جمهوري اسلامي ايران به عنوان يك كشور بزرگ دريايي، همواره منافع گستردهاي در آبهاي آزاد داشته است. اين منافع از يك سو با تأمين اقتصاد كشور گرهخورده و از سوي ديگر با تأمين امنيت كشور عجين شده است.
اين اهميت زماني بيشتر رخ مينماياند كه بدانيم بازيگران فرامنطقهاي زيادي براي تأمين منافع خود از هزاران كيلومتر آن طرفتر خود را به آبهاي جنوبي ايران رساندهاند و به دنبال اهداف سياسي، نظامي و اقتصادي خود در اين منطقه هستند؛ اهدافي كه ميتواند تهديدكننده منافع جمهوري اسلامي ايران باشد. اين جلب توجه كشورهاي فرامنطقهاي از زماني شروع شد كه روسيه تزاري براي رسيدن به منافع خود، نياز به دسترسي به اقيانوس هند داشت و در اين مسير نقشههاي شومي براي ايران تدارك ديد اما كشف منابع عظيم نفت و گاز در اين منطقه به يكباره تحولات تازهاي را در جنوب ايران رقم زد و در اين هنگام بود كه بحث امنيت انرژي مطرح شد و دليلي بر دلايل اهميت اين منطقه افزوده شد تا جايي كه ايالات متحده امريكا صراحتاً در تئوري برژينسكي، منطقه خليجفارس را بعد از خود امريكا و اروپا به عنوان سومين خط دفاعي استراتژيك امريكا معرفي كرد.
همين حضور نظامي گسترده كشورهاي غيربومي در منطقه خليجفارس باعث شد تا پس از انقلاب اسلامي موضوع توجه به دريا در دكترين نظامي جمهوري اسلامي ايران قرار بگيرد و با پايان يافتن جنگ تحميلي و آغاز دوران سازندگي، اين توجه بيشتر از هر زمان ديگر باشد.
در اين بين رهبر معظم انقلاب نيز كه لزوم توسعه درياپايه كشور را احساس كردند، در سخنراني خود در مردادماه سال 1390، توجه نيروهاي نظامي را از آبهاي ساحلي كشور فراتر بردند و بر لزوم حضور نيروهاي نظامي كشورمان در آبهاي آزاد با هدف تأمين منافع جمهوري اسلامي ايران تأكيد كردند. ايشان در آن سال در جمع فرماندهان ارشد نيروهاي مسلح مستقر در قرارگاه مقدم نيروي دريايي ارتش، با اشاره به ظرفيتها و عرصههاي فراوان موجود براي پيشرفت بيشتر نيروهاي دريايي تأكيد كردند: «گسترش حوزه تحرك و حضور نيروي دريايي در آبهاي آزاد و تأمين زيرساختهاي اين حضور، زمينهساز تبديل شدن نيروي دريايي به يك نيروي راهبردي حقيقي است.»
رهبر انقلاب اسلامي در ادامه تأكيد كردند: «حضور مقتدرانه يگانهاي دريايي جمهوري اسلامي ايران در آبهاي آزاد براي ملتها الهامبخش و اميدآفرين است.»
همين گفتههاي رهبر معظم انقلاب كافي بود تا نيروهاي مسلح كشورمان، به ويژه نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران، سفرهاي متعددي را با هدف تأمين منافع جمهوری اسلامي ايران در حوزه دريا به آبهاي آزاد داشته باشند.
در اين بين نيروي دريايي سپاه پاسداران نيز كه وظيفه خطير تأمين امنيت خليجفارس و تنگه هرمز به عنوان مهمترين شريان انرژي جهان را بر عهده داشت هم بيكار ننشست و كوشيد تا در كنار عمل به وظايف خود در خليجفارس و تنگه هرمز كه هر روز شاهد حضور ناوگان نظامي بيگانه بود، خود را براي حضور در آبهاي آزاد مهيا بسازد؛ روندي كه سرانجام روز سهشنبه به ثمر نشست و نخستين شناور دوربرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامي رونمايي شد؛ شناوري كه برد عملياتي 10هزار كيلومتري دارد و از ويژگيهاي منحصربهفردي در حوزههاي طراحي و عملياتي برخوردار است.
ويژگيهاي شناور شهيد ناظري
در همين ارتباط ابوالفضل نظري رئيس سازمان تحقيقات و جهاد خودكفايي نيروي دريايي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي(ندسا) پيرامون ويژگيهاي اين شناور كه به نام شهيد ناظري فرمانده يگان نيروهاي ويژه دريايي سپاه، نامگذاري شده، در گفتوگويي اختصاصي با روزنامه جوان گفت: اين شناور 55 متر طول دارد و عرض آن 1/14 متر است. ارتفاع شناور نيز از كف تا بلندترين نقطه 13متر است كه 5/1 متر از آن ارتفاع آبخور شناور است. وي در ادامه افزود: برد دريانوردي شناور شهيد ناظري با سرعت كروز 14 گره دريايي، 10 هزار كيلومتر است و حداكثر سرعت اين شناور نيز 28 گره دريايي است.
مسئول سازمان تحقيقات و جهاد خودكفايي نيروي دريايي سپاه پاسداران كه كار طراحي و ساخت شناور شهيد ناظري بر عهده آنان بود همچنين گفت: وزن كامل اين شناور 240 تن و وزن سازه آن 90 تن است و توان باربري تا 30 تن را نيز دارد. همچنين شناور شهيد ناظري امكان حمل 100 مسافر را دارد.
نظري در ادامه با بيان ابعاد جديدي از توانمنديهاي اين شناور كه تاكنون در رسانهها منتشر نشده است، عنوان كرد: جنس اين شناور از آلومينيوم است و قابليت دريانوردي در فورس6 دريا را دارد، به اين معني كه شناور شهيد ناظري توان حركت در موجهاي تا ارتفاع 5/4 متر را دارد. همچنين قدرت درياماني اين شناور نيز در فورس7 است و معنايش آن است كه اين شناور ميتواند تعادل خود را در موجهاي حدود 6 متر حفظ كند.
نظري همچنين با بيان اينكه شناور شهيد ناظري قابليت حمل بالگرد سبك را دارد، ادامه داد: روز سهشنبه تمامي خبرنگاران و حاضران شاهد بودند كه اين بالگرد كه موشكهاي كروز نصر را با خود حمل ميكرد، توانست روي اين شناور به سادگي نشست و برخاست كند؛ كاري كه پيش از اين بارها در مراحل تست و آزمايش و شرايط سختتر از آن هم با موفقيت انجام داده است.
وي با بيان اينكه مشابه شناور شهيد ناظري با چنين امكاناتي در دنيا وجود ندارد، ادامه داد: ما چنين شناوري را در دنيا سراغ نداريم و تنها چند كشور معدود كارهايي را در اين زمينه آغاز كردهاند كه هنوز آن طور كه بايد به نتيجه نرسيده است و بايد جمهوري اسلامي را پيشرو در ساخت چنين شناوري در دنيا با اين ويژگيها عنوان كرد.
مسئول سازمان تحقيقات و جهاد خودكفايي نيروي دريايي سپاه پاسداران همچنين در خصوص كاربرد اين شناور نيز گفت: اين شناور در حال حاضر با كاربرد پشتيباني طراحي و ساخته شده است اما در صورت نياز امكان تغيير وضعيت آن به شناورهاي رزمي نيز وجود دارد.
سپاه در راه آبهاي آزاد
حال با طراحي اين شناور ميتوان سپاه پاسداران را در زمره نيروهايي دانست كه در آينده نزديك به آبهاي آزاد راه خواهد يافت و تأمين امنيت جمهوري اسلامي ايران را در جايي فراتر از منطقه مأموريت فعلي خود دنبال خواهد كرد؛ پروژهاي كه لبيك به نداي رهبري در خصوص نيروي دريايي راهبردي است.
در اين ميان نكتهاي كه بايد در خصوص ساخت شناور شهيد ناظري تأكيد كرد آن است كه دستيابي سپاه پاسداران به فناوري توليد اين شناور پيشرفته در اوج تحريمها بوده است. جمهوري اسلامي ايران كه از همان روزهاي نخستين انقلاب با تحريمهاي غرب مواجه شد، با وقوع جنگ عملاً در شرايطي قرار گرفت كه كشورهاي دنيا از فروش حتي سادهترين تجهيزات نظامي نظير فشنگ و سيم خاردار نيز دريغ ميكردند. اين در حالي بود كه در طرف مقابل رژيم بعثي نه تنها بهروزترين تجهيزات نظامي را در اختيار داشت بلكه از حمايتهاي اطلاعاتي و نظامي كشورهاي منطقه و غربيها برخوردار بود و همين موضوع جنگي نابرابر را رقم زده بود، اما همين جنگ نابرابر خود به دانشگاهي تبديل شد كه فرزندان ايران با احساس نياز خود بتوانند به تكنولوژي ساخت انواع و اقسام تجهيزات نظامي سبك و سنگين از جمله جنگندهها، بالگردها، تانكها، موشكها و شناورها دست پيدا كنند؛ تكنولوژياي كه در بسياري از موارد كاملاً بومي و اختصاصي جمهوري اسلامي ايران است و امروز نمونه غرورآفرين آن شناور شهيد ناظري است.
