هرچند همين امسال 112 نفر از هموطنانمان بر اثر ابتلا به ويروس واگيردار آنفلوآنزا جان باختند اما به گفته معاون بهداشت وزير بهداشت ۷۶ درصد مرگ و مير در كشور به علت بيماريهاي غيرواگير به وقوع ميپيوندد كه در اين ميان بيماريهاي قلبي و عروقي بيشترين آمار را به خود اختصاص داده است. حالا هم كه با افزايش آلودگي هوا شاهد افزايش معنادار مرگ و مير در كلانشهر تهران هستيم، به گونهاي كه طي روزهاي اخير ميزان مرگ و مير تهرانيها از 150 نفر به 180 نفر رسيده است.
نميدانم چند دقيقه طول ميكشد تا شما اين گزارش را بخوانيد اما مطابق آمارهاي ارائه شده تنها در شهر تهران و در روزهاي آلودهاي كه در آن به سر ميبريم هر هشت دقيقه يك نفر ميميرد، اين در حالي است كه با همهگيري بيماري آنفلوآنزاي خوكي در كشور در يكي دو ماه اخير، در مجموع 112 نفر بر اثر ابتلا به اين بيماري واگيردار جان دادند. اين موضوع نشان ميدهد بيماريهاي غيرواگير چراغ خاموش پيش ميروند و تغيير سبك زندگي ما موجب شده اين دست بيماريها به يكي از اصليترين دلايل مرگ و مير مردم كشورمان تبديل شوند، به گونهاي كه به گفته مدير اداري بيماريهاي غيرواگير فقط امسال 113 هزار نفر به علت بيماريهاي قلبي و عروقي، سرطان و ديابت دچار مرگ زودرس شدند.
بلاي خوردن و خوابيدن تغيير در سبك زندگي يعني كمتحركي، تغذيه نامناسب و استعمال دخانيات كليديترين دلايلي است كه موجب شده نه فقط در ايران بلكه در تمام نقاط دنيا بيماريهاي غيرواگير در رأس عوامل منجر به مرگ و مير افراد قرار بگيرد. به گفته علياكبر سياري، معاون بهداشت وزارت بهداشت از آنجايي كه در سراسر جهان مرگ و مير انسانها بيشتر به دليل ابتلا به بيماريهاي غيرواگير است سازمان ملل متحد و بهداشت جهاني براي كاهش مرگ و مير در جهان سياستگذاري كرده و كشورها در اين راستا برنامههايي را در دستور كار و اجرا دارند. وي ميافزايد: در ايران 76 درصد مرگ و مير به دليل بيماريهاي غيرواگير به وقوع ميپيوندد كه در رأس آن بيماريهاي قلبي عروقي قرار داشته و بايد برنامهريزيهاي لازم در اين راستا مورد توجه قرار گيرد.
البته آنطور كه معاون بهداشت وزير بهداشت ميگويد سازمان بهداشت جهاني كشورها را براساس ميزان مرگ و مير به علت بيماريهاي غيرواگير رتبهبندي كرده است. بر اين اساس ايران و انگليس رتبه دوم موفقيت در كنترل بيماريهاي غيرواگير را به خود اختصاص دادهاند و اين پيشرفتي بزرگ به شمار ميرود. سياري معتقد است كاهش مصرف نمك، مصرف به موقع دارو و مشاوره براي بيماران نيز از بار بيماريهاي غيرواگير در كشور ميكاهد.
نقش 75 درصدي خودمان در پيشگيري از مرگبه گفته احمد كوشا، رئيس اداره بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت نيز از 113 هزار مرگ زودرس، در كشور 70 درصد آن مربوط به بيماريهاي قلبي و عروقي، سرطان، ريوي مزمن، آسيبهاي ناشي از حوادث است كه شيوه زندگي سالم و كاهش عوامل خطر در كنترل اين مسئله و معضل بسيار حائز اهميت است. بنابه تأكيد وي طبق اعلام سازمان بهداشت جهاني استعمال دخانيات بايد 30 درصد كاهش يابد. مصرف غذاي ناسالم و نداشتن فعاليت فيزيكي و كمتحركي نيز از عوامل عمده ايجاد بيماريهاي غيرواگير است. در واقع مردم از طريق خودمراقبتي ميتوانند مهمترين نقش را در كاهش اين بيماريها داشته باشند و تنها 25 درصد كاهش بيماريهاي غيرواگير از طريق نظام بهداشتي و درماني است.
به گفته كوشا در زمينه اختصاص ماليات و افزايش آن بر سيگار و دخانيات وزارت بهداشت اقداماتي انجام داده چراكه اين مسئله يكي از عوامل مهم در افزايش بيماريهاي غيرواگير به شمار ميرود آن هم در شرايطي كه 10. 9 درصد افراد جامعه سيگار يا قليان ميكشند.
مجوز قليانسراي جديد داده نميشود به گفته رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت، ايران و افغانستان ركورددار ماليات پايين دخانيات در منطقه هستند كه از نگاه وي امري قابل تأمل است. خسرو صادقنيت با بيان اينكه مسير دريافت ماليات از سيگار طي سالهاي گذشته رو به كاهش بوده، ميافزايد: البته در اين زمينه نگراني ما از قاچاق سيگار بود كه پيوستن ايران به پروتكل جهاني پيشگيري قاچاق كه با همكاري مجلس انجام شد از اين دغدغه اندكي كاست. به گفته وي، سازمان بهداشت جهاني تأكيد كرده كه اين ماليات افزايش يابد و پيشنهاد ما افزايش ماليات 70درصدي بر قيمت خردهفروشي بوده كه در واقع بايد مالياتي حدود 25 درصد در ابتداي اين طرح اخذ شود. صادقنيت درباره سبز شدن قارچگونه قليانسراها هم ميگويد: كسي در حال حاضر نميتواند در كشور مجوز عرضه قليان بگيرد و در واقع هيچ مجوز جديدي براي راهاندازي مراكز عرضه قليان ارائه نميشود و در صورتي كه خلاف اين موضوع انجام گيرد مراجع قانوني با جديت با آنها برخورد ميكنند.
به گفته وي، در برخي مراكز غيرقانوني عرضه قليان مواد روانگردان نيز همراه تنباكو ارائه ميشود كه مردم بايد در اين زمينه هوشيار باشند. همچنين برخي تنباكوهاي معطر به مواد شيميايي همچون تركيبات بنزن و آروماتيك آغشته بوده كه سبب بيماريهاي مختلف همچون سرطان خون ميشود.
هر 8 دقيقهاي كه ميگذردهشت دقيقه يا كمي بيشتر يا كمتر زماني است كه ممكن است يك سيگار كشيده شود، يا چند پك عميق به قلياني با تنباكوي ميوهاي زده شود، اين گزارش خوانده شود يا يك نفر بميرد و بيماريهاي غيرواگير تشديد شود، آن هم در شرايطي كه بنا به تأكيد وزير بهداشت تورم در حوزه سلامت 1/5 برابر تورم جامعه است و درمان بيماري به خصوص از نوع غيرواگير آن خيلي هزينه دارد.
