مواضع قاطع رهبر معظم انقلاب درخصوص مذاكرات لوزان كه پنجشنبه گذشته ايراد شد، با واكنش متفاوت رسانهها و مقامات غربي مواجه شده كه در اين ميان موضعگيري برخي از مسئولان غربي و رسانههاي آنها در نوع خود قابل توجه بوده است.
اگرچه رسانههاي غربي هر كدام به فراخور سياستهاي بينالمللي خود تلاش كردند با برخوردي گزينشي نسبت به سخنان مهم رهبري برخورد كنند اما آنچه در اين ميان مهم مينمايد، واكنش عصبي و سراسيمه مقامات غربي است كه تصور ميكنند با ترسيم خطوط قرمز هستهاي از سوي مقام معظم رهبري، اهداف و مطالبات آنها در اين باره به مخاطره ميافتد.
روزنامه «گاردين» از جمله مطبوعاتي است كه به اين موضوع پرداخته و مينويسد: رهبر ايران گفته تفاهم هستهاي هفته گذشته ميان ايران و گروه 1+5 را نه تأييد ميكند و نه رد.
اين روزنامه مينويسد: آيتالله خامنهاي چارچوب توافق به دست آمده را غيرالزامآور دانسته و گفته، هنوز هيچ تضميني براي دستيابي به توافق نهايي وجود ندارد. گاردين همچنين اشاره ميكند: رهبر انقلاب گفته از توافقي حمايت ميكند كه عزت كشور را حفظ كند و تأكيد كرده كه جزئيات توافق نهايي تعيينكننده خواهد بود.
سيانان هم در رويكردي قابل تأمل با انتقاد از بيانيه سوئيس، تيتر «حقايق ناراحتكنندهاي درباره توافق با ايران» را انتخاب كرده و مينويسد: «رئيسجمهور امريكا فراموش كرده است اين تحريمهاي كمرشكن اقتصادي بودند كه ايران را بر سر ميز مذاكره با شيطان بزرگ كشاندند. حال با چه توجيهي اين تحريمها بايد برداشته شوند؟»
اين نوع مخالفت با توافق با ايران زماني از سوي اين رسانه با سؤالات فراوان مواجه ميشود كه بدانيم سيانان تاكنون به عنوان يكي از رسانههاي موافق توافقنامههاي هستهاي با كشورمان بوده و زماني كه رهبري، بار ديگر هر توافقي را مشروط به رفع يكباره تحريمها ميداند، اينگونه واكنش نشان ميدهد.
اما برخلاف تأكيد برخي مقامات ايراني، امريكا بارها به صراحت عنوان كرده است هيچگاه قصد نداشته تا تحريمها را به يكباره بردارد.
والاستريت ژورنال هم در مطلبي عنوان ميكند: «چيزي كه رسيدن به توافق را دشوار ميكند، اين است كه رهبر ايران بر رفع دفعتي و يكباره تحريمها اصرار دارد اما ايالات متحده عنوان كرده تحريمها به صورت تدريجي برداشته خواهند شد.»
اما واشنگتن پست نيز كه از حاميان توافق بود در مطلبي با عنوان تشريح يك فاجعه، توافق با ايران را با در نظر گرفتن خطوط قرمزي كه رهبر ايران لحاظ كرده است فاجعه ناميد! همچنينايبيسينيوز به نقل از مشاور سياست خارجي اوباما، بنرودز، با تعيين تكليف براي ايران با لحن وقيحانهاي نوشت: [آيت الله] خامنهاي و روحاني مجبورند با سياستهاي بينالمللي كنار بيايند!
وي با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب در سخنان تأملبرانگيزي اظهار داشت: ايران نميتواند حقايق توافق هستهاي را ناديده بگيرد. اين سخن وي را ميتوان اينگونه معنا كرد كه برخلاف آنچه حاميان توافق اصرار بر القاي آن دارند، مسائلي كه در لوزان بر سر آنها توافق شده است حقايقي ناخوشايند هستند .
عصبانيت مقامات امريكايي از بيانات رهبري
همانطور كه اشاره شد، واكنش برخي از مقامات امريكايي كه با شنيدن مواضع رهبر معظم انقلاب گمان ميكنند رسيدن به اهدافشان با چالش اساسي رو بهرو است، پررنگتر از گذشته ايران را به حمله نظامي تهديد كردند.
اشتون كارتر وزير دفاع امريكا روز جمعه با ادبياتي خاص اظهار ميكند در توافقي كه با ايران صورت بگيرد بايد بازرسي از تأسيسات [نظامي و هستهاي] ايران نيز گنجانده شود.
وي ادامه ميدهد:«توافق با ايران نه بر مبناي اعتماد بلكه بر مبناي تأييد امريكا ايجاد خواهد شد... در هر حال گزينه نظامي همچنان روي ميز است اما فقط در صورت نياز به آن رجوع ميكنيم. ما هنوز هم ميتوانيم از بمبهاي MOP (بمبهايي براي نفوذ به اعماق 200 متري و براي هدف قرار دادن تأسيساتي كه زير زمين پنهان شدهاند) استفاده كنيم و ايران اين را خوب ميداند.»
كارتر در حالي سخن از حمله به تأسيسات هستهاي ايران را مورد تأكيد قرار ميدهد كه مشخص نيست اگر ايالات متحده توانايي چنين كاري را داشته چرا تاكنون دست به اين عمل نزده است.
تحريمها بهصورت مرحلهاي و پس از راستيآزمايي اقدامات ايران تعليق ميشوند
جف راسكه، سخنگوي وزارت خارجه امريكا هم يكي ديگر از مقامات امريكايي است كه در نشست خبري روز گذشته خود در واكنش به اظهارات رهبر و رئيسجمهور ايران در مورد نتايج مذاكرات هستهاي لوزان بيان ميكند: «تا انتهاي ژوئن ما در حال كار، كامل كردن و ساخته و پرداخته كردن بسياري از جزئياتي هستيم كه باقي ماندهاند. ما قصد نداريم در مورد هرگونه اظهارات عمومي از سوي مقامات ايراني در ملأعام پاسخي دهيم يا مذاكره كنيم، بهعنوان مثال، بر اساس پارامترهاي مورد توافق، تحريمها طي يك رويه مرحلهاي و بر اساس راستيآزمايي اين موضوع كه آيا ايران به تعهدات خاص خود در برنامه نهايي مشترك اقدام (برجام) عمل كرده باشد، تعليق خواهند شد. اين از جمله پارامترهاي توافق شده در لوزان است.
راسكه در پاسخ به خبرنگاران بيان ميكند: «فرآيند (تعليق تحريمها) تنها پس از (راستيآزمايي پايبندي ايران به تعهداتش) آغاز خواهد شد.» وي تأكيد كرد: «فرآيند تعليق يا كاهش تحريمها تنها زماني آغاز خواهد شد كه ايران گامهاي عمده (تعهدات) هستهاي خود را كامل كرده باشد و بازه گريز هستهاي دستكم به يك سال افزايش يافته باشد. بنابراين اين امر با آنچه ما هفته پيش گفته بوديم و آنچه از سوي تمامي طرفها در لوزان مورد موافقت قرار گرفته، سازگار است.»
سخنگوي وزارت خارجه امريكا بار ديگر در پاسخ به خبرنگاران تأكيد كرد كه كاهش تحريمها تنها زماني رخ خواهد داد كه ايران به تعهدات هستهاي خود عمل كند. «تعليق بهصورت مرحلهاي و بر اساس راستيآزمايي كامل شدن تعهدات خاص ايران انجام خواهد شد.»
نفوذ به حريم امنيتي و دفاعي ممنوع
سخنان مقامات ايالات متحده امريكا مبني بر آنكه گزينه نظامي همچنان روي ميز است يا در آينده تأسيسات اتمي ايران را بمباران ميكنيم به خوبي نشان ميدهد كه اساساً در توافقنامه جامع نبايد به غربيها اجازه داد تا به مراكز دفاعي و امنيتي ما نفوذ پيدا كنند و به همين دليل است كه رهبري در ديدار اخير خود هم تأكيد ميكند:«مطلقاً نبايد اجازه داده شود كه به بهانه نظارت، به حريم امنيتي و دفاعي كشور نفوذ كنند و مسئولان نظامي كشور نيز به هيچ وجه اجازه ندارند كه به بهانه نظارت و بازرسي، بيگانگان را به اين حريم راه دهند يا توسعه دفاعي كشور را متوقف كنند.
لازم است توانايي دفاعي كشور و مشت محكم ملت در عرصه نظامي همچنان محكم بماند و روز بهروز نيز محكمتر شود. همچنين به هيچ وجه نبايد در مذاكرات، حمايت از برادران مقاوممان در نقاط مختلف مورد خدشه قرار گيرد.»
