الازهر مصر در اواخر هفته گذشته بيانيهاي صادر كرد تا آنكه در مورد اوضاع عراق حرفي زده باشد اما بيانيه آن به جاي هدف گرفتن داعش و جنايات تروريستي آن، نيرويي را هدف گرفت كه در حال جنگ با داعش است. الازهر در اين بيانيه اتهاماتي عليه نيروهاي مردمي عراق يا الحشد العشبي وارد كرد، از جمله قتل زنان و كودكان اهل سنت يا آتش زدن خانهها و مساجد آنها و به اين اتهامات، مدعي ارتكاب جنايات جنگي عليه شهروندان سني عراق شد. دكتر احمد الطيب هم در گفتوگو با دكتر نجيب جبرييل، رئيس سازمان اتحاديه حقوق بشر مصر، اين اتهامات را تكرار كرد و علاوه بر آنها گفت كه نيروهاي مردمي شيعه با هجوم به تكريت و الانبار قصد دارند اهل تسنن ساكن در اين مناطق را نابود كنند. اين اتهامزنيهاي الازهر و شيخ آن عراقيها را شگفتزده كرده و باعث شده تا جداي از سياستمداران اين كشور، علماي شيعه و سني نيز پاسخ آن اتهامات را به شيخ الازهر بدهند. خالد الملاء، رئيس جماعت علماي (اهل سنت) عراق، با انتقاد از اين موضع الازهر از ادارات اوقاف شيعه و اهل سنت و دولت عراق خواسته تصميم قاطعانهو مستحكمي عليه بيانيهالازهر و سخنان شيخ آن بگيرند و محمود الصميدعي، رئيس اداره اوقاف اهل سنت، هم در پاسخ به الازهر بر موضع و سنگر واحد اهل شيعه و سنت عراق در مبارزه با گروه تروريستي داعش تأكيد كرده و محمد الكربولي، رئيس فراكسيون الحل در پارلمان عراق، هم گفته كه الازهر بر اساس اطلاعات غلطي كه دريافت كرده اين اتهامات ناروا را عليه الحشد الشعبي وارد كرده است. آيتالله شيخ بشير النجفي از مراجع شيعه عراقي است كه با ارسال نامهاي به شيخ الازهر از وي درخواست كرده تا به اطلاعات دروغ داعش اعتماد نكرده و به جاي اين و با اعزام گروه حقيقتياب به عراق، از حقيقت اوضاع مطلع شود.
اين پاسخ علماي اهل تسنن و شيعه عراق به اتهامات شيخ الازهر از يك سو دلالت بر جبهه واحد هر دو طيف مذهبي عراق در برابر آن اتهامات دارد و از سوي ديگر، نشاندهنده رعايت احترامي است كه هر دو طيف به شيخ الازهر و توهيني است كه او به نيروهاي مردمي عراق كرده است. نكته جالب اينجا است كه شيخ الازهر حتي به اين موضوع توجه نكرده كه نيروهاي مردمي اهل سنت هم در كنار الحشد الشعبي در حال جنگ با داعش هستند و حتي كريم النوري، يكي از فرماندهان الحشد الشعبي، گفته كه ما ابتدا ميخواستيم نيروهاي ارتش و الحشد الشعبي نبرد با داعش را تا محاصره شهرها پيش ببرند و به دليل سكنه اهل سنت، نيروهاي اهل تسنن بخش عمليات براي ورود به شهرها را به عهده بگيرند «اما اين نيروها درخواست كردند كه هنگام ورود به شهر نيز تحت حمايت الحشد الشعبي و نيروهاي امنيتي عراق باشند و براي ورود به شهرها نيز همه نيروها به صورت مشترك وارد عمل شوند». معلوم است كه شيخ الازهر همين حداقل اطلاع از وضعيت جنگ با داعش را ندارد و تنها تكيه به گزارشهايي كرده كه برخي از رسانههاي منطقهاي براي دامن زدن به جنگ فرقهاي در منطقه به راه انداختهاند. حالا محمد البرادعي در اين زمينه دست به افشاگري زده و گفته كه حكومت عربستان براي محكوم كردن الحشد الشعبي توسط الازهر مصر 3 ميليارد دلار به سران اين دانشگاه باج داده است. او در اين افشاگري به فشارهاي عربستان بر رهبر الازهر براي صدور چنين بيانيهاي اشاره كرده كه از آن فشارها نتيجه نگرفت و در نهايت حاضر شد تا با پرداختن اين پول و تطميع، رضايت الازهر را براي صدور اين بيانيه به دست آورد. البرادعي اوضاع وخيم اقتصادي مصر را پيش كشيده كه به نظر او، بحران اقتصادي مصر به شدت اين كشور را تحت فشار قرار داده به گونهاي كه مجبور است گاهي به نفع ديگران مواضعي را اتخاذ كند. البرادعي به اين نحو خواسته تا صدور بيانيه الازهر و سخنان شيخ آن را به نحوي توجيه كند كه بايد گفت اين توجيه بيشتر آوردن عذر بدتر از گناه است. بايد گفت كه اوضاع اقتصادي مصر هر قدر هم كه وخيم باشد باز نميتواند اين اقدام الازهر و شيخ آن را توجيه كند كه به جاي تلاش براي وحدت در صفوف اهل تشيع و تسنن در برابر تروريستهاي داعش، با طرح اين دست اتهامات رويه تفرقهافكني را در ميان مسلمانان آن هم در اين شرايط سخت در پيش گرفته است. تذكر به شيخ الازهر نسبت به اين رويه و پيامدهاي آن لازم است كه ميتواند توسط نهادهايي مثل تقريب مذاهب و حتي در سطح سياسي از سوي سخنگوي وزارت خارجه انجام بگيرد.
