
مديران عامل بانكهاي دولتي و خصوصي روز گذشته گرد هم آمدند تا نرخ سود بانكي را در آذر ماه سال جاري از 20درصد به 18درصد كاهش دهند اين درحالي است كه تورم كه عليالقاعده بايد مبناي كشف نرخ سود بانكي باشد هم اكنون در مرز 13 درصد قرار گرفته است.
اختلاف بين سه مؤلفه نرخ تورم، سود سپرده و سود تسهيلات براي بخش پولي معضل شده است. اين در حالي است كه اگر بخواهيم به شكل واقعبينانه نگاه كنيم تورم اعلامي از سوي مراكز دولتي با تورم حقيقي موجود در جامعه تفاوت دارد از اين رو نميتواند مبناي درستي براي كشف نرخ سود در بانكها به شمار آيد. اين در حالي است كه بخش پولي نيز نرخ سود را بالاتر از نرخ تورم در نظر ميگيرد. در اين بين اختلاف معنادار نرخ سپرده بانكي با نرخ سود تسهيلاتي كه بانكها به بخشهاي مختلف اقتصاد ارائه ميدهند موجب شده تا بانكها به ارزان خريدن پول از مردم و گرانفروشي پول به مردم متهم شوند.
بانک سودآورترین بازار در اقتصاد
در اين ميان هرچه هست به نظر ميرسد فعلاً به دليل ركود در اغلب بازارهاي اقتصادي در ايران، بخش بانك مطمئنترين و بالاترين سود را در بخش فعاليت رسمي اقتصاد به سرمايهگذاران كه همان سپردهگذاران خرد و كلان هستند ارائه ميكند. گفتني است اقتصاد ايران اسير فعاليتهاي غيرقانوني و غيررسمي چون دلالي، سفتهبازي، زمينخواري، قاچاق كالا و ارز، فعاليتهاي شبهبانكي با نرخ سودهاي بالا كه از سوي كارشناسان ربا خوانده ميشود نيز ميباشد كه اين چرخه بخشي از نقدينگي در اقتصاد را اسير خود كرده است. بر اساس اين گزارش، در جلسه صبح روز گذشته مديران عامل بانكهای دولتي و خصوصي بازهم دور يك ميز، گرد هم آمدهاند تا به صورت توافقي نرخ سود بانكي را 2 درصد از آذرماه سال جاري كاهش دهند. طبق توافق انجام گرفته نرخ سود سپردههاي بانكي يك ساله از 20 درصد به 18 درصد كاهش پيدا خواهد كرد.
كاهش نرخ سود سپرده به ۱۸درصد
مديرعامل بانك سپه از توافق بانكها براي كاهش دو درصدي نرخ سود سپرده از اول آذرماه خبر داد.
سيدكامل تقوينژاد در گفتوگو با فارس، با بيان اينكه در نشست اخير شوراي هماهنگي بانكهاي دولتي و خصوصي دو تصميم گرفته شد، اظهارداشت: با توجه به كاهش نرخ تورم و لزوم هماهنگي با سياستهاي دولت و بانك مركزي بانكها بايد تلاش كنند قيمت تمام شده پول كاهش يابد.
وي افزود: در همين راستا بانكها در اين جلسه توافق كردند نرخ سود سپرده يكساله از 20 درصد به 18 درصد كاهش يابد.
مديرعامل بانك سپه تصريح كرد: تصميم ديگر بانكها كاهش نرخ سود بازار بين بانكي از 26 درصد به 24 درصد بود.
بنابراين حداكثر تسهيلاتي كه يك بانك به بانك مركزي در بازار بين بانكي پرداخت خواهد كرد، 24 درصد است.
تقوينژاد گفت: اين كاهش نرخها تأثير مثبتي بر كاهش نرخ سود تسهيلات خواهد داشت و زمينه كاهش اين نرخ را فراهم خواهد كرد.
وعده نوبخت تحقق نیافت
در حالي در جلسه صبح ديروز مديران عامل بانكهای دولتي و خصوصي توافق كردهاند كه نرخ سود سپردههاي بانكي يك ساله از 20 درصد به 18 درصد كاهش پيدا كند كه روز دوشنبه هفته گذشته سخنگوي دولت گفته بود كه نرخ سود بانكي با عملياتي شدن بسته ضد ركود به 12 درصد خواهد رسيد. پيش از اين نوبخت گفته بود كه در قالب بسته سياستي دولت، نرخ سود تسهيلات خريد كالا و خودرو به سطح 16 و 12 درصد كاهش يافته (مابهالتفاوت نرخ سود در قالب يارانه به بانكها پرداخت ميشود) كه بخش قابل توجهي از تسهيلات را شامل ميشود و اين بايد فراگير شود. با اين حال آنگونه كه خبرگزاريها گزارش دادهاند، مديران عامل بانكهاي دولتي و خصوصي در جلسه صبح ديروز خود توافق كردند نرخ سود سپردههاي بانكي يك ساله از ابتداي آذر ماه به 18 درصد كاهش پيدا كند. در اين جلسه در مورد نرخ ساير سپردهها (زير يك سال) بحثي نشد و قاعدتاً بانكها مجازند در مورد نرخ ساير سپردهها طبق تشخيص خود عمل كنند. مديران عامل بانكهاي دولتي و خصوصي همچنين در اين جلسه توافق كردند، نرخ تسهيلات در بازار بين بانكي به حداكثر 24 درصد كاهش پيدا كند.
با اين كاهش نرخ دو درصدي نرخ سود بانكي با توافق بانكها در حالي مطرح شده است كه پيش از اين مسئولان بانك مركزي تأكيد كرده بودند كه به دنبال كاهش دستوري نرخ سود بانكي نيستند و از طريق ورود به بازار بين بانكي به دنبال كاهش نرخ سود بانكي به شكل غيرمستقيم هستند.
حتي نوبخت با اشاره به طرح مجدد نرخ سود بانكي در جلسه شوراي پول و اعتبار، گفته بود كه استدلال بانك مركزي در جلسه اين بود كه به جاي كاهش دستوري نرخ سود، بايد شرايط را براي كاهش نرخها فراهم كنيم. ورود بانك مركزي به بازار بين بانكي و كاهش نرخ سود در اين بازار يكي از برنامههاي بانك مركزي براي فراهم كردن كاهش نرخ سود در بانكهاست. كاهش دو درصدي نرخ سود بانكي در حالي مطرح شده است كه برخي كارشناسان اقتصادي هشدار دادهاند كه چارهاي جز كاهش نرخ سود بانكي نداريم و به گفته حسين عبده تبريزي وقتي شما تورم نقطه به نقطه را به ۱۱ درصد ميرسانيد، بايد نرخ بهره بانكي را به ۱۳ يا ۱۴ درصد برسانيد.