معاون وزیر صنعت با انتقاد از عقبماندگی کشور در توسعه صنعت آلومینیوم گفت: ايران با توجه به داشتن منابع انرژي فراوان و ارزان، بازار رو به رشد داخلي، دسترسي به آبهاي آزاد و اتصال به زنجيرههاي ارزش از جمله كشورهايي است كه مزيت بالايي در توليد آلومينيوم دارد و ايميدرو نيز آماده مشاركت با سرمايهگذاران در صنعت آلومينيوم است.
موتور توسعه اقتصادي در هر كشور معمولاً متكي بر مزيتهاي آن كشور است. آلومينيوم به دليل خصوصيات برجسته و كاربرد گسترده در صنايع حائز اهميت فراوان است.
اين روزها، اين صنعت يك رقيب جديد براي صنعت فولاد محسوب ميشود زيرا آلومينيوم در وسايل نقليه و ماشينآلات به دليل سبكي و مقاومت بالاي آن كاربرد زيادي دارد.
رئیس هيئت عامل ايميدرو معتقد است به ميزان كافي از معادن بزرگ بوكسيت در كشور برخوردار نيستيم، در حوزه اكتشاف نيز فعاليتهاي زيادي انجام شده اما در دو سال گذشته نتوانستيم به ميزان كافي به بوكسيت دست پيدا كنيم از همين رو واردات بوكسيت در دستور كار ايميدرو قرار گرفته است تا صنعت آلومينيوم را به هدف افق ۱۴۰۴ يعني توليد ۵/۱تن آلومينيوم نزديك كنيم.
در امارات متحده عربي ۲ميليون و ۳۴۰هزار تن آلومينيوم توليد ميشود اين در حالي است كه در ايران در زمينه توليد آلومينيوم ضعف جدي وجود دارد و توليد به اندازه كافي نيست و مجموع توليد ايرالكو و المهدي هرمزآل كمتر از ۳۵۰هزار تن است.
در يك دهه گذشته به دليل رشد صنعت ساخت و ساز و رونق آن در كشور، همت دولتها بر راهاندازي كارخانجات فولاد بوده و از صنعت آلومينيوم غفلت شده است، اكنون در شرايطي هستيم كه كارخانجات فولاد كه به شدت متكي به آب هستند، در استانهايي راهاندازي شدند كه از كمبود اب رنج ميبرند و توليدات فولاديها نيز به دليل بالا بودن قيمت تمام شده توليد در انبارها دپو شده است.
از اين رو وزارت صنعت تصميم دارد با كمك ايميدرو، با جذب سرمايهگذاران خارجي اين صنعت را فعال كند تا ضمن خروج از خامفروشي، عقبماندگيمان از ساير كشورهاي منطقه جبران شود.
روز گذشته مهدي كرباسيان، رییس هيئت عامل ايميدرو در چهارمين كنفرانس بينالمللي صنعت آلومينيوم اظهار داشت: صنعت آلومينيوم در ايران بهرغم اينكه چهار دهه از پايهگذاري آن ميگذرد همچنان به كندي مسير توسعه را ميپيمايد و اين در حالي است كه ديگر كشورهاي منطقه با بهرهمندي از منابع سرشار به رقيبي سرسخت در اين صنعت تبديل شدهاند.
وي همچنين افزود: بهرغم داشتن مزايا نسبت به كشورهاي منطقه همچون منابع گازي و دسترسي به آبهاي آزاد، نيروي انساني و بازار مصرف گستردهتر تاكنون نتوانستهايم از اين منابع استفاده كرده و نسبت به توسعه آن اقدامات لازم را انجام دهيم.
كرباسيان در ادامه اذعان كرد: سال 2015 طبق آمار انجمن جهاني آلومينيوم توليد آلومينيوم اوليه دنيا 8/57 ميليون تن بوده كه اين رشد در آسيا 7/12درصد بوده است.
كرباسيان در خصوص تجارت خارجي ايران در صنعت آلومينيوم بيان كرد: به دليل كمبود سرمايهگذاري در اين زنجيره تراز تجاري ايران منفي بوده و بايد با فراهم كردن فرصت مناسب براي سرمايهگذاري در اين حوزه موجب ارتقاي اين صنعت شويم.
وي همچنين عنوان كرد: تجارت خارجي ايران در سال 94 در اين بخش 558 ميليون دلار بوده است كه 214 ميليون دلار آن مختص صادرات و 344 ميليون دلار آن مربوط به واردات بوده است.
كرباسيان تأكيد كرد: نبود ذخاير كافي اكسيد، كمبود زيرساختهاي مناسب براي توسعه، كمبود شركتهاي قوي و توانمند در حوزههاي تخصصي پيمانكاري و نبود نيروگاههاي اختصاصي صنعت آلومينيوم از جمله مشكلات موجود بر سر راه اين صنعت است.
وي در ادامه اظهار داشت: زنجيره آلومينيوم ايران از معدن تا توليد شمش و صنايع پايين دستي آن نياز به سرمايهگذاري بيش از 9 ميليارد يورويي دارد و ايميدرو آماده مشاركت و حمايت از سرمايهگذاران خارجي و داخلي در اين زمينه است.
وي بيان كرد: از آنجايي كه ايران جزو 15 كشور نخست صنايع معدني است لذا سياستهاي دولت جهت حمايت از سرمايهگذاريهاي داخلي و خارجي ميتواند زمينه را براي درخشش صنايع معدني از جمله صنعت آلومينيوم فراهم كند.
كرباسيان افزود: در فاصله سالهاي 2010 تا 2014 كشورهاي همسايه ايران و مصر 42 ميليارد دلار در بخش آلومينيوم سرمايهگذاري كردند و امروز ظرفيت توليد اين كشورها به 7/5 ميليون تن رسيده است كه اين رقم معادل 5/8 درصد از ظرفيت توليد آلومينيوم در دنيا است.
وي با اشاره به اينكه ايران در اين سالها 7/2 ميليارد دلار در زنجيره شمش آلومينيوم سرمايهگذاري كرده است گفت: از جمله مشكلات ما در صنعت آلومينيوم بيبهره بودن از نيروگاه اختصاصي و در نتيجه كمبود برق و انرژي مورد نياز براي توسعه توليد اين فلز راهبردي است.
وي ظرفيت آلومينيوم در كشور را 470 هزار تن اعلام كرد و گفت: در حال حاضر 350 هزار تن آلومينيوم در كشور توليد ميشود اما با توجه به سند چشمانداز 20 ساله قرار است ظرفيت توليد ما به 5/1 ميليون تن افزايش يابد.
كرباسيان همچنين افزود: نيروگاه برق مورد نياز و انرژي به علاوه كمبود شبكه انتقال برق همچنين تعيين قيمت گاز براي 30 سال آينده و كمبود اكسيد به عنوان مواد اوليه مورد نياز توليد آلومينيوم در كشور مهمترين محدوديتها در مسير توسعه اين صنعت است.
مذاكره با سرمايهگذاران خارجي
وي گفت: اخيراً قراردادي 25 ساله با گينه به صورت 50 - 50 منعقد كرديم تا از معادن اكسيد اين كشور مواد مورد نياز را برداشت كنيم و در كنار آن در حال مذاكره با استراليا و برزيل براي حل تأمين مشكل اوليه صنعت آلومينيوم هستيم.
وي افزود: كمبود زيرساختهاي بندري و در نتيجه بالا بودن قيمت تمام شده تأمين مواد معدني مورد نياز صنايع معدني كشور به ويژه فولاد و آلومينيوم بسيار جدي است به طوري كه به علت كافي نبودن شبكه حمل و نقلي و توسعه نيافتن خطوط راهآهن همچنين تأسيسات بندري و استفاده از كشتيهاي با تناژ بالا هزينه حمل مواد معدني مورد نياز در برخي موارد بالاتر از توليد محصول است.
وي گفت: در شمش آلومينيوم اقدامات خوبي انجام شده و ما بايد بتوانيم با توسعه صنايع پايين دستي و استفاده از فناوريهاي روز دنيا ارزش افزوده بالاتري براي كشور ايجاد كنيم.
كرباسيان افزود: روشن نشدن تكليف سهام عدالت، مسائل مالكيتي و اداره واحدها در كنار تحريم كشور در سالهاي اخير مشكلات زيادي براي كشور و مردم ايجاد كرد كه لازم است دولت در اين حوزهها ورود كند.
وي متوسط رشد توليد جهاني آلومينيوم را 5 درصد اعلام كرد و گفت: با توجه به بحث جايگزيني آلومينيوم با فولاد و استفاده از اين فلز راهبردي در صنعت خودروسازي و نيز همخواني آن با محيط زيست از آلومينيوم به عنوان رقيب جدي فولاد در آينده ياد ميشود.
