روايت راد از روزولت و كودتاي 82 مرداد

نمايش «راپورت‌هاي مصدق» با موضوع كودتاي امريكايي 28 مرداد تا چند روز ديگر روي صحنه تالار وحدت خواهد رفت.

نمايش «راپورت‌هاي مصدق» به كارگرداني اصغر خليلي است؛ نمايشي كه قرار است از بيستم تيرماه در تالار وحدت روي صحنه رود. ايرج راد در اين نمايش ايفاگر نقش «روزولت» است. راد با اشاره به دلايل حضورش در اين نمايش گفت: زماني كه متن را خواندم، اول از همه به دنبال آن بودم ببينم اتفاقات آن نزديك به واقعيت است. اينكه اين رويدادها در آن تاريخ بوده يا نه؟ شايد افرادي كه سنشان حدود 80 سال است آن زمان و وقايعي را كه رخ داد، به خاطر بياورند. من نمايشنامه را متني ديدم كه به دور از مسائل سياسي و بيشتر اجتماعي است. هيچ نگاه تأييد‌كننده‌اي به سويي نداشته است و از شكلي واقع‌گرايانه و تحليلي برخوردار است.

اين مسئله از نظر من مهم بود. حتماً موافقان و مخالفاني خواهد داشت. او در بخش ديگري از سخنانش تصريح كرد: اميدوارم اين اثر بتواند تصويرسازي لازم را از آن دوره نشان دهد. نگاه جامع و كلي به تك‌تك وقايع زندگي مصدق يا گروه‌ها و جناح‌هاي سياسي نيست، چنين انتظاري را هم نبايد از آن داشت. شمايي از زمان و اتفاقاتي است كه رخ داده است و آنها را بازگو مي‌كند. راد خاطرنشان كرد: تماشاگراني كه اين اثر را مي‌بينند حتماً چند دسته‌اند. عده‌اي كه از نظر ظاهري آن را مي‌بينند، تعدادي كه با آن دوره به لحاظ سياسي و استراتژي آشنايي كامل دارند، برخي هم امكان دارد نگاه جناحي خاص داشته باشند. هر كدام با ديدگاه خودشان نگاه مي‌كنند. اين كار با درنظر گرفتن ديدگاه‌هاي مختلف نوشته شده است تا به آنچه به واقعيت نزديك است، برسد. طبيعتاً اين متن‌ها كار را پيچيده و سخت مي‌كند. راد با ارائه توضيحاتي در رابطه با نقش خود نيز اظهار كرد: من نقش روزولت را دارم، كسي كه براي پي‌ريزي كودتا به ايران فرستاده مي‌شود و آن را رهبري مي‌كند. آن هم در زماني كه امريكا و انگلستان در ارتباط با وقايع رابطه نزديك داشتند. آنچه از اين متن برداشت مي‌كنم، آن است كه [روزولت] مردم ايران را از برخي نظرها مي‌شناسد و زيركانه برنامه‌ريزي مي‌كند. وي سعي دارد مهره‌هاي شطرنج را در موقعيت‌هاي خاصي استفاده كند و اين بازي را انجام مي‌دهد تا به هدف خود برسد. مدير سابق خانه تئاتر با تأكيد بر شناخت وضعيت سياسي و اجتماعي براي بررسي چنين جرياني و مطالعه ابعاد مختلف جامعه، از اهميت تحليل توسط نيروهاي مسلح و ارتش سخن گفت.