
نزديك به چهار هفته بعد از حملات هوايي عربستان سعودي به يمن، ترديدها در واشنگتن براي تداوم حمايت از متحد خود در حال بروز كردن است. جداي از اينكه 25 روز حمله بينتيجه به زيرساختها و غيرنظاميان، پرسشهاي بيشماري پيش روي سياست خارجي امريكا به وجود آورده، اين فرضيه جدي نيز در داخل حلقههاي سياست خارجي دولت اوباما در حال تقويت شدن است كه روند كنوني ممكن است به تقويت شبكه تروريستي القاعده شبه جزيره منجر شود؛ شبكهاي كه گزارشهاي اطلاعاتي امريكا، آن را يكي از خطرناكترين شاخههاي القاعده محسوب ميكنند. وزير دفاع امريكا در تازهترين موضعگيري خود تلويحاً ابراز نگراني كرده كه القاعده از جنگ يمن سود ميبرد.
به گزارش «جوان»، حيدر العبادي نخست وزير عراق كه براي رايزني با مقامهاي امريكايي به واشنگتن سفر كرده بود، چهارشنبه شب هشدارداد منازعه يمن ممكن است به جنگ منطقه تبديل شود و گفت كه رهبران امريكا نيز با اين نگراني او هم عقيده بوده و خواستار اين هستند كه اين كشمكش هرچه زودتر متوقف شود. العبادي كه روز سه شنبه با باراك اوباما رئيسجمهور امريكا ملاقات كرده، پا از اين هم فراتر گذاشته و گفته نميخواهد از طرف دولت امريكا سخن بگويد ولي برداشت او اين است كه دولت (اوباما) با او درباره يمن اتفاق نظر داشته و «خواستار توقف درگيريها در يمن در سريعترين زمان ممكن است ولي رياض با اين مسئله موافق نيست.» موضعگيري نخست وزير عراق با واكنش مقامهاي امريكايي روبهرو شده و آنها گفتهاند «العبادي اصول و عرف ديپلماسي را زير پا گذاشته» و «مواضع نادرستي را به نقل از اوباما درباره عمليات طوفان قاطع بازگو كرده است.» باسكي سخنگوي شوراي امنيت ملي امريكا ميگويد كه العبادي با هيچ يك از مقامات امريكايي درباره بحران يمن گفتوگو نكرده و امريكا با قدرت از عمليات دفاع عربستان از مرزهاي جنوبياش حمايت ميكند: «رئيسجمهور (امريكا) اقدامات عربستان يا (شوراي همكاري خليج فارس) در يمن را مورد انتقاد قرار نداده است.»
با وجود اين موضعگيري رسمي كاخ سفيد، شواهد و قرائن حاكي از اين است كه تداوم اقدامات نظامي رياض، دولت اوباما را نگران كرده است. اشتون كارتر وزيردفاع امريكا با فاصلهاي چند ساعته بعد از موضعگيري سخنگوي شوراي امنيت ملي امريكا گفت كه امريكا اميدوار است منازعه (يمن) به زودي منجر به يك راهحل سياسي مورد رضايت يمن و عربستان شود. البته كارتر نيز بر حمايت كاخ سفيد از عربستان پافشرد ولي بيان او نشان دهنده افزايش نگرانيها از تبعات ادامه اقدامات تجاوزكارانه رياض در عليه يمن است: «ما سعوديها را براي حفاظت از سرزمينشان حمايت ميكنيم و اقداماتي انجام ميدهيم كه در نهايت به يك راه حل سياسي در يمن منجر شود و به همين دليل با سعوديها از نزديك همكاري ميكنيم.» كارتر گفته كه هدف نهايي ايجاد يك فرآيند سياسي است كه در جريان آن، يك دولت مشروع در يمن شكل بگيرد؛ دولتي كه به گفته او«اول و مهمتر از همه براي مردم يمن خوب است» و در مرحله دوم «براي عربستان (خوب است) تا نياز به جنگ در مرزهاي جنوبياش نباشد» و «براي ما نيز به خاطر حضور القاعده در يمن خوب است.» اشتون كارتر گفت گزارش هايي را كه القاعده در يمن به موفقيت هايي دست پيدا كرده شنيده است. روز پنجشنبه منابع يمني گزارش كردند فرودگاه شهر المكلا مركز استان حضرموت در يمن به دست نيروهاي مسلح القاعده افتاده است.
به خاطر مناسبات با رياض
امريكا طي بيش از سه هفته گذشته از حملات هوايي عربستان به يمن حمايت كرده و منابع امريكا اوايل هفته قبل گفتند كه دولت اوباما كمكهاي اطلاعاتي خود به عربستان را نيز تشديد كرده است. با اين حال، يك گرايش رو به افزايش در داخل محافل سياست خارجي امريكا طي روزهاي اخير در حال شكلگيري است كه تأكيد دارد دولت اوباما بايد از اهرمهاي خود براي متوقف كردن اقدامات رياض استفاده كند. مايل زنكو كارشناس شوراي روابط خارجي امريكا ميگويد: «اوباما بايد از هر اهرمي براي پايان دادن به حملات شوراي همكاري خليج فارس استفاده كند يا اينكه به همكاري و شريك جرم بودن خود پايان دهد. او(اوباما) دارد از يك فاجعه حمايت ميكند.» ايلان گولدربرگ، يكي از مقامهاي سابق دولت اوباما كه اكنون در مركز امنيت امريكا مشغول كار است به لس آنجلس تايمز ميگويد: «ما اين كار (حمايت از حملات عربستان) را انجام ميدهيم نه به اين خاطر كه فكر ميكنيم اين سياست خوبي براي يمن است بلكه به اين خاطر چنين كاري ميكنيم كه معتقديم اين كار براي روابط امريكا با عربستان خوب است.»
لس آنجلس تايمز در گزارشي كه ديروز منتشر شده نوشت: «مقامهاي دولت اوباما به طور فزاينده از دخالت امريكا در حملات هوايي تحت رهبري سعودي به شبه نظاميان در يمن ناراحتند، موضوعي كه سرآغاز شكاف بالقوه بين واشنگتن و رياض و متحدان است.» به نوشته لس آنجلس تايمز، القاعده شبه جزيره كه خطرناكترين شبكه تروريستي است از فرصت اين حملات براي تجديد قواي خود استفاده كرده است. مقامهاي امريكايي از ظهور دوباره القاعده در يمن بعد از سالها حملات هواپيماهاي بدون سرنشين امريكايي نگرانند. يك مقام امريكايي كه خواست نامش فاش نشود، جنگ عربستان را «يك فاجعه» توصيف كرده و گفت: سعوديها براي بمبارانهاي خودشان يك هدف پاياني واقع گرايانه ندارند.
تشديد اختلافات رياض- ابوظبي
با ادامه حملات رياض، اختلافات در داخل ائتلاف عربستان نيز تشديد شده است. تأكيد امارات بر ضرورت حضور علي عبدالله صالح رئيسجمهور اسبق اين كشور در چارچوب هرگونه راه حلي براي بحران يمن و مخالفت با به قدرت رساندن اخوانيها در يمن، موجب تشديد اختلاف ابوظبي- رياض شده است. در جريان ملاقات اخير «محمد بن زايد»، وليعهد ابوظبي با «محمد بن نايف»، وزير كشور عربستان طرف سعودي از امارات خواست دست از حمايت علي عبدالله صالح و فرزندش احمد بردارند. عربستان امارات را به تلاش براي روي كار آوردن رئيسي هوادار خود در يمن متهم كرده و ميگويد كه امارات از نامزدي احمد علي عبدالله صالح براي رياست جمهوري يمن حمايت ميكند تا وي رئيس يا عضو شوراي رياستي در اين كشور شود. عبد الفتاح السيسي، رئيسجمهور مصر نيز روز پنجشنبه با رد حضور نيروي زميني اين كشور در يمن تأكيد كرد: تنها نيروهاي هوايي و دريايي مصر براي شركت درعمليات «طوفان قاطع» اعزام شدهاند و اگر نيروي ديگري ارسال شود، آن را اعلام خواهيم كرد.