اگرچه اصلاح ساختار نظام آموزشي و ارتقاي سطح كيفي و بهرهمندي از تجارب كشورهايي مانند فرانسه و ژاپن توجيه ارائه اين طرح است اما ناديده گرفته شدن تربيت، سقوط از اعتبار سند تحول بنيادين و عدم پيگيري ماهوي سياستهاي ابلاغي مقام معظم رهبري درباره آموزش و پرورش از طرفي و پرت شدن در دامان جهانيسازي سخت و خروج از حاكميت نظام تعليم و تربيت از سوي ديگر، وجوه ديگر اين ادغام هستند كه در طرح مزبور از سوي نمايندگان مجلس ناديده گرفته شدهاند.
تقريباً يك ماه از امضاي 60 نماينده مجلس پاي طرح ادغام دو وزارتخانه علوم، تحقيقات و فناوري و آموزش و پرورش ميگذرد؛ طرحي كه با ابهامات فراواني مواجه است، با اين حال از سوي عليرضا مناديسفيدان، عضو هيئت رئيسه مجلس اينطور توجيه ميشود: اين طرح به منظور اصلاح سيستم آموزشي كشور طراحي شده است و اگرچه به ظاهر اجراي آن سخت به نظر ميرسد، اما سيستم آموزشي كشور به اصلاح اساسي نياز دارد و بايد مانند كشورهاي موفق در اين حوزه همچون فرانسه و ژاپن آموزش كشور از ابتدا تا انتها در يك مسير و سياست مشخص قرار گيرد.
نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسكو در مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه اين طرح در صورت اجراي درست موفق خواهد شد، ادامه داد: با توجه به اينكه آموزش در ايران به شدت افت كيفي داشته است و تغيير مداوم نظام آموزشي در مقاطع مختلف آموزش و پرورش در سالهاي اخير نيز نتوانسته توفيقي در اين مسير ايجاد كند تصميم به تغيير اساسي در سيستم آموزشي كشور در قالب يك طرح جامع دنبال ميشود.
مناديسفيدان ادامه داد: متوليان مربوطه ضعف آموزشي را به گردن هم مياندازند و آموزش عالي از عدم تربيت آموزشي مناسب دانشجويان در دوران دانشآموزي شكايت دارد و در مقابل آموزش و پرورش نيز معتقد است وزارت علوم نتوانسته دانشآموزان را در سالهاي دانشگاه در مسير علم هدايت كند.
عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس افزود: همچنين تبعيض بسياري ميان معلمان و اساتيد دانشگاه وجود دارد و در صورتي كه اين دو وزارتخانه زير يك چتر بروند صاحب سياستگذاريهاي يكساني خواهند شد و در ادامه تبعيضها نيز از بين ميرود. وي با بيان اينكه نظام عريض و طويل آموزش و پرورش بايد اصلاح شود و در اين بخش كوچكسازي صورت بگيرد، تصريح كرد: نظام آموزشي كشور فرانسه كه مانند ايران ۱۲ ميليون دانشآموز و تعداد تقريباً مساوي دانشجو با ما دارد، با تعداد كمي نيرو و كارمند اداره ميشود، بنابراين سيستم اداري آموزش و پرورش و آموزش عالي ايران نيز بايد كوچك شود.
مناديسفيدان گفت: در بسياري از نقاط كشور به دليل مازاد نيرو معلمان مجبور به فعاليت در بخشهاي اداري شدند و در برخي از مناطق نيز كمبود معلم وجود دارد كه اين طرح براي اصلاح اين سيستم معيوب برنامههايي ارائه داده است.
اين در حالي است كه در اين الگوبرداري، تربيت به ويژه تربيت با ماهيت اسلامي حذف ميشود و اصلاح ساختاري با ماهيت تعليم و تربيت در كشور ما در تضاد است. از سوي ديگر ادغام دو وزارتخانه مزبور لغو حاكميتي بودن آموزش و پرورش را آسانتر ميكند و با تغيير دولتها و جريانهاي حاكم بر دستگاه اجرايي كشور آموزش و پرورش به جاي دستگاهي براي كادرسازي براي جمهوري اسلامي به ظرفيتي سياسي و تبليغي و انتخاباتي بدل ميشود.
در عين حال كه تربيت و آموزش در درياي جهانيسازي بدون لنگرگاهي مطمئن سرگردان ميشود و جهانيسازي به آموزش و پرورش ما تحميل ميشود، از يك جنس دانستن آموزش و پرورش با آموزش عالي اشتباه راهبردي است كه سبب ميشود «وزارت تربيت، آموزش و تحقيقات» از درون آن متولد شود.
با اين وجود عبدالوحيد فياضي، سخنگوي كميسيون آموزش ضمن دفاع از طرح پيشنهادي ادغام وزارت آموزش و پرورش با وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، ابراز اميدواري كرد اين طرح در برنامه ششم توسعه جايي را از آن خود كند. وي ادامه داد: طي سالهاي گذشته بهرغم تغييراتي كه در نظام آموزش و پرورش به وجود آمده اما اين وزارتخانه همواره مورد نقد و بررسي صاحبنظران بوده است و اين سؤال مطرح بوده كه به چه دليل اين وزارتخانه آنگونه كه بايسته است رشد و توسعهيافتگي نداشته است.
اين نماينده مجلس با بيان اينكه آموزش و تحقيقات و آموزش و تربيت هر دو از يك جنس هستند، افزود: هدف ما از اين طرح صرفاً ادغام دو وزارتخانه و كوچك شدن دولت نيست بلكه ما تلاش داريم كه يك وحدتي بين آموزش كشور و مقاطع مختلف آن ايجاد كنيم. فياضي به گستردگي وزارت آموزش و پرورش و همچنين وزارت آموزش و تحقيقات اشاره كرد و افزود: درست است كه جمعيت تحت پوشش اين دو وزارتخانه زياد است ولي اين جمعيت زياد نبايد مانع رسيدگي اصولي به آنها شود و با توجه به اينكه جامعه هدف آنها زياد است چه بهتر كه يكدستگاه واحد ايجاد شود و همه اين جامعه هدف تحت نظر يكدستگاه باشند. فياضي با تأكيد بر اينكه در صورت تحقق چنين موضوعي اقتدار وزارتخانه تشكيل شده در هيئت دولت بايد متفاوت از ساير وزارتخانهها باشد، ادامه داد: جامعهاي كه مدرسه و معلم را ضعيف و كوچك ببيند دانشگاه آن نيز ثمربخش نخواهد بود. تعدادي از نمايندگان مجلس مدت زيادي در مورد اين طرح كار كردهاند و با توجه به اينكه به نظر ميرسد فرصت آن نخواهد شد كه در مجلس نهم اين طرح به نتيجه برسد اميدواريم در مجلس بعدي دوستان نماينده به اين موضوع توجه كنند.
نفوذ در بدنه فرهنگی و آموزشی نظام و جذب عناصر مستعد به عنوان اولین اقدام، مد نظر طراحان استحاله فرهنگی می باشد 
