ادامه اختلاف جمهوريخواهان با دولت اوباما درباره مذاكرات هستهاي و ترديدها درباره ميزان پايبندي امريكاييها به هر گونه توافق احتمالي سرنوشت اين مذاكرات را در شرايط سختي قرار داده است. برخي در تهران، ميگويند مذاكرهكنندگان هستهاي كشورمان بايد در مذاكرات آتي اين مسئله را مد نظر قرار دهند و تضمينهاي لازم را از طرف مقابل بگيرند.
به گزارش «جوان»، در حالي كه دور بعدي مذاكرات هستهاي قرار است از روز دوشنبه آينده (26 اسفند 1393) شروع شود و مقامهاي ايراني و امريكايي نيز تأييد كردهاند كه دور قبلي مذاكرات در سوييس پيشرفت ملموسي داشته، انتشار نامه 47 سناتور امريكايي خطاب به مقامهاي ايراني، فضاي بياعتمادي به توافق احتمالي را در تهران تقويت كرده است. با گذشت چهار روز از انتشار نامه سرگشاده 47 سناتور جمهوريخواه به مقامهاي ايراني، انتقادها از اين نامه در داخل امريكا ادامه دارد و مقامات اين كشور ميگويند انتشار اين نامه بيش از پيش باعث بياعتمادي نه تنها ايران، بلكه جهان نسبت به امريكا شده است.
وزارت امور خارجه امريكا گفته كه نامه اخير سناتورهاي جمهوريخواه به سران ايران درباره توافق هستهاي به منافع امنيت ملي امريكا آسيب زده است. ريچارد هاس، رئيس شوراي روابط خارجي امريكا نيز معتقد است نامهاي كه جمهوريخواهان عليه مذاكرات هستهاي نوشتهاند، اجازه نميدهد كه در صورت شكست مذاكرات هستهاي، بتوان ايران را متهم و تحريمها عليه اين كشور را تشديد كرد.
هاس در اين باره در توئيتر نوشت: «اينكه در صورت شكست مذاكرات، ايران به صورت گسترده متهم شود تا بتوان تحريمها را تشديد كرد، يك مسئله حياتي است. (اما) نامه (جمهوريخواهان)، نتيجهاي عكس دارد.» وي همچنين خاطر نشان كرد: «احساس قابليت اتكا و كارايي سياسي، نقشي محوري در توان ايالات متحده براي رهبري در جهان دارد. نامه به ايران، اين برداشت را تضعيف ميكند.» پيش از اين باراك اوباما رئيسجمهور امريكا و جو بايدن معاون وي نيز به انتقاد شديد از اين اقدام جمهوريخواهان پرداخته بودند.
معاهده يا توافقبه نظر ميرسد جمهوريخواهان بعد از يك سكوت خبري كوتاه در مقابل هجمه كاخ سفيد و دموكراتها در مقابل اين نامه، در حال بازسازي قوا و خارج شدن از وضعيت تدافعي روزهاي اخير هستند. اين موضوعي است كه نگرانيها را در تهران به خصوص در شرايطي كه مذاكرات قرار است از 24 اسفند ماه از سر گرفته شود، تشديد كرده است. يك ناظر هستهاي كه خواست نامش فاش نشود روز سه شنبه به خبرنگار جوان گفت: «نامه 47 سناتور امريكايي بياعتمادي به امريكا را افزايش داده و اين سؤال را مطرح ميكند كه چه تضميني وجود دارد كه طرف امريكايي در شرايط تنش حزبي، قادر به اجراي تعهدات سنگيني مانند لغو تحريمها باشد.» او توصيه ميكند كه تيم مذاكره كننده هستهاي در دور بعدي مذاكرات، اين موضوع را با طرفهاي امريكايي و اروپايي در ميان گذاشته و نگراني جدي خود را ابراز كند. به گفته او، اصرار سناتورهاي امريكايي بر موضع خود، به رغم پاسخ اوليه محمد جواد ظريف شرايط را متزلزل كرده است. دولت امريكا با اشاره به اينكه نتيجه مذاكرات هستهاي در صورت رسيدن به موفقيت يك «توافق اجرايي» است تأكيد دارد كه نياز به تصويب كنگره نيست.
بر اساس قانون اساسي امريكا پيش از امضاي توافقي، دو سوم سنا بايد به آن رأي دهند، اما روساي جمهوري امريكا اغلب از اين موضوع با عنوان توافقات اجرايي با همتايان خارجي عبور كردهاند. از دهه 1930، 94 درصد عهدنامهها بين امريكا و ديگر كشورها اين روند را طي كرده است و تنها 6 درصد آنها به سنا جهت تصويب آن منتقل شده است.
به نوشته نيويورك تايمز، در مورد ايران نيز اوباما ميتواند تحريمها را با اختياري كه به او داده شده، لغو كند. او همچنين اين قدرت را دارد كه ديگر تحريمهاي اعمال شده عليه ايران را در تعليق بگذارد اما اگر اوباما بخواهد تحريمها را براي هميشه لغو كند نمايندگان كنگره ميتوانند اعمال نفوذ كنند. در مقابل جمهوريخواهان ميگويند اين يك معاهده است كه بايد به تصويب كنگره برسد. جانمككين كه يكي از امضاكنندگان «نامه سرگشاده» است، روز سهشنبه با تأكيد بر اينكه توافق با ايران يك «پيمان» است، در جمع گروهي از خبرنگاران گفت: «روشن است كه اين يك پيمان است.
ميتوانند اسم آن را بگذارند موز، اما به هر حال اين يك پيمان است.» ليندسي گراهام از مخالفان جمهوريخواه باراك اوباما نيز تأكيد كرد كه كاخسفيد پيشنهاد رفع تحريمهايي را به ايران داده كه به مجوز كنگره نياز دارد. به گزارش اسپوتينيك، «ليندسي گراهام» سناتور جمهوريخواه امريكايي به اين پايگاه خبري تأكيد كرده كه موضع دولت باراك اوباما در مذاكرات جاري هستهاي ايران شامل برداشتن تحريمهاي كنگره عليه اين كشور بوده بدون اينكه تأييد و مجوز قبلي آن را درخواست كرده باشد.
