بحران‌هايي كه ترامپ با آن روبه‌رو خواهد شد

دونالد ترامپ 70ساله با اعتمادبه‌نفسي كه در روانشناسي امريكايي‌ها شناخته شده است، وعده يك جنبش مردمي و حكومتي را براي با عظمت كردن امريكا و ساختن آن داد. اين در حالي است كه 20هزار ميليارد دلار بدهي را يدك مي‌كشد و براي اولين بار در جامعه و در بين نخبگان امريكايي يك شكاف بزرگ در قبال انتخاب وي به عنوان رئيس‌جمهور امريكا شكل گرفته است. اوباما هم به‌جز دو برابر كردن بدهي دولت امريكا در هشت سال گذشته، كارنامه مهمي در سياست خارجي به جا نگذاشته و عمدتاً روي برجام و توافق هسته‌اي با ايران به عنوان دستاورد اصلي سياست خارجي خود مانور كرده‌ است. غفلت از رشد غيرعادي چين، افزايش تنش و جنگ سرد پنهان و آشكار با روسيه، داعش‌سازي و تكيه بر تروريسم به عنوان پياده‌نظام جنگ‌هاي نيابتي امريكا در غرب آسيا و ناموفق بودن پروژه تروريستي و ناتوان شدن شركا و هم‌پيمانان امريكا در غرب آسيا و كاهش قدرت جهاني امريكا در قبال قدرت‌هاي سنتي و يا نوظهور و مديريت بحران‌هاي جهاني از جمله ارث باقيمانده اوباما براي ترامپ است كه بايد در كنار بحران اقتصادي پنهان در امريكا آن را ثبت كرد.

با اينكه تلاش مي‌شود چهره‌اي غيرحرفه‌اي و پوپوليستي از ترامپ در امريكا و جهان ارائه شود ولي او به خوبي مي‌داند كه ادامه سياست‌هاي گذشته دوره اوباما شتاب بحران‌هاي داخلي و خارجي را براي امريكا سرعت خواهد داد. لذا ترامپ با رويكردهايي غافلگير كننده و بدعت گونه براي نخبگان امريكايي، نسخه درماني پر مسئله‌اي را براي دوره رياستي خود در نظر گرفته و بخش مهمي از قدرت‌هاي سايه در امريكا را نگران كرده، به نحوي كه از هم‌اكنون وعده شكست وي زمزمه مي‌شود. رويكرد تجاري و اقتصادي وي در جهان هم اروپا و چين و رويكرد اجتماعي ـ اقتصادي وي در درون امريكا، اقليت‌هاي مذهبي و نژادي را با شوك روبه‌رو كرده است و بدون ترديد، بر شكاف‌هاي امنيتي و اجتماعي در درون امريكا و در واگرايي امريكا با اروپا خواهد افزود. خصوصاً اينكه ترامپ، ناتو را ارث دوره نظام دو قطبي مي‌فهمد و فلسفه وجودي آن را زير سؤال برده و در مورد نظام همكاري مالي امريكا و ديگر شركاي اروپايي ناتو نيز، نمي‌خواهد با رويه‌هاي گذشته عمل كند.

ترامپ سازمان ملل را هم كه 20درصد بودجه آن را امريكا تأمين مي‌كند، صرفاً به عنوان ابزاري در خدمت امريكا تفسير مي‌كند كه به يك چالش بين‌المللي جديد تبديل خواهد شد. موضوع ناتو و مكانيزم‌ها و رويكردهاي اقتصادي ترامپ براي اروپا در كنار تمايل ترامپ براي افزايش برگزيت در اروپا، به يك كابوس واكنش‌ساز تبديل شده است. چيني‌ها نيز از هم‌اكنون خود را براي دوره‌اي پر چالش در عرصه اقتصادي و امنيتي با ترامپ آماده مي‌كنند و معتقدند ترامپ براي مهار قدرت روزافزون چين، ترديد نخواهد كرد. منطق تعامل اقتصادي و امنيتي ترامپ با جهان، دوستان و رقباي جهاني، همه مناسبات موجود و روابط بين‌المللي را وارد دوره‌اي جديد خواهد كرد كه شانس ترامپ در حوزه‌هاي داخلي و خارجي را به شدت با سؤال مواجه خواهد كرد.