هر چند مركز آمار براي افرادي كه به هيچ عنوان در كار توليد نقش نداشته و فقط يك مصرفكننده صرف هستند از واژه «غير فعال» استفاده كرده اما حقيقت امر اين است كه بيكاران كشور نيز در اين گروه ادغام شده و رقمي را ساختهاند كه به هيچ عنوان زيبنده كشوري مثل ايران با اين همه زمينه كاري و اشتغال نيست.
وقتي به نتايج آمارها و محاسبات موجود در كشور مراجعه ميكنيم، مشخص ميشود هم اكنون حدود ۴۰ ميليون و ۲۰۰ هزار نفر از جمعيت كشور دچار غيرفعالي بوده و به قول معروف نقش يك مصرفكننده را در اين اقتصاد بيمار بازي ميكنند.
با گذري به دنياي افراد جوياي كار و بهخصوص جوانان تحصيلكرده بيكار ميتوان به اين نتيجه رسيد كه غيرفعال بودن 40 ميليون نفر از جمعيت 75 ميليوني ايران فقط مهر تأييدي بر بيمار بودن اقتصاد كشور است زيرا اگر در گزارشهاي مراكز آماري آمده كه «افراد خانهنشين به هر دليلي غيرفعال هستند» به اين معني نيست كه عدهاي نميخواهند كار كنند، بلكه دليل اكثر افرادی که غيرفعال نامیده میشوند همانا درهاي بسته بازار كار براي ورود آنهاست که در دلايل ديگر گم و واژه «به هر دليلي» را ساخته است. در شرايطي كه طي دو دهه اخير و با تأسيس دانشگاههاي مختلف، جوانان به نيت ورود به بازار كار با مدارك بالاتر، بخشي از داراييهاي خانواده را به جيب دانشگاهها ريختند، اما حالا معلوم شده فقط در يك دهه اخير و در فاصله سالهاي ۸۴ تا پايان ۹۳ بر تعداد جمعيت در سن كار كشور ۷ ميليون و ۳۰۰ هزار نفر افزوده شده است. با اين تفاسير به جاي اينكه اين جمعيت بتواند جذب بازار كار شود، غيرفعال و به ميليونها خانهنشين اضافه شدند.
آمارها ميگويند در پايان سال ۹۳، تعداد مردان دچار غيرفعالي كشور كه حتي شامل صدها هزار نفر فارغالتحصيل دانشگاهها نيز ميشود، به حدود ۱۲ ميليون نفر و تعداد زنان دچار غيرفعالي نيز به ۲۸ ميليون و ۲۰۵ هزارنفر بالغ شده است.
اگر دقيقتر آمارها را مورد بررسي قرار دهيم، ميبينيم تعداد مرداني كه به آنها غيرفعال گفته ميشود در سال ۸۴ بالغ بر ۱۰ ميليون و ۱۰۵ هزار نفر و تعداد زنان نيز ۲۳ ميليون و ۳۶۴ هزار نفر بوده است. حالا اين آمارها در پايان سال ۹۳ به ترتيب در مورد مردان به حدود ۱۲ ميليون نفر و درباره زنان نيز به رقم بي سابقه ۲۸ ميليون و ۲۰۵ هزارنفر رسيده است. در اين سال، تعداد مردان در جستوجوي كار يك ميليون و ۷۵۴ هزار نفر و شاغلان هم ۱۸ ميليون و ۲۰۵ هزار نفر و تعداد زنان در جستوجوي كار ۷۵۹ هزار نفر و شاغلان نيز ۳ ميليون و ۹۹ هزار نفر اعلام شده است. وقتي براي گروهي از افراد از كلمه «در جستوجوي كار» استفاده ميكنيم، نشان ميدهد آنها غيرفعال نيستند و بالاجبار در گوشه خانه زانوي غم بغل كردهاند.
هرچند اين موضوع را نيز نبايد ناديده گرفت كه بخشي از افرادي كه خود را فعال جا ميزنند به كارهايي مشغولند كه نه بيمهاي دارند و نه آينده و فقط در تلاشند برای کسب حداقلهای امرار معاش.
به هر حال هم اكنون دولت شرايط سختي براي فعال كردن حداقل نيمي از افرادي كه به نام غيرفعال از بازار كار دولت و به حركت درآوردن چرخهاي اقتصادي دور هستند، دارد؛ مأموريتي كه اگر درست به سرانجام نرسد، عواقب ناگواري به همراه خواهد داشت.
