در حالي كه كاخ سفيد با اعمال تحريم عليه دولتهاي مستقل امريكاي لاتين از جمله ونزوئلا در پي تغيير مواضع ضدامپرياليستي اين كشورهاست، رئيسجمهور امريكا ضمن نمايش دست دادن با همتاي كوبايياش در نشست پاناما از پايان دوران مداخله واشنگتن در حياط خلوت سابق خود خبر داد.
به گزارش «جوان» مراسم افتتاحيه نشست سران قاره امريكا در پاناما شاهد يك گفتوگوي غيررسمي كوتاه بعد از فشردن دستهاي باراك اوباما و رائول كاسترو بود. اولي رئيسجمهور ابرقدرتي كه در توطئه عليه مردم جزيرهاي كوچك چيزي فرو نگذاشت تا نظام حاكم بر آن را به سقوط بكشاند و دومي رئيسجمهور كوبايي كه 57 سال دربرابر كودتا، دخالت نظامي خارجي و تحريمهاي كمر شكن و خرابكاري دوام آورد.
به هر حال اين ديدار كه مقدمات آن از چند ماه پيش در حال مهيا شدن بود، خود مقدمهاي است براي ديدارهاي بيشتر دو طرف. دو طرف همچنين ديروز نشست مفصلي هم باهم داشتند تا احتمالاً پروسه احياي روابط هاوانا و واشنگتن سرعت بگيرد. اين البته زمينهاي فراهم ساخته است براي خبرسازي همراه با شعف رسانههاي غربي در مورد اينكه اين اتفاق دوران تازهاي را براي امريكاي لاتين رقم ميزند. اوباما قبل از ديدار با كاسترو اندكي پيش از افتتاح نشست سران كشورهاي قاره امريكا در پاناما سيتي ضمن تأكيد بر اينكه دولت وي به دنبال عاديسازي روابط با كوباست، تصريح كرد: البته اختلافاتي با يكديگر بر سر بسياري از مسائل داريم.
وي همچنين در سخنراني نشست گفت: «روزهايي كه ايالات متحده ميتوانست در اين بخش از جهان با برخورداري از مصونيت در امور كشورها دخالت كند به سر آمده است.»
نشست رهبران قاره امريكا در پاناما در حالي برگزار شده است كه ونزوئلا از سوي امريكا با تحريمهاي متعددي روبهرو است كه در بحبوحه كاهش شديد قيمت نفت اين كشور را با بحران اقتصادي روبهرو كرده است. نيكولاس مادورو، رئيس جمهوري ونزوئلا اعلام كرده است طوماري كه به امضاي 10 ميليون نفر از مردم كشورش رسيده است را در ديداري با اوباما در نشست پاناما به وي خواهد داد كه خواستار لغو تحريمهاي اين كشور است. امريكا هميشه به طرز مشهودي از اپوزيسيون غربگراي حكومت مردمي ونزوئلا حمايت كرده است. در چنين شرايطي گزارشهايي منتشر شده كه حاكي از ديدار يكي از مقامهاي ارشد واشنگتن با مادورو در كاراكاس است.
در حالي كه رسانههاي غربي تلاش ميكنند فشار تحريمها را دليل اصلي نرم شدن مواضع دولتهاي امريكاي لاتين و به طور خاص هاوانا جلوه دهند اما كارشناسان مستقل شتاب دولت اوباما براي احياي روابط با هاوانا و كاراكاس را در چارچوب كلانتري تحليل ميكنند. به باور اين كارشناسان منازعه غرب و روسيه، واشنگتن را به اين هراس انداخته است كه مانند دوران جنگ روسها براي تلافي اقدامات امريكا در شرق دست به تقويب موضع خود در ميان كشورهاي امريكايلاتين بزنند. كما اينكه چندي پيش همزمان با تداوم گفت وگوهاي كارشناسان كوبايي و امريكايي يك كشتي روسي مجهز به فناوريهاي پيشرفته جنگ الكترونيكي و شنود در هاوانا لنگر انداخت.
از سوي ديگر تحريمهاي امريكا و منازعه اين كشور با كشورهاي امريكاي لاتين سبب كاهش سطح روابط اقتصادي اين كشورها با امريكا شده و اين كشورها را به بازار محصولات چيني تبديل كرده است و شركتهاي امريكايي به رغم مزيت نسبي همجواري از بازار كشورهاي امريكايلاتين محروم ماندهاند البته راه عاديسازي روابط امريكا با كشورهاي امريكاي لاتين چندان كوتاه نيست و تصور قريب الوقوع بودن اين اتفاق آكنده از خوشبيني است. اوباما قبل از اينكه به نشست پاناما بيايد با سران مخالفان دولت كوبا هم ديدار داشت تا مشخص شود باور كردن ادعاي وي درمورد مداخله در امور داخلي كشورهاي امريكايلاتين مشكوك است. به خصوص كه رائول كاسترو تصريح كرده است رابطه با امريكا به معناي پايان فعاليت حزب كمونيست حاكم بركوبا نيست و در سوي ديگر در امريكا عاديسازي روابط در كنگره كه در اختيار جمهوريخواهان است مخالفان و منتقدان سر سختي دارد. شايد اوباما بتواند برخي از تحريمها را بردارد يا فرمان اقداماتي چون خروج كوبا از ليست ترور امريكا را صادر كند اما لغو تحريمهاي كوبا اوباما را در برابر جمهوريخواهان قرار خواهد داد. از سوي ديگر از رويه و ساختار سياسي حزب كمونيست كوبا برنميآيد كه در تجديد روابط خود با امريكا منافع كشورهايي چون ونزوئلا را كاملاً ناديده بگيرد.
