طرح توسعه محله قديمي سعدي شيراز همچنان معلق است

همسايه سعدي حال و روز خوبي ندارد

درست چند متر دورتر از آرامگاه سعدي، يکي از مهمترين اماکن تاريخي و گردشگري شيراز، محله اي قديمي جا گرفته که وضعيت ظاهري و شرايط زندگي اهالي و ساکنان آن هيچ همخواني با اين آرامگاه ديدني و ماندگاترين اثر گردشگري کشور ندارد. محله سعدي شيراز واقع در جنوب غربي آرامگاه که جمعيتي بيش از 2هزار نفر را در دل خود جا داده از ساده ترين امکانات زندگي شهري بي بهره است و محروميت از سر روي آن مي بارد. محله اي که 30 سال است برچسب طرح توسعه بر پيشاني اش خورده اما کوچکترين اقدامي که نشان از ايجاد تحول و توسعه داشته باشد به خود نمي بيند.

 

در کنار زيبايي هاي ارامگاه سعدي شاعر شيرين سخن شيرازي، محروميت ها و چهره نامناسب محله سعدي در مجاورت اين بناي تاريخي هم در خاطرات بازديدکنندگان و گردشگران نقش مي بندد. انگار ساکنان اين محله از همسايگي يا اين اثر ارزشمند بي بهره اند و ازتيرس برنامه ريزان و مسئولان شهر جا مانده است. کوچه ها و گذرگاه هاي باريک با پيچ هاي تند، جوي هاي کم عمقي که بوي تعفن آن مشام ساکنان و گردشگران را مي ازارد و با هر بارش محلي براي ايجاد سيلاب ها مي شود، خانه هاي قديمي که در فرسودگي و رنگ کهنگي در خشت خشت انها نمايان است چهره نا زيبايي را از اين منطقه به تصوير مي کشد. محله اي که نه از اورژانس در آن خبري هست نه آتشنشاني، نه محل استقرار پايگاه انتظامي و راهنمايي و رانندگي و نه حتي کمترين امکانات تفريحي و فرهنگي براي کودکان سرگردان در کوچه ها و معابر.

اختلاف نظرهاي مسئولان مانع نخ نماي هميشگي!

بي ترديد رفع مشکلات محله اي چون سعدي شيراز که از يک طرف جزو بافت هاي قديمي شهر محسوب مي شود و از طرف ديگر به دليل مجاورت با آرامگاه سعدي به عنوان يکي از پربازديدترين مناطق استان براي گردشگران داخلي و خارجي به حساب مي آيد در گرو همکاري و هماهنگي تمام دستگاه هاي اجرايي شهر است. عاملي که متاسفانه در طي دو سه سال اخير به عنوان مهمترين مانع براي اجراي مصوبه هايي چون طرح ساماندهي آرامگاه سعدي و محله سعدي شيراز تبديل شده است.

به عنوان نمونه طرح تملک خانه هاي اطراف آرامگاه از جمله اقدامات مهم براي ساماندهي به اين منطقه بوده که در دو سه سال اخير در ميان کشمکش ها و اختلاف نظرهاي سازمان ها و ادارت مربوطه چند سال قبل شهرداری شیراز 800 واحد مسکوني با ارزش بيش از 7 ميليارد تومان در اطراف آرامگاه سعدی را تحت تملک خود دراورد و به منظور توسعه فضای سبز آرامگاه در اختیار اداره میراث فرهنگی استان قرار داد. اما از همان زمان بين شهرداري و اداره ميراث فرهنگي بر سر هزينه ها اختلاف ايجاد و در نهايت به معلق ماندن طرح منجر شد . شهرداري انتظار داشت درصدي از درآمد آرامگاه سعدی اين اداره اختصاص يابد از طرفي اداره ميراث فرهنگي نيز اين هزينه ها را حق مسلم خود مي دانست و ازهيچ طريقي حاضر به راه آمدن با شهرداري نبود. اقداماتي ازاين دست و اختلاف نظرها سبب شد مصوبه هاي مربوط به اين منطقه در اين دو سه سال مسکوت بماند.

مصوبه هاي جديد در دستور کار است

وجود مشکلات ريزو درشت و قديمي در محله سعدي شيراز که به هيچ وجه برازنده منطقه اي گردشگري و فرهنگي نيست نه تنها از چشم گردشگران داخلي و خارجي دور نمانده بلکه خود مسئولان در بازديدهاي گاه به گاه از اين منطقه و مشاهده وضعيت زندگي ساکنانش بارها بر اسفناک بودن وضعيت ساکنان اين منطقه اذعان کرده اند. البته ناگفته نماند اين مسئولان در اين سالها دست روي دست نگذاشته اند و با تصويب طرح توسعه محله سعدي با عنوان "از بوستان به گلستان" سعي کرده اند دينشان را به مردم صبور اين منطقه ادا کنند! حالا بماند که اين طرح در طي چند سال کاملا مسکوت مانده وعليرغم تاکيد مقامات کشوري بر تسريع در اجراي آن، تا به امروز جز چند جلسه و نشست بي حاصل و البته خروارها وعده و وعيد نتيجه اي مشاهده نشده است. تا اينکه انتشار اخبار و انعکاس عکس هايي از وضعيت نازيباي محله سعدي که گردشگران در شبکه هاي مجازي و رسانه ها منتشر کردند لزوم اجراي مصوبه مذکور را به مسئولان ياداوري کرد.

چندي پيش عضو هیئت مدیره شرکت عمران و بهسازی شهری ایران با اشاره به اينکه مصوبه ساماندهي به وضعيت محله سعدي شيراز يکي از دو مصوبه مهم ستاد ملی بازآفرینی شهری برای ساماندهی بافت‌های ناکارآمد شهری استان فارس است گفت: طرح ساماندهی آرامگاه سعدی و محله سعدیه شیراز با عنوان «از بوستان به گلستان» که مضمون کتاب بوستان و گلستان سعدی است در نظر گرفته شده و طبق آن قرار است این طرح از باغ دلگشا در ورودی محور سعدی تا آرامگاه سعدی با مشارکت اداره کل راه و شهرسازی استان فارس، شهرداری شیراز و میراث فرهنگی اجرایی شود. طبق اظهارات هوشنگ عشایری سهم عمده را اداره کل راه و شهرسازی قبول کرده و در بخشی از این منطقه یک ضلع که بین باغ دلگشا و آرامگاه سعدی است مقرر شده شهرداری شیراز ورود پیدا کند.

همچنين مصوب شده بود ساماندهی در این بخش با ایجاد یک رینگ کنار گذر و احیای منظر آن منطقه یا تملک یا ترغیب به نوسازی و بهسازی انجام شود تا در گام نخست منظر این مناطق مناسب شود،

سازمان میراث فرهنگی هم به عنوان متولی ساماندهی آرامگاه سعدی تعیین شد.

ماه ها از جلسه ستاد ملي بازآفريني شهري استان گذشته و ساکنان منطقه سعديه هنوز هيچ نشانه اي از انجام اقدامات ساماندهي در خيابان ها و گذرگاه هاي تنگ و پر پيچ و خم محله شان نديده اند.

حتي درسفر سال گشذته هيئت دولت به اين استان طرح مذکور مورد تاکيد قرار گرفت و رييس جمهور از سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور خواست براي تامين مالي اين طرح وارد عمل شوند اما پس از گذشت بيش از يک سال هنوز هيچ اعتبار و بودجه اي براي اين مصوبه تخصيص نيافته است.