رهبري معظم انقلاب اسلامي در سخنان نوروزي خود در اجتماع عظيم مردمي در مشهد مقدس بايستههايي را در خصوص اجرا و تحقق شعار سال مطرح كردند كه يكي از آنها الزامات نقد منصفانه بود. معظمله بيتفاوت نبودن، نظارت و انتقاد كردن در چارچوبهاي منطقي و اهتمام در حل مسائل اساسي كشور را از جمله مصاديق تحقق شعار سال دانستند و در تبيين الزامات نقد مناسب به مواردي همچون اينكه تذكر موجب بياعتمادي نشود، در تذكر اهانت وجود نداشته باشد، در نقد روش خشمآلود نباشد و با دولتها ميبايست با مهرباني و نگاه همدلي صحبت كرد، اشاره كردند.
رهبري معظم انقلاب در همين سخنان نوروزي تذكرات شفافي نيز به مسئولان قوا در خصوص نحوه مواجهه با منتقدين دادند. رفتار مناسب با منتقدان، پرهيز از اهانت و تحقير و جرم نبودن دلواپسي و دغدغه داشتن از جمله رهنمودهايي بود كه ايشان براي حل رابطه ميان دولت و منتقدان و همچنين بهبود برخورد ساير دستگاهها با انتقادگران مطرح داشتند.
واقع امر آن است كه فرهنگ سياسي و رسانهاي ما با يك ضعف بنيادين مواجه است كه اين ضعف ميتواند به عنوان يك تهديد بزرگ در مواقع بحراني محسوب شود و چنين روندي ميتواند انباشتي از نارضايتيها و تنازعهاي بيثمر را در پي داشته باشد. هرچند در ظاهر رسانهها و برخي از فعالان در عرصه سياسي كشور خود را مقيد به آداب و سلوك ديني ميدانند اما در عمل ما دچار نوعي افول از ارزشهاي اخلاقي در حوزه فرهنگ نقادي هستيم. هنوز در فضاي سياسي و رسانهاي ما اخلاق ديني حلقهاي گمشده است و تا زماني كه نتوانيم در كنار هم بنشينيم و يكديگر را تحمل كرده و صحبتهاي هم را بشنويم انرژي كشور صرف تصادمهاي بيارزش و حاشيهنشيني ميشود و اين در حالي است كه امروز مشكلات بزرگي در متن زندگي مردم وجود دارد كه نيازمند بحثهاي تخصصي، دقيق و علمي است.
بخشي از تحقق شعار سال يعني «دولت و ملت، همدلي و همزباني» نيز منوط به بازنگري جدي در فرهنگ نقادي در كشور است. البته اين ضعف مربوط به دولت فعلي و منتقدانش نميشود بلكه در دورههاي قبل نيز به نوعي همين رويه وجود داشته است.
اساساً بخشي از توسعه سياسي منوط به پذيرش چندگانگيهاست و اگر قرار باشد تكصدايي فضاي سياسي را در دست بگيرد راه براي پيشرفت مسدود ميشود. از منظر ديني نيز اختلاف نظر و سليقه امر مطرودي نيست بلكه تنازع داراي حرمت است. وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ وَلا تَنازَعوا فَتَفشَلوا وَتَذهَبَ ريحُكُم وَاصبِروا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصّابِرينَ(سوره الأنفال آيه۴۶) و (فرمان) خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد! و نزاع (و كشمكش) نكنيد، تا سست نشويد، و قدرت (و شوكت) شما از ميان نرود! و صبر و استقامت كنيد كه خداوند با استقامتكنندگان است!
در چنين شرايطي به نظر ميرسد كه بازگشت به ارزشهاي اخلاقي و داشتن تقواي سياسي تنها راهكار براي بهبود فضاي نقادي در كشور است. عقل و تجربه نيز مؤيد اين امر است كه تندي در نقادي تنها به تصادمهاي بيجهت و پرت انرژي كشور ختم خواهد شد و هيچ ثمرهاي براي مردم ندارد.
رهبري معظم انقلاب در اين زمينه تعبير جالبي را مطرح كردند. ايشان ميفرمايند: يك توصيه به برادران و مسئولان جريانهاي سياسي و مطبوعاتي داريم. مراقب باشيد؛ فضاي جنجالي در كشور به نفع كشور نيست. بعضيها روي اعصاب مردم اينقدر راه نروند - كه آدم مشاهده ميكند - امنيت فكري و ذهني براي مردم مهم است؛ فضاي دعوا و فضاي اختلاف را افزايش ندهند، تشديد نكنند. (بيانات در ديدار مسئولان نظام16/04/1393)
لذا در نهايت بايد گفت كه بخشي از تحقق شعار سال بر دوش احزاب، گروهها، جريانهاي سياسي و به ويژه رسانههاست. فرهنگ نقادي در كشور بايد مورد نقد و بررسي قرار گيرد و آسيبهاي آن زدوده شود. نبايد ذهن افكار عمومي درگير مسائلي شود كه هيچ ثمرهاي براي دنيا و آخرت آنها ندارد. بايد ديد در سال جديد آيا سياسيون و رسانهها اين نقادي را از خود آغاز خواهند كرد يا خير؟
