انتشار فيلم سرقت مسلحانه از مغازههاي سوپرماركت در تهران و سرقت خشن چند پسر موتورسوار از مردي رهگذر در شبكههاي اجتماعي كه خبرهاي آن را هم در چند روز گذشته منتشر كرديم، يكي از نگرانيهاي موجود در جامعه را مطرح كرد. از دورترين نقاط كشور تا قلب پايتخت سارقان مشغول كار هستند. اين روزها ديگر كسي را نميتوان پيدا كرد كه خود يا نزديكانش از گزند سارقان در امان مانده باشند. كافي است كه در تاكسي يا محل عمومي درباره يك حادثه سرقت حرف بزنيد، آن وقت با انبوهي از گزارشهاي سرقت مواجه خواهيد شد. اين موضوع به معني فراواني سرقت است؛ چراكه مردم دريافتهاي عيني خود را مطرح ميكنند. نگراني از فعاليت مجرمانه سارقان همواره مطرح شده است و پليس هم چند سال قبل براي مقابله با شيوع اين پديده، قرارگاههاي مبارزه با سرقت را در سراسر كشور راهاندازي كرد. هر چند اين قرارگاهها تا مدتي توانست از شيب خطرناك سرقت جلوگيري كند، اما نتوانست مانع از شيوع آن شود. اين موضوع را نميتوان تماماً به حساب ناكامي پليس در مقابله با گسترش سرقت دانست؛ چراكه از چند سال گذشته با ثابتماندن توان و ابزارهاي پليس و ناكارآمدي دستگاه قضايي در مجازات سارقان شيوع آسيبهاي اجتماعي به جامعه هر لحظه بيشتر شده كه سرقت يكي از شاخههاي اين آسيبها است.
از موضوعات نگران كننده در بروز سرقت، استفاده از خشونت زياد در ارتكاب جرم است. اگر به فيلمهاي منتشر شده از سرقت كه اين روزها در شبكههاي اجتماعي منتشر ميشود، نگاه كنيد، خواهيد ديد كه اين مجرمان خطرناك بدون ترس از مردم يا گرفتار شدن توسط پليس با تهديد سلاح گرم و سرد و ايجاد وحشت عمومي مرتكب سرقت ميشوند. همچنين اگر خواننده دائم صفحه حوادث باشيد، متوجه خواهيد شد كه يكي از ويژگيهاي مشترك اين سارقان، سابقهدار بودن آنها است. تجربه نشان ميدهد كه سارقان بعد از بازداشت در زندان پوستاندازي ميكنند، همانجا به باندهاي بزرگ وارد و بعد از آزادي با خشونت بيشتري مرتكب جرم ميشوند. بنابراين ميتوان حدس زد كه اين دسته از مجرمان با اطمينانخاطر مرتكب خشونت ميشوند. براساس تجربههاي عيني در پروندههاي سرقت، بيپروايي آنها آنقدر زياد است كه براي بازگرداندن اموال مالباختهها از آنها اخاذي ميكنند يا جرئت اين را دارند كه مالباختهها را در صورت اعلام گذشت نكردن به مرگ تهديد كنند.
درباره دلايل بروز سرقت همواره موضوعات بسياري مطرح و راهكارهاي آن هم ارائه ميشود. رسيدن به ثروت يكشبه كه اين روزها رؤياي بسياري از جوانان شده، تهيه پول مواد مخدر و بيكاري از جمله اعترافهاي سارقان درباره انگيزهشان از رفتن به سرقت است. يكي از دلايل عمده ديگر مربوط ميشود به بيتوجهي شهروندان به توصيههاي پليس. پليس همواره در تعامل با رسانهها شيوههاي گوناگون سارقان را تفسير ميكند و براي جلوگيري از گرفتار شدن مردم در دام سارقان هشدار داده است. آنگونه كه اشاره شد، يكي از شاخصهاي مشترك سارقان سابقهدار بودن آنهاست. پيام سابقهدار بودن سارق هم اين است كه مجازات زندان نتوانسته مانع رفتن او از ارتكاب دوباره سرقت شود. در برخي از پروندهها هم دستگاه قضايي سارقاني را كه رفتار آنها موجب وحشت عمومي شود، به اعدام محكوم و عاملان آن را هم مجازات كرده و ميكند. مثل پرونده چند پسر جوان كه چهار سال قبل انتشار فيلم زورگيريشان در خيابان خردمند منجر به صدور و اجراي حكم اعدام برايشان شد. مثال ديگر اين روزها مربوط ميشود به چند مرد جوان كه در چند روز گذشته با سرقت مسلحانه از سوپرماركتهاي تهران بازداشت شدهاند و آنگونه كه دادستان تهران گفته است با اتهام محاربه مواجه هستند.
مطابق اصل 22 قانون اساسي حيثيت، جان، مال، حقوق، مسكن و شغل اشخاص از تعرض مصون است. اين اصل با آنچه اين روزها مردم در جامعه با آن مواجه هستند، در تناقض است و همه دستگاههايي كه در جريان تأمين امنيت جان و مال مردم مسئوليت دارند، در انجام وظايف خود كوتاهي ميكنند. پليس همواره در ارائه گزارشهاي خود از مطالبه مردمي در مبارزه با سرقت خبر داده است؛ مطالبهاي كه گزارشهاي مردمي حكايت از بر زمين ماندن آن دارد.
