وزراي نيرو و كشاورزي ضمن هشدار نسبت به بحران وضعيت آب در كشور و وجود 350 هزار حلقه چاه غيرمجاز در كشور، از شناسايي طبقات مختلف مصرفي از ويلانشين، تابستاننشين تا مناطق محروم از طريق قبوض خبر دادند و راهحل رفع اين بحران را اصلاح روشهاي كشاورزي و افزايش قيمت آب اعلام كردند.
بحران فعلي كمبود آب به سياستهاي نادرست وزارتخانههاي جهاد و كشاورزي در سالهاي گذشته نسبت داده ميشود، از حفر چاههاي غيرمجاز گرفته تا هدررفت آب در حوزه آبريزها و ساخت غيرمنطقي سدها توسط وزارت نيرو. به گفته صاحبنظران، اكنون روند بحران رو به بدتر شدن اوضاع است و اگر چارهجويي در اين زمينه صورت نگيرد، اولين بخشي كه صدمات زيادي را متحمل ميشود بخش كشاورزي است. اين مسئله موجب پديده حاشيهنشيني شهرهاي بزرگ و مسائل اطراف آن ميشود و با كاهش محصولات كشاورزي، نه تنها امنيت غذايي به خطر ميافتد بلكه وابستگي كشور نيز به ساير كشورها بيشتر ميشود و علاوه بر اين نيز آسيبهاي جدي به محيط زيست وارد ميشود. از اين رو بايد به صورت جدي به فكر حل اين بحران باشيم و از دو خطر جدي پرهيز كنيم، نخست اينكه آمارهاي منتشر شده در مورد ميزان آب مصرفي در بخش كشاورزي و ساير بخشها درست است يا خير نبايد مورد توجه قرار بگيرد، چراكه اين عدد هرچه باشد تأثيري در حل بحران ندارد و بايد چارهجويي اساسي در اين زمينه صورت بگيرد. همچنين در اين زمينه نبايد به دنبال مقصر باشيم، چراكه پيداكردن مقصر تنها موجب پاك كردن صورت مسئله ميشود. مهم اين است كه بايد در حال حاضر اين مشكلاتي كه به هردليل ايجاد شده است را برطرف كنيم كه اين مسئله با همكاري تمامي دستگاههاي ذيربط قابل حل و پيگيري است. اما با بحراني شدن وضعيت كمبود آب در روزهاي گذشته دو وزير جهاد و نيرو در اولين گردهمايي مشترك مديران ستادي و استاني دو وزارتخانه با محوريت طرح احيا و تعادلبخشي منابع آب زيرزميني از چالشهاي موجود سخن گفتند. وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه ۳۰۰ دشت از ۶۰۰ دشت آبي كشور با بحران اضافه برداشت دست به گريبان است، راههاي صرفهجويي آب در كشاورزي را علاوه بر مسدود كردن چاههاي غيرمجاز، استفاده از كشاورزي حفاظت شده و روش نوين آبياري ذكر كرد و گفت: با اعتباراتي كه در اختيار قرار گرفته و رايزنيها و همچنين مشاركت مردم، ريشسفيدان و همكاري جدي دو وزارتخانه نيرو و جهاد كشاورزي و مسئولان و ساير سازمانها و بخشها مشكل بحران و اضافه برداشت دشتها را كاهش و در بلندمدت به صفر برسانيم.
محمود حجتي با بيان اينكه مردم خود به لزوم مسدود شدن چاههاي غيرمجاز واقفند، اظهار داشت: براي اينكه منابع آب زيرزميني را در دشتهاي بحراني به روند سالهاي گذشته برگردانيم همكاري و مشاركت مردم لازم است و همچنين بايد آن چاههاي مجازي كه كشش لازم براي برداشت آب را ندارند برداشت از آنها را كمتر كنيم. وي تاكيد كرد در حال حاضر 350هزار حلقه چاه غيرمجاز در كشور وجود دارد كه بايد سريعاً تعطيل شوند. وي اظهار داشت: در راستاي بهرهوري از آب و كاهش مصرف آن كارهاي بسيار خوبي انجام گرفته و يكي از اين اقدامات استفاده از روشهاي نوين آبياري است.
7 هزار هكتار از باغات پسته خشك شدند
وزير نيرو نيز در اين گردهمايي گفت: با توجه به آمار و ارقام در حال حاضر وضعيت بحران آب بسيار جدي است و بايد به دنبال راهكارهاي جدي براي حل اين مسئله باشيم.
حميد چيتچيان با بيان اينكه در حال حاضر آبها در حال شورشدن هستند، اظهار كرد: بسياري از باغات و زمينها خشك شدهاند بهطور مثال هفت هزار هكتار از باغات پسته خشك شده كه بايد تدابير اساسي در اين زمينه صورت بگيرد. وزير نيرو خشكشدن قناتها و چشمهها را نشانه وضعيت بحراني در رابطه با آبهاي زيرزميني دانست و افزود: خشكشدن تالابها و درياچهها همچون درياچه اروميه، گاوخوني و هامون، وجود ريزگردها از جمله نشانههاي ديگر بحران آب است.
پيشبينيهاي سد كرخه درست از آب درنيامد
چيتچيان خشكشدن و كاهش روانات در رودخانههاي كشور را يكي ديگر از نشانههاي بحران آب عنوان و اظهار كرد: زماني كه وزارت نيرو سد كرخه را احداث كرد پيشبيني بر اين بود كه هفت ميليارد مترمكعب ذخيره آبي داشته باشيم، اما هيچ وقت اين عدد محقق نشد و امسال نيز به عدد 1/1 ميليارد مترمكعب در اين سد رسيدهايم. وي با بيان اينكه طي پنج سالي كه سد كرخه احداث شده است، حتي يك كيلووات نيز برق از آن توليد نشده، گفت: البته اين شرايط تنها مختص سد كرخه نيست. وزير نيرو با اشاره به رودخانه سيمره اظهار كرد: سدي كه در اين رودخانه احداث شد امسال به زحمت توانست براي انجام تست آن هم براي گرفتن گارانتي فعاليت داشته باشد. چيتچيان يكي ديگر از نشانههاي بحران آب را كيفيت منابع آبي عنوان و اظهار كرد: در حال حاضر در استان كرمان غالب منابع آب زيرزميني دچار مشكل شدند و رودخانه بزرگ كارون افت كيفيت پيدا كرده است. وي ادامه داد: اين مسئله باعث شد كه براي تأمين آب شرب طرحهاي بزرگ همچون اهواز و خرمشهر از كرخه لوله بزرگي را به اين مناطق بكشيم كه اين نشانه عمق فاجعه كيفيت آب است.
كاهش 20 درصدي ميزان بارندگي نسبت به بلندمدت
وزير نيرو درحاشيه اين مراسم درجمع خبرنگاران در پاسخ به اين سؤال كه چرا اين بحران بروز كرده است، اظهار كرد: حدود 15 سال است كه كشور با مسئله خشكسالي دست و پنجه نرم ميكند بهطوري كه ميزان متوسط بارشها در بلندمدت 250 ميليمتر بوده اما در حال حاضر متوسط بلندمدت بارندگي به عدد 244 ميليمتر كاهش پيدا كرده است. چيتچيان ادامه داد: امسال تا به امروز كه روزهاي پاياني سال آبي است تنها 188 ميليمتر بارش باران داشتهايم كه اين به معناي كاهش 20 درصدي ميزان بارندگي نسبت به بلندمدت است. وي با بيان اينكه شوراي عالي آب در سه دولت گذشته تنها هفت بار تشكيل شد، گفت: در دولت فعلي 12 مرتبه تاكنون شوراي عالي آب تشكيل شده است، لذا با عنايت دولت به اين مسئله اميدواريم كه بحران آب به زودي برطرف شود.
وزير نيرو با اشاره به كارهايي كه بايد انجام شود، گفت: قصد داريم كه مانع فعاليت چاههاي غيرقانوني كه مجوز ندارند بشويم كه تاكنون نيز دستورالعملهاي آن نيز بهطور كامل مشخص است. همچنين چاههايي كه ميزان برداشت آنها از آنچه كه در پرونده درج شده بيشتر است، بايد فعاليتشان متوقف شود و در چاهها براساس آب مورد استفاده كه آمار آن در آمده تجديدنظر شود.
قيمت توليد آب ۱۳۰۰ تومان شد
همچنين قائم مقام وزير نيرو نيز با تشريح دلايل تغيير تعرفهها در بخش آب و برق، گفت: براي حمايت از طبقات ضعيف درآمدي، شناسايي طبقات مختلف مصرفي از ويلانشين، تابستاننشين تا مناطق محروم از طريق قبوض قابل انجام است.
ستار محمودي درباره آخرين اقدامات انجام شده به منظور تغيير تعرفههاي آب و مخالفت وزارت اقتصاد با افزايش يكباره قيمت آب، گفت: به صورت كلي اگر صنعت و آب و برق بخواهد از يك خدمات پايداري برخوردار باشد، بايد دخل و خرجش با هم بخواند.
قائم مقام وزير نيرو اظهارداشت: در حال حاضر ما وقتي فراخوان ساخت نيروگاه ميدهيم، قيمت برقي كه بايد خريداري كنيم را چون نميتوانيم به موقع پرداخت كنيم يا در پرداخت مابهالتفاوت مشكل داريم، در نتيجه سازندگان و سرمايهگذاران منابع خود را در جاهاي ديگري خواهند بُرد.
محمودي ادامه داد: حتي سرمايهگذاراني كه ميخواهند در كارهاي زيربنايي كشور كار كنند نيز با همين مشكلات مواجهاند. ممكن است كار و سرمايه آنها با بازده مناسبي برنگردد. اين مقام مسئول در وزارت نيرو بيان داشت: بنابراين چارهاي جز اين نيست و به تدريج قيمتهاي آب و برق بايد به قيمت واقعي خودش برسد.
وي با تأكيد بر اينكه نرخ آب و برق بايد به قيمت تمام شده برسد، اظهارداشت: در زمينه مصارف پايه بايد از سوي دولت تخفيفاتي گذاشته شود.
قائم مقام وزير نيرو تصريح كرد: در زمينه قيمت آب با نرخهاي متفاوتي در بخش صنعت، كشاورزي و شرب مواجه هستيم. در مناطق مختلف نيز نرخها يكسان نيست. به گفته محمودي، اگر بخواهيم به صورت معدلي بررسي كنيم قيمت واقعي آب حدود ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ تومان در هر مترمكعب است ولي قيمت دفتري حدود ۷۰۰ تومان است.
اين مقام مسئول در وزارت نيرو تأكيد كرد: از رقم تمام شده توليد آب به صورت ميانگين ۳۰۰ تومان در هر مترمكعب از مشتركان دريافت ميشود. در بخش روستايي هر مترمكعب حدود ۱۱۰ تومان از سوي مشترك پرداخت ميشود.
وي افزود: با اين شرايط قيمتي نه تنها پولي براي سرمايهگذاري در بخش آب به دست نميآيد بلكه فشار هم روي دوش تأسيسات كه بايد به موقع بازسازي شوند، ميگذارد. قائم مقام وزير نيرو بيان داشت: ما اگر ميزان مصرف آب مشتركان را مبنا قرار دهيم، ميتوان به شناخت در اين بخش دست يافت. البته براي شناسايي طبقات مصرفي، اندكي دست بالا نيز گرفته شود به فرض اينكه اگر طبقهاي بايد تا ۱۵ مترمكعب مصرف كند، براي اين گروه تا ۲۰ مترمكعب ديده شود. وي با اشاره به اينكه ميزان افزايشهاي در نظر گرفته شده و پيشنهاد شده در بخش قيمت آب بالا نيست، گفت: ارقام در حد ۵ تا ۱۰ هزار تومان افزايش خواهد بود كه براي بسياري محسوس نيست.
