جوان آنلاين: شبه قاره هند يکي از کانونهاي بحرانخيز است که در طول
سالهاي اخير دوراني حساس را سپري کرده است. هند، پاکستان و افغانستان که با نام
شبه قاره هند شناخته ميشوند از يک سو با ائتلافها و تقابلهاي داخلي مواجه بوده
و از سوي ديگر وجود گروههاي تروريستي و البته رقابت کشورهاي غربي شرايطي بحراني
را به آنان حاکم ساخته است. اين مناقشات در قالب تقابلها و همگراييهاي سه کشور
در حالي ادامه دارد که مسئله طالبان و مذاکره با آنان به مولفه مهم اين منطقه مبدل
گرديده است.
از يک سو افغانستان که با تشکيل دولت به رياست جمهوري اشرف
غني و مديريت اجراي عبدا... عبدا... در مسير ثبات سياسي قرار گرفت طرح مذاکره با
طالبان را دارد و حتي رايزنيهاي منطقهاي و فرامنطقهاي در اين زمينه صورت داده
که سفر اشرف غني به امارات و عربستان در اين چارچوب بوده است و از سوي ديگر
پاکستان نيز در کنار حملات ارتش به بخشهايي از گروههاي تروريستي مسئله مذاکره با
طالبان را مطرح نموده است.
هند نيز که در حوزه
امنيتي ملاحظاتي براي خود دارد. نقشهايي در روند اين مذاکرات هر دو کشور با
طالبان ايفا ميکند که در قالب توافقات امنيتي و سياسي صورت ميگيرد. مسئله طالبان
در حالي به يکي از چارچوبهاي تحولات منطقه مبدل گرديده که بازيگران متعددي در آن
ايفاي نقش ميکنند که پچيدهتر شدن مسئله را به همراه دارد. افغانستان که خود را
قرباني طالبان ميداند، تاکيد دارد که مذاکره با طالبان براي تحقق امنيت ملي است و
دراين راه نيز از همه ظرفيتهاي دروني و بيروني بهره ميگيرد چنانکه برخي ناظران
سياسي سه بار سفر غني با عربستان را در اين چارچوب ارزيابي ميکنند. افغانستان
طالبان را بهانهاي ميداند که استمرار حضور اشغالگران در افغانستان را رقم زده در
حالي که پاکستان نيز از اين وضعيت براي برهم زدن امنيت و ثبات ا ين کشور بهره ميگيرد.
پاکستان نيز طالبان را عاملي براي ناامنيها و بحرانهاي اقتصادي ميداند.
سران اسلامآباد رويکرد دوجانبهاي را آغاز کردهاند از يک
سو ارتش با برخي از گروههاي وابسته به طالبان در جنگ است و از سوي ديگر دولت به
مذاکره با برخي از ارکان طالبان ميپردازد. بسياري از ناظران سياسي بر اين عقيدهاند
که عدم جديت پاکستان در مبارزه با تروريسم موجب ناامني در منطقه گرديده بر امنيت
پاکستان نيز تاثير منفي بسياري داشته است.
در اين ميان مولفههاي
ديگري نيز در قبال طالبان مشاهده ميشود. عبدا... عبدا... مدير اجرايي افغانستان
در سفر به هند ضمن تاکيد بر همگرايي کابل ـ دهلينو عليه تروريسم و طالبان، اعلام کرد
چين ديدارهاي با مقامات طالبان افغانستان داشته است. بررسي تحولات داخلي چين و
سياستهاي اين کشور نشان ميدهد که پکن نگرانيهاي زيادي از گسترش تروريسم در
مناطقي مانند سينگ يکانگ دارد دارد لذا در کنار تقويت روابط امنيتي و نظامي با
افغانستان و پاکستان مذاکراتي با طالبان داشته تا از ظرفيتهاي سران طالبان براي
مهار گروههاي بحرانساز در سينگ كيانگ بهره گيرد.
در اين ميان کشورهاي ديگري نيز مشاهده ميشوند که به دنبال
مذاکره با طالبان و شرايط بحراني پاکستان و افغانستان براي رسيدن به منافع خود
هستند. بخشي از اين سياست را در عملکردهاي آمريکا و انگليس ميتوان مشاهده کرد.
کشورهايي که افغانستان و پاکستان را حق خود ميدانند و براي دخالت در امور اين
کشورها ابزارهاي گوناگون را به کار ميگيرند. اکنون در حالي نيروهاي خارجي بايد
افغانستان را ترک نمايند که آمريکا و انگليس به بهانه فساد مالي در افغانستان و
مسئله تروريسم حضور بلند مدت را طلب ميکنند چنانکه واشنگتن پست 24 اسفند گزارش دارد نيروهاي آمريکايي در
افغانستان کاهش نخواهد يافت.
آمريکا و انگليس بازي دوجانبهاي را در قبال طالبان اجرا ميکنند
از يک سو ادعاي مبارزه با آنان را مطرح ميکنند و از سوي ديگر با رويکرد به مذاکره
يکجانبه با طالبان، دولتهاي افغانستان و پاکستان را تحت فشار قرار ميدهند تا در
چارچوب خواستههاي آنان حرکت کنند.
برخي کشورهاي عربي نيز چشم به طالبان دارند. امارات، قطر و
عربستان از جمله کشورهاي عربي هستند که طالبان را از ابزارهاي خود براي سلطه بر
منطقه ميدانند. اسناد نشان ميدهد که گروههايي مانند طالبان با پولهاي اين
کشورها ايجاد شدهاند و نفوذ زيادي در آنان دارند. اين امر زماني آشکارتر ميشود
که افغانستان و پاکستان براي مذاکره با طالبان سفرهاي متعددي به اين کشورها داشتهاند.
شواهد حاکي از آن است که کشورهاي عربي مذکور با فشار بر افغانستان و پاکستان و
برخي مشوقهاي اقتصادي به دنبال جلب رضايت اين کشورها براي ارسال طالبان به مناطق
مورد نظر آنان است تا زمينهساز بحرانسازي آنان در منطقه باشد.
