
كميسيون مشترك برجام در تاريخ 21 دي ماه و در وين نشستي برگزار كرد و به چند مسئله پرداخت كه از جمله آنها، اعتراض هيئت ايراني به تصويب قانون آيسا بود. شايد بتوان گفت كه رويكرد اجماعي ترامپ و تيم پيشنهادي وي با كنگره و دو حزب جمهوريخواه كه چند روز قبل از زبان جانكري شنيده شد، همان افزايش فشار و تحريم با هدف كسب امتياز از درون برجام و بيرون آن است.
تاكتيك ترامپ و تيم پيشنهادي وي كه تا يك هفته ديگر زمام امور كاخ سفيد را به دست ميگيرند اين است كه با روشهاي مختلف، بازنگري در جزئيات جديد در برجام را به نحوي دنبال كنند تا از يك سو امتيازات خود در برجام را قوت و گسترش دهند و از سوي ديگر محدوديتهاي جديد براي ايران را سامان دهند. محورهاي مورد بحث در كميسيون مشترك برجام را شايد بتوان آغازي بر اين تاكتيك جديد براي بازنگري آرام در برجام تلقي كرد، چراكه هم قانون آيسا را با وعده شفاهي در عدم اجراي آيسا و جلوگيري از آثار اين قانون تحريمي، عادي و تثبيت كردند و هم جزئيات جديدي در مورد فرآيندهاي غنيسازي يا كميت مجاز غنيسازي را در ايران مصوب كردند.
باز هم روايت از محتواي يك جلسه مرتبط با برجام همانند گذشته يا محتواي نهايي برجام با دوگانگي و تضاد مواجه است و ايران و امريكا هر كدام چيزي ميگويند كه با ديگري تطابق ندارد. نكته مهم اين است كه روايت امريكايي هيچ اشارهاي به نقض برجام از طريق قانون آيسا ندارد و به راحتي در نشست مشترك ياد شده با وعده پايبندي به اجراي برجام و بياثر كردن تحريمهاي ناشي از قانون آيسا از آن عبور كردهاند و در بيانيه منتشر شده هم بدان اشاره نكردهاند. مسئله اين است كه امريكاييها در توافق مكتوب برجام، هرچه خواستند تفسير و آن را عمل كرده و سير تحريمها را با عناوين مختلف ادامه دادهاند و اكنون كه در روزهاي پاياني دولت اوباما وعده شفاهي در بياثر كردن قانون آيسا دادهاند تا چه حد آن را عملي ميكنند و ترامپ و تيم او به اين تعهد تا چه اندازه پايبند خواهند بود. تيم مذاكرهكننده به خوبي ميداند كه در شطرنج مذاكراتي نميتواند بيش از ابراز نگراني در كميسيون مشترك برجام پافشاري كند، چرا كه در مكانيسمهاي زمانبندي شده، بايد منتظر بازگشت تحريمها باشد و اگر بخواهد كه با آن همزيستي كند، يعني يك فرآيند جديد براي بازنگري و عقبنشيني بيشتر در برجام را بپذيرد و اميدوار باشد كه طرف امريكايي برخلاف ماهيت و ذات خويش «عابد و مسلمان» شده و نقض عهد نكند.