در حال حاضر روزانه حدود 48 هزار تن پسماند عادي در شهرها و روستاهاي كشور توليد ميشود كه 38 هزار تن آن شهري و 11 هزار تن سهم روستاها است. اين در شرايطي است كه 600 مركز دفن زباله كشور نيز به روشهاي سنتي فعاليت ميكنند.
با توجه به اينكه در عصر حاضر و در بسياري از كشورهاي پيشرفته زباله را طلاي كثيف عنوان كرده و با بازيافت آن، نه تنها از شر آلودگيهايش براي محيطزيست رها ميشوند بلكه بسياري از اقلام مورد نيازشان را هم از همين زبالهها به دست ميآورند اما هنوز در ايران زبالهها دردسرساز بوده و چون برنامهاي براي آن ندارند، روي دست مردم و مسئولان سنگيني ميكند.
«موضوع ساماندهي و اصلاح روش دفن مهندسي و بهداشتي زيست محيطي به صورت ويژه به دليل اهميت ويژه آن، از طريق سازمان حفاظت محيطزيست و وزارت كشور دنبال ميشود.»
روز گذشته مدير دفتر آب و خاك سازمان حفاظت از محيطزيست با عنوان كردن مطلب فوق و با بيان اينكه 70 درصد از پسماندهاي شهري و خانگي شامل بخش آلي ميشود، گفت: «با اجراي صحيح و كامل طرح تفكيك ميتوان بخش اصلي پسماندها را بازيافت و تبديل به كود مناسب و كمپوست كرد.»
حسن پسنديده از فعاليت 31 واحد كمپوست و بيوكمپوست در كشور خبر داد و افزود: «اين واحدها با ظرفيت كامل فعال نيستند، اما با توجه به سهم 70درصدي بخش آلي از تركيب پسماندهاي شهري و خانگي، با اجراي صحيح و كامل طرح تفكيك از مبدأ ميتوان بخش اعظمي از پسماندهاي آلي را بازيافت و تبديل به كود مناسب و كمپوست كرد.»
بر اساس آمارها سالانه 170 ميليون تن پسماند كشاورزي ناشي از فعاليتهاي شيلات و آبزيان، دامداريها و پرورش طيور و جنگلداري و باغباني و زراعت توليد ميشود كه بخش اعظمي از اين حجم پسماند قابل بازيافت و استفاده مجدد براي توليد خوراك دام، مصارف صنعتي، مصارف دارويي و مصارف صنايع دستي است. همچنين 31 ميليون تن پسماند صنعتي توليد ميشود.
بر همين اساس روزانه 400 تن پسماند بيمارستاني توليد ميشود كه 25 درصد آن پسماند پزشكي ويژه است. هرچند گزارشها حكايت از تجهيز90 درصد بيمارستانها به سيستم بيخطرسازي پسماند دارد اما در عمل هنوز هم پسماندهاي بيمارستاني يكي از معضلات اساسي در دفن زبالهها به شمار ميآيد.
در همين رابطه مديركل دفتر آب و خاك سازمان حفاظت محيطزيست در رابطه با دفع پسماند به روش زبالهسوزي گفت: «در حال حاضر تنها يك زبالهسوز فعال براي پسماندهاي شهري در تهران با ظرفيت 200 تن در روز فعال است كه فعاليت آن منطبق با استانداردهاي زيست محيطي و ضوابط مربوط سازمان است.»
فراموش نكنيم براي تهيه هر تن كاغذ نياز به قطع ۱۷ اصله درخت است. با برآوردي كه از ميزان مصرف كاغذ در ايران شده ميتوان به اين نتيجه رسيد كه اگر هر شخص كاغذهاي باطلهاش را در طول يك سال جمع كند، معادل ۵/۱ اصله درخت ميشود و اگر همه ما ايرانيان اين كار را انجام دهيم از قطع ۱۰۰ ميليون درخت در طول يك سال جلوگيري ميشود.
به هر حال با وضعيت موجود اهميت و نقش مديريت پسماندها در دستيابي به زمين پاك بيش از هر وقت ديگري خودنمايي ميكند و ميطلبد مسئولان امر نيز نسبت به آن كمي حساستر باشند.
