رئیس انجمن علوم خاک از لزوم تخصیص بودجه 1000 میلیاردتومانی برای تهیه نقشههای خاک خبرداد و گفت: در سال جهاني خاك (۲۰۱۵) حرفهاي خوبي عنوان شد و پيشنهادات مناسبي ارائه شد، اما همگي در حد حرف باقي ماند و هيچكدام اجرايي نشد و در سرانجام كار نيز نه مجلس پيگيري كرد و نه وزارتخانه اقدامي نمود.
درسياستهاي ابلاغي اقتصاد مقاومتي، به بخش كشاورزي، رسيدن به خودكفايي و تأمين مواد غذايي تأكيد شده است، از اين رو وزارت جهاد كشاورزي برنامههاي ويژهاي براي پيادهسازي اين سياستها در دستور كار خود قرار داده اما همچنان توليد محصولات كشاورزي با دو چالش كمبود آب و فرسايش خاك حاصلخيز مواجه است.
رئيس انجمن علوم خاك ايران با تأكيد بر اينكه قانون خاك، همچنان خاك ميخورد، گفت: وضعيت قانون خاك شش سال است در كميسيون كشاورزي تغيير نكرده است و با وجود تمامي اميدواريها به مجلس نهم نيز نرسيده، اميدواريم با تغييرات رخداده در اعضاي مجلس دهم، شاهد رخ دادن اتفاقات و تحولات خوبي باشيم.
وي با بيان اينكه قسمت عمدهاي از بحران آب، مربوط به معضلات خاك است، تأكيد كرد: آبي كه در خاكها موجود است، پنج تا ۱۰ برابر آبي است كه زير زمين است و بايد آب خاك را مديريت كرد.
گرجي يكي از دلايل تغذيه نشدن آبهاي زيرزميني را مديريت نامناسب خاك عنوان كرد و گفت: شخمزني نامناسب، سوزاندن مواد آلي، چراي بيش از حد دامها در مراتع و از دست رفتن آنها و از بين رفتن پوششهاي گياهي در جنگلها باعث از دست رفتن نفوذپذيري خاك و در نهايت عدم تغذيه منابع زيرزميني و پايين رفتن سطح چاهها ميشود، از طرفي آبهاي روي سطح زمين باعث سيلابها ميشود و خسارتها از چند طرف وارد ميشوند.
وي يكي از راهكارها را كاهش تبخير عنوان كرد و گفت: از ۴۰۰ ميليارد مترمكعب آبي كه سالانه در كشور از بارندگيها حاصل ميشود، ۳۰۰ ميليارد مترمكعب آب تبخير شده و به دلايل مختلف غيرقابل دسترس ميشود، اگر بتوانيم تنها ۱۰ درصد آن را مديريت كنيم، توانستهايم آبي معادل حجم كل آب سدهاي كشور را مديريت كنيم.
رئيس انجمن علوم خاك ايران با بيان اينكه در كشاورزي ميتوانيم راندمان مصرف آب را با مديريت خاك افزايش دهيم، افزود: اگر در حال حاضر با مصرف ۱۰۰ واحد آب، ۵۰ كيلوگرم محصول توليد ميكنيم، ميتوانيم با مديريت خاك و حاصلخيزي آن از ۱۰۰ واحد آب، ۱۰۰ كيلوگرم محصول برداشت كنيم، يعني بهرهوري آب را صددرصد افزايش دادهايم.
گرجي خاطرنشان كرد: اگر نحوه آبياري، بهرهوري را ۳۰ درصد افزايش ميدهد، مديريت صحيح خاك، ميتواند بهرهوري آب را صددرصد افزايش دهد.
وي ادامه داد: سالها پيش سد ساختند و امروز ميگويند چرا سد ساختيم، در انتخاب روشهاي آبياري نيز بايد بهگونهاي پيش برويم و انتخاب كنيم كه سالها بعد پشيماني نداشته باشيم.
گرجي تصريح كرد: مديريت خاك، علاوه بر كاهش روانآبها و نفوذپذيري بهتر خاكها، از هدررفت آب و فرسايش جلوگيري ميكند.
وي يادآور شد: در حال حاضر سدها از رسوب لبريز شدهاند. بيش از نيمي از مخزن سد سفيدرود يعني ۹۰۰ ميليون مترمكعب از رسوب پر شده است و خاك حاصلخيزي كه ميتواند براي توليد محصول استفاده شود، تبديل به معضل شده است.
نقشههاي خاك موجود براي مديريت بياستفاده هستند
رئيس انجمن علوم خاك ايران در گفتوگو با «ایرنا»يكي ديگر از معضلاتي كه با مديريت خاك رفع ميشود را ريزگردها عنوان كرد و اظهار داشت: تا زماني كه قانون نداريم، اوضاع به همين منوال خواهد بود.
گرجي تأكيد كرد: در حال حاضر نقشههاي خاك كشور را نداريم، نقشههايي كه ۵۰ سال پيش در كشور پيشرفته تهيه شده است و اگر همين امروز شروع به تهيه آنها كنيم، ۵۰ سال زمان نياز داريم.
وي با بيان اينكه نقشههاي موجود با مقياسهاي ديواري هستند و براي مديريت بدون استفادهاند، گفت: نداشتن نقشه به معني نشناختن خاكهاي كشور است، ۱۰ هزار نوع خاك وجود دارد كه نيازمند هزار نوع مديريت مختلف است و در گام نخست بايد آنها را شناسايي كنيم.
گرجي همچنين افزود: هزينه تهيه اين نقشهها يكهزار ميليارد تومان است كه در هزينههاي موجود در كشور ناچيز بوده، طي يك برنامه ۱۰ ساله هزينه سالانه ۱۰۰ ميليارد تومان براي تهيه اين نقشهها براي يكبار و هميشه دور از دسترس نيست.
وي خاطرنشان كرد: از 5/18 ميليون هكتار اراضي كشاورزي كشور، 3/1 ميليون هكتار آن خاك درجه يك و حدود 34 ميليون هكتار خاك درجه دو و سه و مناسب كشاورزي هستند كه متأسفانه در حال حاضر بهدليل واقع شدن خاك درجه يك كشاورزي در نزديكي شهرها و روستاها، بهترين اراضي كشاورزي ما در حال تبديل وضعيت و تغيير كاربري هستند.
گرجي ادامه داد: ۶۰ درصد خاكهاي كشور ما در درجات مختلف شوري قرار گرفتهاند كه محدوديت ايجاد كرده و نيازمند مديريت صحيح هستند، مديريتي كه امروزه در تمامي دنيا اعمال ميشود.
وي با بيان اينكه با تصويب قانون، دولت و مردم موظف به اجراي بسياري كارها ميشوند و بسترهاي مناسبي فراهم ميشود، تصريح كرد: اگر قانون خاك را پيگيري نكنيم در مجلس دهم نيز خاك خواهد خورد، اما اوايل دوره جديد مجلس فرصت مناسبي براي پيگيري و تصويب قانون خاك است.
رئيس انجمن علوم خاك تأكيد كرد: امروزه بهدنبال مديريت پايدار خاك و كشاورزي پايدار هستيم، يعني كشاورزي كه تمامي جنبههاي محيط زيست، اجتماعي و اقتصادي را در نظر بگيرد و تنها بهدنبال بهرهكشي و توليد محصول نباشد تا علاوه بر آنكه بيشترين محصول را برداشت كند، ريزگردي هم ايجاد نشود.
وي با تأكيد بر اينكه خاك به هيچوجه نميتواند از كشاورزي جدا شود، بلكه بايد از آن صحيح استفاده شود، اظهار داشت: در حال حاضر به نحوه كشت در يك ميليون هكتار از اراضي كشور اعتراض داريم، چرا به اجبار ميخواهيم در اراضي نامناسب كشاورزي را ادامه بدهيم، در حالي كه مرتع ماندن اين اراضي، نفع بيشتري را براي ما حاصل ميكند.
گرجي همچنين گفت: تمام افرادي كه از كشاورزي پايدار و پايداري كشاورزي سخن ميگويند، حرفشان يكي است و بهدنبال مديريت پايدار كشاورزي و رهايي يافتن اراضي نامناسب از كشت اجباري هستيم.
وي افزود: با تصويب قانون، نگراني تمامي فعالان حل خواهد شد و ميتوانيم بدون جدايي خاك از كشاورزي، دعواي ميان خاك و كشاورزي و محيطزيست را مسالمتآميز حل كنيم.
