وقتي نگاهي به گذشته مياندازيم متوجه خواهيم شد كه محرم پس از انقلاب با محرمهاي پيش از آن چقدر متفاوت است. در اين محرمها ميشود به محسوس و واضح بودن معنا، روح و جهتگيري پي برد. كافي است اندكي دقت به خرج دهيد تا اثرات و نتايج محرم را در زندگي خود مشاهده كنيد. اين روزها اكثريت مردم وقتي نام حضرت سيدالشهدا(ع) را ميشنوند، ذهنشان به بعد جهاد و شهادت ايشان معطوف ميشود. در حقيقت آن بزرگوار نمادي از انسان كامل، عبد خالص و مخلص خداوند تبارك و تعالي است. در واقع جهاد و شهادت در راه خداوند متعال حاصل نميشود مگر با مقدمهاي كه در آن همين اخلاص، عبادت و بندگيها موج زند.
خصوصيات بارز سرور و سالار شهيدان
ابعاد برجسته مختلفي را ميتوان در وجود مبارك حضرت اباعبداللهالحسين (ع) يافت كه يكي از مهمترين آنها صفت اخلاص ايشان است. يعني منافع شخصي و انگيزههاي مادي را در كارها انجام ندادن و رعايت كردن بيچون و چراي وظيفه خدايي. بعد ديگر وجود مبارك حضرت سيدالشهدا (ع) اعتماد به خداست. خصوصيت ديگر ايشان كه امروز هم از اهميت فوقالعادهاي برخوردار است، شناخت موقع است، در واقع يكي ديگر از ويژگيهاي بارز حضرت سيدالشهدا(ع) اين بود كه در شناخت موقع اشتباه نكردند.
حضرت اباعبدالله الحسين (ع) با حركتي كه انجام دادند، تفكرات صحيح اسلامي را نيز با خود به حركت در آوردند. ماجراي كربلا درسي بود براي همه مردم جهان تا هر كه بخواهد مجاهدانه زندگي كند، از اين واقعه سرمشق بگيرد و آن را پشتوانه خود قرار دهد.
عاشورا، قله زندگي سيدالشهدا(ع)
بدون شك اين كافي نيست كه امام حسين (ع) را فقط از روي واقعه عاشورا بشناسيم. علاوه بر آن بايد بيانات، امر به معروفها، نهي از منكرها و مسائل ديگري كه پي بردن به آن باعث بيشتر و بهتر شدن معرفت ما نسبت به شخصيت ايشان ميشود را مورد توجه قرار داد. اما همه اين مواردي كه نام برده شدند، در عاشورا بيشتر از جاهاي ديگر جلوه ميكنند. زيرا عاشورا مانند قلهاي است كه در زندگاني حضرت سيدالشهدا (ع) قرار دارد و مابقي اتفاقات، دامنه آن را تشكيل ميدهد. سخنرانيهاي امام حسين (ع) در روز عاشورا به صورت مكتوب در كتب تاريخي موجود است تا افرادي كه اهل تحقيق و پژوهش هستند، آنها را مورد بررسي قرار دهند.
درسهاي عاشورا براي زندگي ما
واقعه عاشورا درسهاي متعددي را به نسلهاي بعد از خود منتقل كرده است. يكي از آن درسها، فداكاري در قبال حفظ دين مبين اسلام و قرآن است. اين درسها به ما ميآموزد كه براي حفظ دين و قرآن بايد همه آحاد مردم در يك صف، مقابل دشمنانشان بايستند و تا پاي جان مبارزه كنند. به ما ميآموزد كه جبهه دشمن با آن همه نيرو، ادوات جنگي و قدرت ظاهري كه دارد، در مقابل استدلالهاي محكم دين اسلام كاملاً شكننده و ضعيف است. به طوري كه يك نفر از اسيران واقعه عاشورا به نام زينب كبري (س) با خطبه غراي خود، كاخ يزيد لعنت الله عليه را به لرزه درميآورد. درسهاي عاشورا به ما ميآموزد بصيرت يكي از ابزارهاي مهم براي مقابله با دشمن دين اسلام است كه داشتن آن براي هر فرد مسلماني لازم و ضروري است. چه بسيار مسلماناني بودند كه بيصبرانه انتظار صداي دلنگ دلنگ شتران كاروان حضرت سيدالشهدا(ع) را ميكشيدند تا به آنها بپيوندند، اما بيبصيرتي و صداي دلنگ دلنگ سكههاي ابن زياد لعنت الله عليه باعث شد كه خود را در مقابل حضرت ببينند. اگر ملتي اين درسها را خوب به اجرا در بياورد، خواهد توانست توطئههاي دشمن را خنثي كرده و آنها را به خاك ذلت بكشاند.
عبرتهاي عاشورا براي ما
شايد از خود بپرسيد چه فرقي ميان درسهاي عاشورا و عبرتهاي عاشورا وجود دارد؟ در جواب بايد گفت درس گرفتن در لغت به معناي دانش اندوزي است اما عبرت به معناي ارزيابي كردن و سنجيدن است. گاهي اوقات لازم است انسان وضعيت كنوني خود را با وضعيتي كه در دشت كربلا رخ داده است مورد ارزيابي قرار دهد و از وقايعي كه در آن زمان رخ داده است عبرت بگيرد. در واقع به وسيله عبرت گرفتن ميتوان آنچه براي او تهديد يا لازم و ضروري است را شناسايي كند.
فضيلت اشك ريختن در محرم
بعضي از مردم فكر ميكنند اشك ريختن در مجلس عزاداري حضرت اباعبداللهالحسين (ع) نوعي از گريههاي معمولي است، اما بايد گفت اين اشخاص سخت در اشتباه هستند. اين گريه معمولي نيست بلكه جنبههاي مختلف سياسي، رواني و اجتماعي در آن نهفته است. چرا حضرات معصومين( ع) مدام سفارش ميكردند جمعهايي را تشكيل دهيد و در آن به ندبه و گريه بپردازيد؟ در جواب بايد گفت اين مجمعها، اينكه در هر جاي كشورمان همه روضه بخوانند و گريه بكنند، باعث بيشتر شدن انسجام بين مسلمانان جهان ميشود.
در هيچ كدام از نقاط جهان چنين هماهنگياي وجود ندارد. در اين باره امام خميني (ره) ميفرمايند: اين محرم و صفر است كه اسلام را زنده نگه داشته است. در واقع، اين گريهها، تجمعها و عزاداريها عامل اصلي محكمتر شدن ستون مركزي خيمه اسلام است.
*
طلبه حوزه علميه مروي
