در اواخر مهرماه گذشته بود كه «اداره ملي اقيانوسشناسي و هواشناسي امريكا» اعلام كرد كه وقوع پديده النينو خاورميانه را دچار بحران خواهد كرد و در اين ميان ايران زمستان سختي را در پيش خواهد داشت اما همزمان با رسانهاي شدن اين خبر، سازمان هواشناسي كشور نيز با اتخاذ موضعي كاملاً مخالف، وقوع پديده مورد اشاره را رد و اعلام كرد كه عكس پيشبيني هواشناسي امريكا، دماي زمستان پيش رو گرمتر از سال گذشته خواهد بود. در تأييد نظر هواشناسي كشور، مدير گروه پژوهشي و هواشناسي ديناميك و همديدي پژوهشكده هواشناسي و علوم جوي كشور مدعي شده بود كه شايعه بروز سرماي شديد ناشي از پديده النينو در كشور، نادرست است و بررسيها نشان ميدهد كه زمستان عادي در پيش داريم اما با گذشت زماني بيشتر از چهار ماه رخدادهاي جوي و با بارش برف و كولاك شديد در چند وقت اخير به ويژه در دو سه روز گذشته ادعاي مسئولان هواشناسي حكايت فريادهاي دروغين چوپان دروغگو شد و همين امر ضريب اطمينان مردم به پيشبينيهاي خلاف واقع هواشناسي را به حد صفر رسانده است!
در تعريف پديده «النينو» بايد گفت كه اين پديده قدرتمندترين چرخه آب و هوايي 65 سال گذشته است كه تأثيرات عظيمي بر آب و هوا در سراسر جهان از جمله ايران خواهد داشت و به نظر ميرسد در حال گسترش به مراتب قويتر از آنچه در سال 1997 (65سال گذشته) ميلادي رخ داد، باشد. به اين صورت كه اين پديده در هر منطقه به شكل معيني امكان ظهور و بروز مييابد و طبق پيشبينيها ال نينو در كشور ما در زمستان جاري و به صورت برف و كولاك و سردي هوا جلوهگر ميشود.
هواشناسي امريكا: ايران درگير«ال نينو» ميشود!در روز 28مهرماه سال جاري خبري به نقل از «اداره ملي اقيانوسشناسي و هواشناسي امريكا»، روي خروجي خبرگزاريها قرار گرفت كه محتواي خبر ياد شده حاكي از اين بود كه النينو در حال شكلگيري در قويترين حالت خود از سال 1950 ميلادي يعني زمان پيدايش آن تاكنون است و معمولاً هر دو تا هفت سال يك بار رخ ميدهد. مايك هالپرت، معاون مركز پيشبيني آب و هواي امريكا در تشريح اين خبر ميگويد: النينو قويتر از هميشه در راه است و تأثيرات عظيمي بر شرايط دمايي زمستان امسال در سراسر جهان خواهد داشت. لذا پديده النينو نوسانات متضاد آب و هوايي را در سراسر جهان بروز خواهد داد و ايران و كشورهاي همسايه در منطقه خاورميانه از اين قاعده مستثني نيستند.
چندي بعد سازمان هواشناسي ژاپن نيز اعلام كرده بود كه پديده ال نينو هم اكنون به اوج خود رسيده و هوا تا فصل تابستان به حال عادي باز ميگردد.
هواشناسي ايران: ايران گرمتر از سال گذشته خواهد شداما مديركل پيشبيني و هشدار سريع سازمان هواشناسي كشور در واكنش به پيشبيني هواشناسي امريكا اظهار كرد: فصل پاييز و ماههاي ابتدايي زمستان نه تنها سردتر نخواهد بود، بلكه دماي هوا، گرمتر از حد نرمال پيشبيني شده است. احد وظيفه در روز 28مهرماه طي اظهاراتي كه امروزه خلاف آن ثابت شده است به رسانهها گفته بود: بر اساس مدلهاي اقليمي، دماي زمستان امسال در ايران به طور ميانگين حدود 1 تا 5/1 درجه گرمتر از شرايط نرمال خواهد بود. وي با تأكيد بر اين نكته كه اعتقاد نداريم به اينكه زمستان سردي پيشرو است، گفته بود كه بر اساس مدلهاي اقليمي نه تنها زمستان سردتر از شرايط نرمال نخواهيم داشت، بلكه احتمالاً اين فصل گرمتر از شرايط نرمال خواهد بود. با اين اوصاف داود پرهيزكار، معاون وزير راه و شهرسازي و رئيس سازمان هواشناسي كشور هماهنگ با نظر معاون خود در رد ادعاي وقوع النينو تصريح كرده بود ورود النينو به ايران يك حرف غير علمي بوده و امكانپذير نيست!
باز هم اهمالكاري مسئولانه!اما در اين ميان و با گذشت زماني بيش از چهار ماه از اظهارنظر مسئولان هواشناسي كشور بايد اين سؤال را مطرح كرد كه در توصيف بارندگيهاي چند وقت اخير كشور كه در قياس با سال گذشته وضعيتي متضاد دارند، چه نام و اصطلاحي بايد به كار برد؟
ضمن آنكه مجموعه اتفاقاتي كه در قالب بارش برف و كولاك شديد در روز يك شنبه و تنها در دو استان كردستان و كرمانشاه افتاده نه تنها در سال گذشته بلكه حداقل در 10 سال گذشته بيسابقه بوده است، بهطور مثال مسدود شدن11شاهراه مواصلاتي كشور و برفگرفتگي و مسدود شدن 300 راه روستايي در بخشي از منطقه اورامانات، شكستگي حاصل از يخزدگي لولههاي آب و قطع ارتباط تمام شهرهاي استان كردستان، تعطيلي چندروزه مدارس يا شكسته شدن شمار قابلتوجهي از تيرهاي چراغ برق و قطع 65 درصدي برق شهر مهاباد در يك روز اتفاقاتي است كه در حد بحران توصيف ميشوند.
بنابراين بنا بر استشهاد هموطنان غرب كشور مقوله يخزدگي يا شكسته شدن تيرهاي چراغ برق اتفاقاتي است كه دست كم در 30 سال گذشته بيسابقه بوده است و اين اتفاقات زندگي عادي شهروندان منطقه غرب كشور را فلج كرده است.
اين در حالي است كه انتظار ميرفت در وهله اول احتمال وقوع اين اتفاقات توسط سازمان هواشناسي به سمع و نظر مردم ميرسيد تا در اين رهگذر خسارات حداقلي متوجه مردم ميشد اما به نظر ميرسد با اتفاقات رخ داده گناه سازمان هواشناسي و برخي متوليان مربوطه دوچندان است، چراكه نه مسئولان اين سازمان وظيفه خطير اطلاعرساني را انجام دادهاند و نه اجازه دادهاند مردم به منابع خارجي پيشبيني وضع هوا اطمينان كنند، چراكه اين سازمان در پيشبيني وضع هواي روز گذشته تهران هشدار داده بود كه شهروندان تهراني روز يكشنبهاي برفي و باراني خواهند داشت اما در كمال تعجب و براي چندمين بار يا چند دهمين بار دچار خطا شد و پايتخت يكشنبهاي آفتابي را پشت سر گذاشت.
بنابراين مجموعه اتفاقاتي كه در اين مدت حادث شده، به روشني بر پيشبيني سازمانهاي خارجي مبني بر وقوع ال نينو صحه گذاشته است. از اين رو باز ميطلبد كه در مدت زمان باقيمانده مسئولان همت كنند و با برنامهريزي و تجهيز سازمانهاي امداد و نجات مانع ضررهاي بيش از اين شوند.
از سوی دیگر اگر مسئولان تنها يك درصد احتمال ميدادند كه پديده النينو زمستان سختي براي كشور رقم بزند و در مدت چهار ماهي كه از رسانهاي شدن خبر النينو گذشت به فكر راههاي مقابله با اين پديده بودند، نه تنها مردم در وضعيت امنتري زمستان را ميگذراندند، بلكه تا حد بسيار زيادي ميتوانستند مشكل كمبود آب را حل و در اين رهگذر برخي از تالابهاي خشك را احيا كنند.
