روز گذشته دو كارشناس و ارزياب جهاني براي ثبت جهاني گرمترين نقطه كره زمين در فهرست ميراث طبيعي يونسكو راهي ايران شدند تا در اين روزها كوير لوت ايران را از نزديك ببينند و در آن گشت و گذار كنند. كوير لوت يكي از 10 بيابان گرم دنيا است كه اگر با نظر مثبت كارشناسان يونسكو به ثبت جهاني برسد اولين ميراث طبيعي ثبت شده ايران در جهان نام خواهد گرفت.
ميراث جهاني يونسكو به مجموعه مكانهاي فرهنگي يا طبيعي ثبتشده در سازمان جهاني يونسكو مانند جنگل، كوه، آبگير، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه يا شهر گفته ميشود كه در اين سازمان جهاني ثبت شدهاند. در واقع كميته ميراث جهاني يونسكو هر سال با تشكيل جلساتي مواريث حائز اهميت كشورهاي مختلف دنيا را ارزيابي كرده و آنها را ثبت و سپس در قالب فهرستي به دنيا معرفي ميكند. سايتهايي كه در اين فهرست قرار ميگيرند بر اساس كنوانسيون حفاظت از ميراث جهاني فرهنگي و طبيعي متعلق به تمام انسانهاي زمين، فارغ از نژاد، مذهب و مليت خاص، محسوب ميشوند و دولتها موظف به حفظ و نگهداري اين آثار هستند. در عين حال در مواردي خاص دولتها ميتوانند براي نگهداري هر چه بهتر از اين مواريث كمكهاي مالي را از اين سازمان جهاني دريافت كنند. بر پايه اين كنوانسيون كشورهاي عضو يونسكو، ميتوانند آثار تاريخي، طبيعي و فرهنگي كشور خود را نامزد ثبت بهعنوان ميراث جهاني كنند. حالا ايران در صدد است تا كوير لوت را به عنوان ميراث طبيعي خود به ثبت جهاني برساند. هر چند تاكنون 19 ميراث فرهنگي و تاريخي از ايران همچون تخت جمشيد و گنبد سلطانيه در يونسكو ثبت شده اما هنوز كشورمان موفق به ثبت جهاني مواريث طبيعي خود نشده است. در سالهاي گذشته براي ثبت جهاني ميراث طبيعي جنگلهاي حرا و هيركاني تلاشهايي صورت گرفت اما برخي مشكلات حقوقي در كنار مشكلاتي نظير نقص پرونده ارسالي به يونسكو مانع ثبت اين جلوههاي زيباي طبيعت ايران در جهان شد. حالا قدم اول براي ثبت اولين ميراث طبيعي ايران در يونسكو برداشته شده است. كوير لوت به عنوان گرمترين نقطه كره زمين در آستانه قرار گرفتن در فهرست ميراث طبيعي يونسكو است. دشت لوت نقطهاي از دنيا است كه بسياري از كويرنوردان دنيا آرزوي ديدن آن را دارند. درجه حرارت و گرما در اين كوير بسيار بالا است؛ آنقدر كه گفته ميشود اين كوير منطقهاي خشك و متروك است و هيچ كس در اطراف آن سكونت ندارد تا درجه حرارتش را به طور منظم اندازهگيري و ثبت كند.
در حالي كه تأسيس يك ايستگاه آب و هوايي در منطقه لوت و حفظ آن تا حدودي غيرعملي به نظر ميرسد اما چند سال پيش جالبترين خبر درباره اين كوير و درجه حرارت بالايش را ناسا منتشر كرد. يكي از ماهوارههاي ناسا كه مجهز به يك اسپكتروراديومتر با قابليت تصويربرداري با وضوح متوسط بود توانست در يك مطالعه هفت ساله دماي هواي دشت لوت را از فضا اندازهگيري كند. نتيجه مطالعات ناسا در چهار سال متوالي 2004، 2005، 2006، 2007 و نيز سال 2009 ميلادي اين بود كه كوير لوت ايران گرمترين نقطه روي كره زمين است. در سال 2005 ميلادي ناسا دماي هوا در اين دشت را 3. 159درجه فارنهايت تخمين زد كه تا آن زمان گرمترين درجه ثبت شده از يك نقطه روي زمين بود.
حالا براي بررسي هر چه بيشتر ويژگيهاي مهم اين كوير بزرگ شني در شمال شرق كرمان، دو ارزياب از آِ يو سي ان يا اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت از آن ديدن ميكنند. آنها روز گذشته به ايران آمدهاند تا با رفتن به بيابان لوت شرايط ثبت جهاني اين اثر طبيعي را بررسي كنند. يكي از آنها اهل كشور نيوزيلند و ديگري از كشور تونس است و اين دو ارزياب از روز گذشته تا يكشنبه هفته آينده براي بررسي پرونده بيابان لوت به استانهاي كرمان و خراسان جنوبي سفر ميكنند. مسئولان سازمان ميراث فرهنگي ايران اعتقاد دارند كه پرونده ثبت جهاني بيابان لوت ميتواند پيشگام ارائه پروندههاي طبيعي بيشتري از سوي ايران به يونسكو باشد. اين پرونده بايد تا پايان بهمن ماه نهايي و پس از آن در تيرماه سال آينده در اجلاس سال 2016 يونسكو مطرح شود.
