سال گذشته بود که رکود جهاني در بازار فلزات باعث زيان سنگين توليدکنندگان اين بخش شد به طوري که بسياري از کشورهاي توليدکننده که توان رقابت با دامپينگ سنگين چينيها را نداشتند از گردونه خارج شدند. افت قيمتها به حدي بود که حتي کارخانجات چيني دچار زيانهاي سنگين شدند به طوري که کارخانههاي بزرگ فولاد چين بيش از 11/4 ميليارد يوآن زياندهي داشتهاند.
اما به نظر ميرسد امسال سال صعودي براي توليدکنندگان اين بخش باشد به طوري که در چند هفته گذشته به طور چشمگيري بازار فلزات به خصوص آهن و فولاد با اقبال خريداران مواجه شده است.
برخي بر اين باورند که مهمترين عامل افزايش قيمت بر هم خوردن توازن عرضه و تقاضا در بزرگترين بازار مصرف و توليد جهاني يعني چين باشد. صعود قيمت فولاد به بالاترين عدد در يک سال گذشته نشانه وجود تقاضاي بيش از حد در بازار جهاني است. قيمت شمش فولاد فوب درياي سياه در روز پنجشنبه گذشته از 400 دلار گذشت و به طور بيسابقهاي نيز قيمت سنگ آهن از مرز 70 دلار براي عيار 62 درصد عبور كرد و به 70/46 دلار تحويل چين براي شاخص متال بولتن و 70/50 براي شاخص پلاتس رسيد. از سوي ديگر بعيد است که کشورهاي توليدکننده بتوانند سريعاً توليدات خود را افزايش دهند تا جوابگوي تقاضاي موجود باشند و به همين خاطر به نظر ميرسد در کوتاهمدت همچنان روند قيمت فولاد صعودي باشد.
اين در حالي است که پيشبيني انجمن جهاني فولاد حاکي از افزايش تقاضا در سالهاي 2016 و 2017 در جهان است. به عنوان مثال تقاضاي فولاد هند در سالهاي 2016 و 2017 رشد 5/4 درصدي خواهد داشت و ميزان تقاضاي فولاد در سال 2017 به 88/3 ميليون تن خواهد رسيد. انتظار ميرود در ترکيه نيز در سال 2016 افزايش 3/3 درصدي و در سال 2017 افزايش 3/2 درصدي در تقاضاي فولاد وجود داشته باشد. در حال حاضر کارخانجات چيني قيمت محصولات خود را افزايش داده و براي ميلگرد با قطر ۱۶ تا ۲۰ ميليمتر به ۳۳۴ تا ۳۳۷ دلار فوب چين رساندند و به نظر ميرسد به زودي قيمتهاي 350 تا 360 دلار نيز براي ميلگردهاي صادراتي چين معامله شود.
افزايش قيمتها در بازارهاي جهاني باعث شده است که قيمت آهن و ميلگرد در بازارهاي داخلي دچار افزايش شود به طوري که در چند هفته گذشته قيمت آهن و ميلگرد بيش از 25 درصد افزايش داشته است و به نظر ميرسد با آنکه همچنان رکود وجود دارد ولي قيمتها نيز افزايش پيدا کند. اين در حالي است که قيمتهاي فولاد از افت قيمت جهاني تأثير نگرفته بودند با اين حال در طول ۱۵ روز گذشته قيمت آهن به دليل افزايش قيمت آهن وارداتي از چين، برزيل و هند و افزايش تعرفههاي وارداتي به هر کيلو هزار و ۷۰۰ تومان افزايش پيدا کرده است. اگرچه قصد دولت از افزايش تعرفه واردات فولاد حمايت از توليدکنندگان داخلي بود اما با گران شدن قيمت جهاني آهن و فولاد از يکسو و از سوي ديگر چند برابر شدن تعرفههاي وارداتي فشار مضاعفي بر بخش مصرفکننده فولاد داخلي وارد شده است.
نکتهاي که نبايد از ياد برد اين است که اگرچه افزايش قيمت جهاني فلزات و بالارفتن تعرفه باعث خشنودي توليدکنندگان بخش فولاد و سنگ آهن ميشود و ميتواند قسمتي از اقتصاد را از رکود خارج کند، اما بايد نيمنگاهي هم به بازار مصرف مواد فولادي داشت زيرا افزايش قيمت مواد اوليه مصرفي باعث بالا رفتن هزينههاي ساخت و ساز و بالا رفتن قيمتها براي مصرفکننده ميشود. اکنون دو سال است که به سبب رکود حاکم بر اقتصاد ايران بخش عمراني و ساختماني کشور نيز در رکود فرو رفته است و افزايش قيمتهاي مواد مصرفي آهن و ميلگرد ميتواند تأثير منفي بيشتري بر اين بخش بگذارد. با اين حال از آنجا که بازارهاي ايران قابل پيشبيني نيستند بايد منتظر بود و ديد گران شدن فولاد در بازار رکودي مسکن و ساختوساز چه تأثيري خواهد داشت.
