
درست چهار ماه پيش بود كه بحث پديده «النينو»در جهان مطرح شد و برخي اخبار هم حكايت از تأثيرات اين پديده در منطقه خاورميانه و به خصوص كشور ايران داشت. البته سازمان هواشناسي امريكا از واژه «زمستان سخت» براي ايران استفاده كرد. اين در حالي بود كه سازمان هواشناسي ايران نه تنها اين ادعا را نپذيرفت بلكه اعلام كرد زمستان آرامي در پيش است و دما نيز چند درجه بالاتر رفته و هوا گرمتر هم خواهد شد.
اما بارشها و اخبار گوناگون در مورد درگيري اكثر استانها با برف و كولاك نشان داد زمستان با تمام قوايش پيش آمده و همين مسئله سازمان مديريت بحران كشور را مجبور كرد تا با پذيرش «النينو» از اقدامات اين سازمان براي مقابله با اين پديده خبر بدهد.
بر اساس گزارشها زماني كه ال نينو فعال شود برخي مناطق دچار خشكسالي و برخي نيز به شدت با باران و برف و سيل و سرما درگير ميشوند. در اين هنگام مناطقي كه در سرما فرو رفتهاند با افت شديد فشار گاز مواجه ميشوند كه از جمله اقدامات مسئولان براي اين نقاط، دوگانهسوز كردن بعضي از مراكز و اماكن خدماتي است.
هرچند با اطلاع رساني درست به شهروندان، از آنها نيز بايد خواسته شود تا نه تنها در سفرهايشان از وسايل مطمئن و ايمن بهره ببرند بلكه در منازل نيز آمادگي لازم براي زندگي در شرايط سخت را داشته باشند.
قبول ال نينو از طرف مديريت بحرانروز گذشته معاون آمادگي و مقابله سازمان مديريت بحران كشور با اعلام اينكه آمادگي نسبي براي مقابله با پديده «النينو» را در كشور داريم، گفت: «سازمان هواشناسي درباره موضوعات تخصصي از جمله «النينو» گزارشهاي لازم را ارائه ميدهد.»
مرتضي اكبرپور درباره اقدامات صورت گرفته براي مقابله با پديده «النينو» اظهار داشت: «هنگامي كه از سوي وزير نيرو موضوع پديده «النينو» در كشور مطرح شد، سازمان مديريت بحران نسبت به پيشگيري و مقابله با اين پديده وارد عمل شد تا در اين خصوص غافلگير نشوند. در اين راستا تمامي مراكز خدماتي و امدادي در سراسر كشور به خصوص در نقاط سردسير دوگانهسوز شدند. از جمله اين مراكز ميتوان به بيمارستانها، درمانگاهها، نانواييها و مدارس اشاره كرد.»
برف و كولاك بيداد ميكندبا اينكه سازمان هواشناسي كشور از همان روزهاي نخست، نخواست وجود «النينو»را بپذيرد معلوم نيست با اين برف و كولاكي كه اكثر مناطق كشور را در برگرفته منتظر چه اتفاقي است تا قبول كند، وضعيت آب و هواي ايران كمي نسبت به سالهاي قبل تغيير كرده است.
برابر آخرين گزارشهاي دريافتي در محورهاي اهر، تبريز و مرند تبريز در استان آذربايجان شرقي، محور كوهرنگ مسجد سليمان و گردنه چري در استان چهارمحال و بختياري، ارتفاعات محورهاي هراز و كندوان در استان مازندران، محور نورآباد نهاوند در استان لرستان و محور بانه در استان كردستان بارش برف گزارش شده است.
طي چند روز اخير بارش برف در بوكان به حدي بود كه چهار دستگاه از خودروهاي اكيپهاي امداد رساني در مسير جاده بوكان به مهاباد در محاصره برف و كولاك گرفتار شدند.
سيدخضر مومنپور، رئيس جمعيت هلال احمر بوكان در مورد اين اتفاق گفت: «اين اكيپهاي امداد رساني كه براي نجات جان مسافران خودروهاي گرفتار در برف و كولاك به اين مسير اعزام شده بودند به علت شدت كولاك و نبود ديد، خودشان در محاصره برف قرار گرفته و زمينگير شدند.»
بر پايه همين گزارش براي امداد رساني به افرادي كه چند روز در محاصره برف گرفتار شدهاند، مواد غذايي، وسايل گرمازا و سوخت ارسال شده است.
از اين رو پليس توصيه كرده رانندگان حتماً خودروي خود را به تجهيزات زمستاني مجهز كنند و وعده غذايي كافي در سفرها به همراه داشته باشند.
ضربه حوادث به اقتصاد دنياحوادث چند وقت اخير مانند طوفانها و بارشهاي سيلآسا در كشورهايي مانند استراليا، انگلستان، اردن، عمان و... سندي بر فعال شدن پديده ال نينو در دنياست.
بعضا حوادث آنقدر بزرگ ميشوند كه بايد نام بلايا را بر آنها نهاد. بر اساس آمارها طي ۱۰ سال گذشته ۷۰۰ هزار نفر در دنيا به دليل وقوع حوادث و بلايا كشته و طي اين مدت يك ميليون و 400 هزار نفر زخمي و بيش از 23 ميليون نفر بيخانمان شدهاند.
كل خسارت اقتصادي در اين مدت 3/1 تريليون دلار بوده و 144 ميليون نفر نيز به دليل وقوع حوادث و بلايا مجبور به ترك محل زندگي خود شدهاند.
اين اعداد و ارقام تأكيدي است بر اينكه در ايران نيز دولت بايد با مردم در زمينه پيشگيري از حوادث و بلايا مشاركت خوبي داشته باشد و مردم محور شدن مقابله و پيشگيري از حوادث و بلايا را در طراحي و اجراي سياست و برنامهها مد نظر قرار دهد.
بي برنامگي براي حفظ آبهابيشك در حال حاضر مهمترين موضوع مورد اهميت در ايران مسئله «آب» است، چراكه ايران يك دوره ۱۵ ساله خشكسالي را پشت سر گذاشته و تأمين آب شرب، مديريت منابع و جمعآوري فاضلابهاي شهري از اولويت بسيار بالايي برخوردار است.
هم اكنون حدود ۵۸ درصد از آب مصرفي در ايران بدون تصفيه وارد محيط زيست ميشود و بهرغم اجراي سريع طرحهاي جمعآوري فاضلاب در مناطق مختلف كشور، نيازمند سرمايهگذاري بيشتر در اين زمينه هستيم.
با اينكه پس از بارشهاي اخير مسئولان استاني اعلام كردهاند بسياري از سدها مملو از آب شدهاند اما كسي از برنامههاي قابل اجرا براي ذخيره اين آبها يا هدايت آنها به سمت سفرههاي زيرزميني حرفي نزد. اين نشان ميدهد با گذشت زمستان و آغاز فصل گرما يكبار ديگر از تبخير آبهاي سطحي و خالي بودن سفرههاي زيرزميني و به تبع آنها، كمبود آب و خشكسالي بسيار خواهيم شنيد.