همزمان با شروع دور آخر مذاكرات هستهاي، امريكا حضور نظامي خود را در خليج فارس افزايش داده است؛ مسئلهاي كه تحليلگران آن را در راستاي اعمال فشار به ايران براي تن دادن به شرايط امريكا در مذاكرات ميدانند.
مذاكرات هستهاي از روز يكشنبه با ديدار علي اكبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي كشورمان با ارنست مونيز، وزير انرژي امريكا در لوزان سوئيس آغاز شد. سيد عباس عراقچي و مجيد تخت روانچي معاونان وزير خارجه به همراه بهروز كمالوندي سخنگو و معاون رئيس سازمان انرژي اتمي ايران نيز در اين نشست حضور داشتند.
محمد جواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان كه عازم لوزان سوئيس شده است در هواپيما خطاب به خبرنگاران ايراني گفت: «احتمالا روز سهشنبه نشستي در سطح مديران كل بين طرفين برگزار ميشود. » اين مذاكرات در حالي انجام ميگيرد كه نامه 47 سناتور كنگره ترديدها درباره ميزان پايبندي امريكاييها به تعهدات خود را افزايش داده است. با وجود اين، ظريف ضمن توصيف اين نامه به «سروصداي تبليغاتي» گفت: «بايد مشخص باشد كه آنها چگونه ميخواهند تمام تحريمها را لغو كنند و تضمين آن چيست. اگر اراده سياسي طرف مقابل مانند ما باشد، دستيابي به توافق دشوار نخواهد بود. من اميدوارم كه بازي سياسي هفته پيش (نامه سناتورهاي جمهوريخواه) طرف مقابل را تضعيف نكند، آنها در مذاكرات بايد قويتر باشند.»
عباس عراقچي، عضو ارشد هيئت مذاكره كننده هستهاي ايران در مصاحبه با خبرگزاري صدا و سيما در لوزان گفت: «هر توافقي كه ميان ايران و 1+5 حاصل شود، بايد مورد تأييد شوراي امنيت قرار گيرد. » وي افزود: «وقتي اين توافق به تأييد شوراي امنيت رسيد، از نظر حقوق بينالملل يك الزام براي همه دولتها محسوب ميشود كه لازم الاجراست. » اين در حالي است كه جن پساكي روز شنبه به صورت ضمني از عدم تمايل امريكا براي تصويب مذاكرات هستهاي در شوراي امنيت خبر داد. از سوي ديگر، روزنامه امريكايي نيويوركتايمز در خصوص مانع لغو تحريمها به محض حصول توافق نهايي نوشت كه هرگونه لغو سريع تحريمها، بحثهاي شديدي كه هماكنون در كنگره امريكا درباره توافق هستهاي به راه افتاده را تشديد ميكند. طبق اين گزارش، كنگره در نهايت ميبايست در خصوص لغو تحريمهاي امريكا عليه ايران رأيگيري كند؛ گرچه احتمالاً تا زمان پايان رياستجمهوري اوباما از آنها درخواست نميشود كه درمورد لايحه تحريمهاي ايران رأيگيري كنند.
خوشبيني كريوزير خارجه امريكا در آستانه نشست مذاكرات هستهاي در لوزان سوئيس نسبت به دستيابي به توافق هستهاي ابراز اميدواري كرد. جان كري روز شنبه در مصاحبه با شبكه سي بياس گفت: « ما بسيار معتقديم هيچ چيزي وجود ندارد كه بخواهد در ماه آوريل يا مي يا ژوئن تغيير كند و نشان دهد تصميمي كه شما اكنون نميتوانيد اتخاذ كنيد، در آن زمان گرفته خواهد شد. اگر برنامه هستهاي ايران صلحآميز باشد، اكنون چنين موافقتنامهاي به دست خواهد آمد و من اميدوارم طي چند روز آينده چنين چيزي امكانپذير باشد. » اين اظهارات كري در حالي است كه يك مقام امريكايي از احتمال شكست سياسي توافق هستهاي خبر داد. يكي از مشاوران وزير خارجه امريكا كه خواست نامش فاش نشود، تصريح كرد: گرچه احتمال رسيدن به توافق هستهاي با ايران در حال حاضر بيش از هر زماني است اما احتمال اينكه اين توافق از نظر سياسي شكست بخورد نيز بالاست.
هشدار كاخ سفيد به كنگرهنگراني از كارشكني سناتورهاي جمهوريخواه باعث شد كه مقامات كاخ سفيد نسبت به مداخله در روند مذاكرات به مجلس سنا هشدار بدهند. به گزارش بيبيسي، دنيس مك دونو، رئيس دفتر رئيسجمهور امريكا روز شنبه ۱۴ مارس در نامهاي به باب كروكر، رئيسجمهوريخواه كميته روابط خارجي مجلس سناي اين كشور نوشت طرحي كه جمهوريخواهان در سنا در پي تصويب آن هستند، ميتواند مانع موفقيت مذاكرات شود. بر اساس اين گزارش، در صورت تصويب طرح مذكور، هر توافقي با ايران ميبايست به تصويب كنگره امريكا برسد كه اكثر كرسيهاي آن در اختيار اعضاي حزب جمهوريخواه است. مك دونو همچنين از تلاش جمهوريخواهان براي سلب اختيار از باراك اوباما، رئيسجمهور، براي لغو تحريمهاي ايران انتقاد كرده است. با وجود اين انتقادها و هشدارها، سناتورهاي امريكايي در نظر دارند در 24 مارس قانوني را درباره لزوم نظارت كنگره به توافق هستهاي به تصويب برسانند. گروه سياسي «تيتريك»، جروزالم پست خبر داد كه سناتورهاي امريكايي در نظر دارند در 24 مارس قانوني را درباره لزوم نظارت كنگره به توافق هستهاي به تصويب برسانند.
تشديد حضور نظامي در خليج فارسدر حالي ديپلماتهاي ارشد ايران و گروه 1+5 در لوزان سوئيس گردهم آمدهاند تا درباره دستيابي به توافق هستهاي مذاكره كنند كه امريكا تحركات نظامي خود را در خليج فارس افزايش داده است.
پايگاه امريكايي وابسته به كنگره امريكا گزارش داد «اوايل هفته قبل فرماندهي مركزي ارتش امريكا كه ناظر بر عمليات نظامي اين كشور در خاورميانه است، اعلام كرد 3هزار نيروي امريكايي از هشتم تا 31 مارس يك مانور نظامي بزرگ در كويت و آبهاي دريايي آن در مجاورت ايران برگزار خواهند كرد. نيروهاي امريكايي همچنين در مانورهايي با شركت كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس مشاركت خواهند كرد». در ادامه اين گزارش آمده است: «در هفتههاي اخير همچنين فرانسه ناو هواپيمابر شارل دوگل را به خليج فارس فرستاد در آنجا به ناو «يواساس كارل وينسون» پيوست. براي اولين بار در تاريخ، فرماندهي عملياتي ناو فرانسوي تحت نظر امريكا قرار گرفته است.»
هر چند مقامات امريكايي و فرانسوي درباره دليل افزايش تحركات گفتهاند هدف از حضور اين دو ناو، عمليات هوايي عليه داعش در عراق و سوريه است اما تحليلگران اين مسئله را به نزديك شدن به هفتههاي پاياني قبل از ضرب الاجل توافق هستهاي عنوان كردهاند. كريستفور هامر تحليلگر ارشد نيروي دريايي در موسسه مطالعات جنگ با اشاره به اينكه اعزام ناوها با نزديك شدن به ضربالاجل توافق هستهاي به سختي ميتواند «اتفاقي» باشد به پايگاه هيل گفت: «همواره پيامهاي استراتژيكي از اين طريق منتقل ميشود.»
فرانسه بازيگر نقش تندرو رسانهها گزارش دادند كه فرانسه تلاش ميكند تا نقش بازها(تندروها) را ايفا كند. خبرگزاري فرانسه در گزارشي به نقل از ديپلماتها نوشت: «همانطور كه به ضربالاجل ۳۱ مارس براي توافق با ايران بر سر برنامه هستهاي آن نزديك ميشويم، فرانسه در حال ايفاي نقش خود به عنوان باز(تندروي) اصلي است نقشي كه متحدان امريكا را آزار داده اما بعيد است در نهايت سبب از بين بردن توافق شود». اين خبرگزاري غربي در ادامه به نقل از «برنارد هوركيد» كارشناس مسائل ايران در مركز ملي تحقيق علم فرانسه هم نوشت: «فرانسه به طور مشخص اين را انتخاب كرده كه با پادشاهيهاي نفتي خليج فارس همراه شوند موضعي كه به دنبال مخالفت با منافع و تاثيرات ايران در منطقه و مقصر دانستن آن به خاطر خشونتها و آشوب در سوريه، لبنان و عراق است». در ادامه اين گزارش «فرانسوا نيكولاد» سفير اسبق فرانسه در ايران گفت: «فرانسه ريسك نابودي مذاكرات هستهاي را نخواهد كرد. قدرتهاي جهاني در مسائل كليدي همه با هم توافق دارند.»
