كاش براي اصلاح جامعه استخدامشان كنيم

هرجا كه قانون خلأ داشته باشد يا فضاي جامعه فرصت خطا كردن را بدهد عنصرهاي فعالي در كالبد همشهري و هموطن دست به سوء‌استفاده مي‌زنند. اين سوءاستفاده‌كننده‌ها برعكس تصور همه اتفاقاً جزو اقشار باهوش و فعال جامعه هستند چون خوب مي‌دانند نقطه ضعف‌ها و خلأهاي قانوني چيست و دقيقاً از همان راه‌ها براي كسب درآمد استفاده مي‌كنند. اينها درست همان رفتاري را مي‌كنند كه هكرها انجام مي‌دهند. هكرها از باگ‌هاي فضاي مجازي براي هك استفاده مي‌كنند، اينها از باگ‌هاي قانوني. در ساير كشورهاي جهان وقتي مي‌بينند يك نفر از خلأها كسب درآمد مي‌كند او را دستگير نمي‌كنند بلكه استخدامش مي‌كنند چون در صورت استخدام آنهاست كه هر اداره، سازمان، وزارتخانه يا نهاد قانوني مي‌تواند به نقاط ضعفش پي ببرد. اين عناصر فعال كه كسب درآمدشان از اين مسير است مي‌توانند بهترين گزينه باشند براي كساني كه به هركس يادآوري كنند مشكل از كجاست اما در ايران نمي‌توانند بگويند چه قدرت و قابليت‌هايي دارند حتي نمي‌توانند از خلأهاي قانوني سخني بگويند. من به عنوان يك جامعه‌شناس مي‌گويم همين كارچاق‌‌كن‌ها كه دورزن‌هاي علني و عملي قانون هستند مي‌تواند كليدي‌ترين افراد براي اصلاح قوانين داخلي هر سازمان و كشور باشند. بيل گيتس جايي گفته است من اگر بخواهم يك كار بزرگي را انجام بدهم كار را به افراد تنبل واگذار مي‌كنم چون تنبل‌ها هميشه دنبال راهي هستند براي سريع‌تر انجام‌شدن كارها.
يكي از مديران زن و ارشد شركت گوگل در آخرين مصاحبه‌اش گفته است: اگرچه من ركورد‌دار انجام بيشترين كار هستم اما به هيچ وجه خودم را براي انجام هيچ كاري اذيت نمي‌كنم. اتفاقاً من چند برابر زمان كاري‌ام استراحت مي‌كنم، مي‌دانيد چرا؟ چون بيشتر از آنكه انرژي‌ام را صرف انجام كار كنم به اين فكر مي‌كنم چه راهي را انتخاب كنم كه كار را زودتر و بهتر انجام دهم.»
همه اينها بهترين نشانه است تا بفهميم كه گاهي اوقات اتفاق‌ها و كارهاي بزرگ به دست انسان‌هايي رقم مي‌خورد كه ما حتي فكرش را هم نمي‌كنيم، درست مثل ماجراي دور زدن بيمه و خسارت‌هاي آن. خلاصه كلام اينكه كارچاق‌كن‌هاي اينطوري را جدي بگيريم نه براي خودمان و راه افتادن كارمان، بلكه براي اصلاح خودشان و اصلاح جامعه‌مان.
*جامعه‌شناس و عضو ارشد انجمن بين‌المللي تحليل رفتار