اين روزها ظاهراً - از گفتههاي وزيران و مسئولان دولتي- دولت براي برجام به فكر چارهاي است تا چگونه بتواند با رنگ و لعاب عمومي به دفاع از آن بپردازد و نگذارد كه برجام را در كشور به قهقرا ببرند ولي تأسفبار است كه گفته شود حقيقتاً برجام در كشور رنگ باخته است و اثري از خود در معيشت مردم به جا نگذاشته تا دولت بتواند با استدلال قوي، آن را براي ملت به اثبات گذارد.
دولت در ارتباط با برجام دچار يك خطاي محاسباتي بزرگ شد و از روز اول شروع دولت، سطح انتظارات ملت را از نتيجه مذاكرات به گونهاي بالا برد كه همه هوش و حواس مردم به پايان يافتن مذاكرات هستهاي و آغاز رفاهِ وعده داده شده از سوي رئيسجمهور معطوف شده بود، اما اين برجام، فرجام خوبي را براي تحقق وعدههاي دولت سپري نكرد.
شايد اگر دولت در دادن وعدههاي خود تا اين حد به اغراق نمينشست و آن را يك مسئله عادي جلوه ميداد و انتظارات معقول از برجام را براي مردم از همان روز اول مشخص ميكرد امروز نياز به توجيه، فرافكني و تخريب نبود.
دولت با استفاده از فرصت اوضاع نابسامان اقتصاد، توانست گوي سبقت را از رقباي خود بربايد ولي به يقين در «مردمشناسي» و «دشمنشناسي» دچار نقيصههايي بود كه امروز اين نقيصهها همچون دملي سر باز كرده است.
اولاً دولت نبايد حافظه تاريخي ملت را كوتاه ميانگاشت، آن هم در عصري كه رسانه و آرشيو رسانهاي در فضاي اينترنت، همه چيز را همچون لوحي مكتوب، محفوظ ميدارد و قابليت رجوع به آن سهلتر از آب خوردن است.
دوماً دولت در تحليل رفتاري دشمن دچار غفلت شد و شايد اين اصل انقلاب كه «امريكاي مستكبر دشمن شماره يك ماست» بسيار كمرنگ شد. اين غفلت از اين باب بود كه شايد مرور و مطالعه تاريخي رفتار امريكا در مقابل ايران و ساير كشورها، در تيم مشاوران و تئوريسينهاي دولت يازدهم كمتر رخداده و شايد هم به خاطر دلبستگي بسياري از آنها كه تحصيلكرده امريكا هستند، چهره امريكا پاكيزه به نمايش گذارده شد و همين خطا و غفلت باعث شد كه نتيجه لازم و مورد انتظار از تاكتيك ديپلماسي به اصطلاح حرفهاي دولت، حاصل نشود و شرمندگي از عدم تحقق وعدههاي اقتصادي داده شده، كماكان بر جبين دولتمردان ما نهفته باشد. اما بررسي برجام نشان ميدهد هر چند ماحصلي در حوزه بهبود معيشت ملت نداشته است ولي داراي آثار و بركات بسيار ارزشمندي است كه امروز زمان آن است كه قدري به شرح آنها پرداخت.
سؤال مهمي هميشه ذهن بسياري را درگير خود كرده است كه چرا رهبر معظم انقلاب فرمان مذاكرات هستهاي را با عبارت معروف«نرمش قهرمانانه» به دولت يازدهم دادند در حالي كه نسخه بهبود معيشت مردم را در اقتصاد مقاومتي خلاصه كرده بودند و هميشه هم از خوشبين نبودن به مذاكرات صحبت در ميان بود؟
شايد اوايل آغاز اين بحث، ابهام فراوان از جواب دادن به اين سؤال در ذهن بسياري نهفته بود ولي حقيقتاً امروز با شفافيت تمام ميتوان گفت كه اين فرمان رهبر معظم انقلاب، داراي اهداف بسيار ارزشمندي بود كه بركات و نتايج آن را به عينه ميتوان مشاهد كرد.
37 سال از پيروزي انقلاب اسلامي ميگذرد و در گذر زمان، سياستهاي رسانهاي امريكا بر اين امر معطوف بوده است كه به كمك پيادهنظامهاي داخلي خود، به تحريف، تضعيف و كمرنگ كردن اصول انقلاب بپردازد. قدرت رسانهاي امريكا براي نسلي كه از انقلاب و امام راحل(ره) تنها نامي شنيده يا در كتابها ديدهاند، برنامههاي فراواني را تنظيم كرده و بسياري از اين برنامهها هم با همت ليبرال مسلكهاي داخلي به اثر نشسته است.
اما به نظر نگارنده در اين برهه حساس تاريخي كه جبهه عظيمي از انقلابيون خسته داخلي و معارضان انقلاب اسلامي كمر به تحريف انقلاب و كمرنگ كردن بستهاند، انقلاب نياز به پوستاندازي داشت تا يك بار ديگر براي نسلي كه انقلاب را نديده است، بسياري از واژگان و مفاهيم انقلاب بازتعريف شود.
گزاره اصولي«امريكا دشمن شماره يك ماست» براي نسل جوان امروز كه تنها پس از يك نسل از انقلاب روي كار آمده است، كمكم رو به فراموشي ميرفت و اين رقيق كردن اصول انقلاب، ضربه مهلكي بود كه شايد كمكم انقلاب را به لبه پرتگاه نسلهاي آتي ميكشاند و از اين رو بايد ميدان عملي براي بازتعريف مفاهيم اساسي انقلاب به وجود ميآمد تا نقطه عطفي براي تغيير ادراك نسلي ايجاد شود و اين مهم را بايد در نتيجه برجام مشاهده كرد؛ برجامي كه ابتدا با شعار «ناجي» خطاب كردن امريكا پا به عرصه گذاشت و در فرجام خود، چهره واقعي امريكا را با همان خوي «بدعهدي»، «بدقولي»، «بدحسابي» و«دشمني» براي نسل حاضر و نسلهاي بعدي به نمايش گذاشت و بار ديگر مفهوم دشمني را تعريف عملياتي كرد و از قِبَل اين برجام برخي از مسئولان كه در خاطرات خود نوشتهاند اعتقادي به دشمني امريكا ندارند و هيچ گاه حاضر به بيان واژه و عبارت دشمن نيستند، معترفانه به دشمني و خصومت امريكا اذعان ميكنند.
دولت يازدهم اما هنوز در كماي مسكوت ماندن نتايج اقتصادي برجام، به جايي نرسيده است كه راهبرد خود را در جامعه به سمت علني كردن اين دستاورد پيش ببرد و هنوز ناشيانه بر طبل نتايج اقتصادي برجام ميكوبد كه مانند آب در هاون كوبيدن است و در اين يكسال باقي مانده از عمر دولت، حاصلي جز سير نزولي براي كاهش محبوبيت دولت به جا نخواهد گذاشت و شايسته آن است كه دولت دستاورد مهمي چون بازتعريف اصول انقلاب را به نمايش گذاشته و اين بدعهدي و خصومت امريكا را با تمام وجود در ميان جامعه علني كند و امتياز ارزشمندي به واسطه آن براي خود به دست آورد.
