توقف طولانيمدت سهام را به سرمايهگذاران تحميل كنيم.
بورس بايد با توقف سريع و بهنگام شركتهايي كه ظن سفته بازي شديد در آنها ميرود از مديران بخواهد شفافسازي كنند و سپس بلافاصله سهام آزادسازي شود، در چنين شرايطي حداقل هم ناظر به وظيفه خود عمل كرده است و هم اينكه بازار از سفتهبازي در يك سهم با رؤيت اطلاعيه مطلع ميشود.
دست آخر بايد عنوان داشت كه سفتهبازي در سهام شركتها كمكي به رشد و توسعه شركتها و تأمين مالي از مسير صحيح نميكند، از اين رو بايد با سفتهبازي در بازار سرمايه مقابله شود تا رشد در سهمهايي كه ذاتاً و ماهيتاً قابليت دارد صورت بگيرد و از اين طريق شركت اقدام به توسعه كند و سهامدار نيز منتفع شود.
