
فرحت حسين مهدوي اهل منطقه شلوزان حومه شهر پاراچنار پاكستان است. تا دبيرستان در شلوزان تحصيل كرد. با ورود شهيد سيدعارف و سيد عابد حسين حسيني به حوزه علميه جعفريه پاراچنار رفت. در اين ايام بود كه توسط علامه سيدعارف با انقلاب اسلامي و شخصيت امام (ره) آشنا شد و از آن پس با انقلاب اسلامي حركت ميكرد. اواخر سال 59 به حوزه علميه جامعهالمنتظر در شهر لاهور رفت و تقريباً يك سال آنجا مشغول تحصيل بود تا بهمن سال 60 كه جهت تحصيل به ايران و شهر قم آمد... وي مدتها در سركنسولگري ايران در پاكستان به عنوان مترجم حضور داشت. مشروح گفتوگوي ما را با ايشان ميخوانيد:
تـأثيـر انقلاب اسلامي در پاكستان و منطقهاي كه بوديد چگونه بود؟
زماني بود كه چپگرايي زرد و سرخ در جوامع آسيا مطرح بود و كسي انتظار نداشت كه اسلام بتواند يك انقلاب را راهبري كند. من احساس ميكردم كه رسول اكرم بر كوه ابو قبيس ايستاده و قولوا لا اله الا الله تفلحوا را سر ميدهد. اين تصوير ذهني از عكسي نشئت گرفته بود كه در آن امام بر بلندي ايستاده بودند و طومار مانندي در دستشان بوده كه روي آن يك عبارت نقش بسته بود. تأثير انقلاب اسلامي اين بود كه كشور تغيير كرد، شيعيان فعال شدند و غيرشيعيان نيز تحت تأثير قرار گرفتند، تظاهر به مذهب ديگر عقبافتادگي به شمار نميرفت، تصوير دانشگاهها عوض شد، مردم به علما روي آوردند حالا بماند كه ما و كساني كه دغدغه دين و كشور داشتند چقدر توانستند از اين فضا بهره ببرند، چه عكسالعملهايي به وجود آمد. يكي از تأثيرات انقلاب اسلامي موضوع وحدت مسلمانان بود كه در چندين قرن تاريخ مسلمانان شبهقاره كمنظير بود اما همزمان با تشديد دشمنيها از سوي مخالفان و ضعف شيعيان، موضوع وحدت در عمل چندان محقق نشده است.
شما مدتها در سركنسولگري ايران در پاكستان به عنوان مترجم حضور داشتيد آيا اين موضوع با حملات تروريستي عليه كنسولگري ايران همزمان بود؟
سال 1370 وارد سركنسولگري ايران شدم و 10 سال آنجا بودم اتفاقاً همه حملات به نمايندگان فرهنگي و خلبانان و مهندسان ايراني در همين مدت انجام گرفت. سال اول حضور ما در سركنسولگري، صادق گنجي، مسئول خانه فرهنگ جمهوري اسلامي ايران در لاهور توسط تكفيريها به شهادت رسيد. بعد از آن محمد علي حيدري جايگزين شد كه در شهر ملتان همراه با هفت تن از كاركنان محلي در يك حمله تروريستي به شهادت رسيد. سركنسولگري ايران در مزارشريف مورد حمله تروريستها قرار گرفت و تعدادي ديپلمات و خبرنگار و يكي از افسران ارشد سپاه به شهادت رسيدند و كويته كه در نزديكي پايتخت اصلي طالبان يعني قندهار افغانستان قرار داشت، بيش از ديگر مناطق تحت تأثير اقدامات طالبان بود. در آن ايام حتي تعدادي آمدند و خواستار شناسايي دولت طالبان از سوي ايران شدند. بعد از حادثه مزار شريف يك شخص ناشناس تلفن زد. تهديد كرد پس از مزار شريف اينك نوبت شما است به زودي با يك حمله همه كاركنان ايراني و محلي و خانوادههايشان را قتلعام ميكنيم. اين موضوع با سفارت در اسلامآباد هم درميان گذاشته شد و به وزارت خارجه پاكستان نيز اعلام شد كه چنين تهديدي وجود دارد. در نتيجه همه خانوادههاي ايراني به ايران بازگشتند. كاركنان و ما كارمندان محلي با خانوادههايمان مانديم. شبها با سلاح شكاري نگهباني ميداديم. يك بار هم عدهاي از تكفيريها با اجازه پليس و دولت محلي آمدند جلوي سركنسولگري شعار دادند، آقايان مسئول آن روز نبودند. تروريستها ميگفتند ما برويم بيرون و يادداشتي كه داشتند را تحويل بگيريم ولي اين كار را نكرديم و به وزارت خارجه پاكستان گفتيم آنها را از حريم دوركنند. بعد از آن ديگر چنين مسائلي وجود نداشت.
تأثيرگذارترين چهره ايراني حاضر در پاكستان كيست و چرا؟
شخصيتهايي مانند حجتالاسلام والمسلمين سلطاني كه سال 1380 به دست تكفيريها در كراچي به شهادت رسيد. مرحوم آيتالله سيدحسن خرمآبادي نماينده امام در لاهور پاكستان حضور داشتند و درس خارج ميدادند. حجتالاسلام والمسلمين عالمي كه در دفتر امام در همان شهر حضور داشتند و اكنون در قم زندگي ميكنند. بين نمايندگان سياسي و فرهنگي آقاي گنجي دوست شايد مؤثرترين بود، مرحوم علي قمي توليت سابق مسجد جمكران سركنسول ايران در لاهور و آقايان گرجي و اميدوار در كويته. درحال حاضر هم حجتالاسلامي والمسلمين بهاءالديني به عنوان نماينده امام خامنهاي ايفاي نقش ميكنند.
شما مدتها دبير سرويس اردو خبرگزاري ابنا بوديد؛ اين سرويس خبري تا چه حد توانست بر مخاطبان و رسانهها اثر بگذارد و بازخوردهاي مثبتش چه بود؟
در مشهد همراه با خانوادهام در يك مسافرخانه سكونت داشتم. بعد از پنج سال اقامت و كار در راديو، ارديبهشت 86 شهر ما پاراچنار مورد تعرض و هدف توطئه تكفيريها قرار گرفت و جنگ سختي آغاز شد. من ميرفتم كافينت و گزارشها را مينوشتم به همه جا از جمله برخي وزارتخانهها و بيوت مراجع تقليد و خبرگزاريها ميفرستادم. مجمع جهاني اهل بيت هم سايتي داشت به نام «شيعه نيوز» خبرها را منتشر ميكرد و منبع خبرهاي پاراچنار شد تا اينكه مسئول سايت، حجتالاسلام والمسلمين سيدعليرضا حسينيعارف پيامي برايم فرستاد كه به ديدارشان بروم. در قم ايشان خواستار همكاري شد. اعلام آمادگي كردم و بلافاصله در قم ساكن و در سايت مشغول كار شدم بعداً به يك خبرگزاري تبديل شد كه در رفع تحريم خبري و رسانهاي از شيعيان پاكستان نقش اول را ايفا كرد و بعد از آن با توجه به انعكاس خبرهاي شيعيان ديگر نقاط دنيا از جمله يمن و برخي كشورهاي آفريقايي در رفع ظلم از آنها ايفاي نقش كرد. در حد بخش اردوي خبرگزاري منبع اخبار بيداري اسلامي به زبان اردو، همين خبرگزاري ابنا بود، اخبار شيعيان بحرين و يمن به زبان اردو ابنا بود اخبار شيعيان پاكستان به اين زبان ابنا بود البته بسياري از خبرهاي پاكستان به ديگر زبانها هم ترجمه و از طريق اين خبرگزاريها به دنيا منعكس ميشد. در برخي موارد خبرهايي دريافت ميشد كه در فلان نقطه تعدادي از فعالان شيعه دستگير شدهاند و قرار است يكي پس از ديگري به قتل برسند. خبرگزاري ابنا اطلاعرساني ميكرد و اين افراد كه به ظاهر مفقود شده بودند از خطر قتل رهايي پيدا ميكردند.
آيا خبرگزاري ابنا توانسته به اهداف اعلام شده خود برسد؟
بايد جواب اين سؤال را مسئولان مجمع جهاني اهل بيت بدهند و اينكه چه اهدافي را از اين خبرگزاري دنبال ميكردند.
زمينههاي مشتركي بين ايران و پاكستان وجود دارد، ولي مردم ايران شناخت زيادي نسبت به پاكستان ندارند آيا اين موضوع درباره ايران براي پاكستانيها نيز صادق است؟
بله اما در ايران زماني پاكستان مطرح ميشود كه تروريستها تعرضي به مرزهاي ايران ميكنند. من در موضعي نيستم كه از اقدامات مقامات و نهادهاي مربوطه آگاه باشم اما يقين دارم كه ظرفيتها براي كار بيشتر در معرفي ظرفيتها وجود دارد. تجارتي هر چند اندك بين پاكستان و ايران وجود دارد كه ميتوان گفت متصدي خاصي ندارد كه هدايتگر آن باشد و اهداف سياسي و فرهنگي را هم ملاحظه كند. ايران در هفت شهر پاكستان خانه فرهنگ دارد، در اسلام آباد سفارت و درچهار ايالت سركنسولگري دارد بايد ديد و پرسيد كه چه كار ميكنند و ثمرات تلاشهايشان چيست؟ تلاشهاي آنها چرا در ايران نمود و انعكاس ندارد حتي ميتوان از فرهنگستان زبان و مروجان زبان فارسي پرسيد كه چه ميكنند و چرا كارهايشان انعكاس ندارد و چرا تبادل فرهنگي صورت نميگيرد و اگر ميگيرد چگونه است و برآيندهايش كجا است و آيا كارها طبق يك برنامه مدون و هدايت شده انجام ميشود يا خير؟ در پاكستان، ايران را بيشتر ميشناسند تا در ايران پاكستان را چون ايران كشور ممتازي است با نظام ولايت؛ ايران نقش جهاني دارد و پرچمدار مبارزه با صهيونيسم است و نميشود كه نشناسندش و اين امتيازها بدون شك براي ايران ظرفيتهاي بزرگي را ايجاد ميكند كه بايد از آن بهرهبرداري كرد البته در اين خصوص طرحريزي و برنامهريزي ميتوان كرد و فكر ميكنم كه نهادهاي مربوطه نبايد از آن غافل باشند و حتماً به آن توجه دارند!
چرا كويته به مركز گروههاي تروريستي ضد شيعه تبديل شده است؟
زماني كه بسياري از شهرهاي مهم پاكستان در معرض تروريسم بودند شهر كويته مورد تعرض قرار نميگرفت زيرا اين شهر مأمن همه تروريستها بود حتي تروريستهاي قومي و قبايلي، ولي اين هم يك واقعيت است كه اينجا پايگاه طالبان بود و گروههاي تروريستي با آنها روابط نزديكي داشتند. خصلت تروريسم همين است كه روزي خانه خودش را هم تخريب ميكند. اقدامات تروريستي ابتدا در اين شهر عليه مقامات دولت و نظامي صورت گرفت و گروههاي تروريستي قومي متعددي در اين شهر و در سراسر ايالت بلوچستان ايجاد شد كه با شعار احقاق حقوق بلوچها اقدامات خرابكارانه صورت ميدادند. از سال 2003 لشكر جهنگوي و سپاه صحابه هم فعال شدند كه در بسياري از موارد هماهنگ با گروههاي تروريستي غيرمذهبي بوده و هستند و شيعيان هزاره را بيش از ديگران هدف قرار ميدهند و قوم هزاره قومي است كه حامي دولت مركزي و امنيت كشور است و حضورشان در شهر كويته با كساني كه گرايشهاي مركز گريز دارند هماهنگ نيست.
اين گروهكهاي تروريستي به شيعياني كه قصد سفر به ايران را براي زيارت دارند هم حمله ميكنند؟
بله آنها هدف بستن راه زميني ايران و پاكستان را دنبال كردند و زائران شيعه را هدف قرار دادند و قرار ميدهند تا اين معبر بسته شود و ارتباط بين دو كشور قطع شود و شما ميدانيد كه چرا ميخواهند اين رابطه قطع شود! زوار شيعه از زيارت امامانشان دست برنميدارند اما اين وضعيت آنها را با مشكلات مالي زيادي مواجه كرده است و آنها با وجود فقر مجبورند با هواپيما به مشهد بيايند يا روزهاي متمادي دركويته و مرز تفتان منتظر بمانند تا كاروان مفصلي فراهم شود. اين كاروانها با اسكورت نيروهاي دولتي حركت ميكنند كه اين امر هم باعث معضلات زيادي شده است.
شما اگر سفير ايران در پاكستان بوديد چه ميكرديد؟
اگر سفير ايران در پاكستان بودم به جاي توجه به يقه پيراهنم، اهداف انقلاب اسلامي را پيگيري ميكردم.