اثر ارجمند «يك شب و روز عاشورا» از فقيد سعيدمرحوم آيتالله حاج ميرزا خليل كمرهاي براي چهارمين بار درماه جاري از سوي انتشارات اميركبير و در226 صفحه نشريافت. اين تأليف گرانمايه مقدمه حجتالاسلام ناصرالدين كمرهاي فرزند مولف را در صدر دارد. دراين مقدمه كه سابقه تدوين اين اثر وهويت آن را باز ميگويد آمده است:«يَا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنَا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ وَ جِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجَاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَ تَصَدَّقْ عَلَيْنَآ إِنَّ اللّهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقِينَ.»
(سوره يوسف، آيه 88)
گفتند اي عزيز مصر! ما با اهلبيت خود به فقر و قحطي و بيچارگي گرفتار شديم و با متاعي ناچيز و بيقدر به حضور تو آمدهايم. محبت فرما و بر قدر احسانت نسبت به ما بيفزا و از ما به صدقه دستگيري كن كه خدا صدقه بخشندگان را نيكو پاداش ميدهد. ما هم ميگوييم اي عزيز مصر (حسين عزيز) محبت فرما و بر قدر احسانت نسبت به ما بيفزا و از ما به كيل تمام دستگيري كن كه خدا بخشندگان را نيكو پاداش ميدهد.
كيل تمام همان است كه امام صادق(ع) به مسمع كردين فرمود. وي رئيس قبيله بكرين وائل بود. حضرت امام جعفر صادق(ع) شرفياب شد تا حساب شرعي جواهر لؤلؤي درياي عمان را كه با غواصي استخراج كرده بود، بپردازد. امام صادق (ع) از وي پرسيد:«اي مسمع! آيا به زيارت امام حسين(ع) در كربلا ميروي؟» عرض كرد: «نه، چون من شخص سرشناسي هستم. هرگاه از بصره به كربلا بروم، مأموران دستگاه دولت وقت گزارش ميدهند». امام فرمود:«اينك كه از اين كار معذوري آيا يادي از حسين در داخله خود ميكني؟» عرض كرد: «بلي اين را دارم. حتي آن روزي كه در منزل ياد از حسين(ع) ميكنم از غذا ميافتم و از طعام و آب آشاميدني امتناع ميكنم. تا اهلبيت من در چهرهام آشكارا آثار آن را ميبينند». امام فرمود: «اينك پس تو را كه در حزن ما محزوني و در شادي ما شادي، مژده دهم كه در دم مردن تمام اجداد من بر بالين تو حضور خواهند يافت و توصيه تو را به عزرائيل ميكنند تا براي تو مشفقتر و مهربانتر از مادر مشفق و مهربان خواهد بود... ما هم ميگوييم اي عزيز مصر (حسين عزيز) محبت فرما و بر قدر احسانت نسبت به ما بيفزا و از ما به كيل تمام دستگيري كن كه خدا بخشندگان را نيكو پاداش ميدهد. خداوند بزرگ را سپاسگزارم كه به من توفيق اطاعت امر والد معظم را عنايت فرمود. ايشان همواره آرزو داشتند و دارند كه كتاب ارزشمند عنصر شجاعت 72 تن و يك تن را يك دوره كامل (حدود دو مجلد) كنند. خوشبختانه تا جلد هفتم آن به زيور طبع آراسته شد. بروز بيماري و ضعف عمومي و پيري موجب تأخير در تكميل دوره اين كتاب شد. مكرر يادآوري ميكردند حالا كه وسايل تأليف آن بقيه فراهم نيست، قسمت يك شب و روز عاشورا ـكه در چاپ اول جلد سوم موجود استـ و روح و قسمت اهم آن تمام هفت جلد كتاب است، مستقلاً منتشر شود. اين قسمت كتاب كه حدود 220 صفحه است، اكنون جداگانه تقديم خوانندگان و پژوهندگان عزيز ميشود.»
درآغازين فصل ازكتاب آيتالله كمرهاي به مدد پژوهشهاي خويش روز عاشورا را به سه قسمت تقسيم ميكند و در ذيل عنوان «صبح وعصر عاشورا- صبح نوروعصرجنون» مينويسد:«عاشوار ـ روز تلاش است كه عقلاي رشيد ملت با كمي عده ايستادهاند برابر نيروي مغرور بنياميه كه حمله آورده بلكه آخرين بدنامي و ننگ را به خود اختصاص دهد. اين عصابه خردمند ميكوشند كه باشد عقل را نيرو دهند تا چيره بر جنون شود، ميخواهند زير بازوي عقل را بگيرند بلكه برخيزد و در ميان اين لجنزار درنماند و از اين صحراي سراب به جايي سر درآورد، لذا به نطق خود آخرين درجه حرارت و هدايت را ميدهند.
و بالحقيقه صبح عاشورا نقطه مقابل و بهعكس عصر است. صبح آن از نورپاشي منطق شهدا به عقل بشريت و مدد دادن به عقل و خرد و به رأي عقل، هنگامهاي است ديدني و عصر از ديوانگي اراذل و جنون شهوات هنگامهاي است ديگر ترشحات افكار و نطقهاي آن عقول ارجمند «جباران عقول» هنگامه صبح را پر از نسيم جانفزاي صبحگاهان ميكرد كه ميتوانست جان به مرده بدهد ...».
