فصل درختكاري امسال هم از راه رسيد و كاشت نهال و درخت در پايتخت آغاز شده، آغاز كاشت درخت در تهران با كاشت نهال توسط شهردار تهران در خيابان وليعصر (عج) صورت گرفت و همزمان كاشت 5 ميليون درخت در اراضي و فضاهاي پايتخت كليد خورد تا شهر خاكستري تهران كه از آلودگي هوا رنگ و رويش پريده است بار ديگر سبزي و طراوت فضاهاي سبز و درختان جلوه ديگري به شهر 650 كيلومتر مربعي بدهد. كاشت درختان در پايتخت در حالي آغاز شده است كه همچنان وضعيت باغهاي تهران كه به قولي ميگويند 600 هكتار از آن باقي مانده در هالهاي از ابهام باقي مانده است. باغها و درختان كهنسال پايتخت كه ميراث سبز اين كلانشهر به حساب ميآيند همچنان نيازمند توجه جدي و اعمال قوانين بازدارنده براي حفاظت هستند و از سوي ديگر هر سال ميليونها درخت در جاي جاي پايتخت غرس ميشود و اين سؤال همچنان بيپاسخ ميماند كه درختان كاشته شده در پايتخت كي سبز خواهند شد؟ آيا وضعيت مطلوب براي كاشت گونههاي مقاوم و نگهداري از آنها رعايت ميشود؟ و هزاران سؤال در زمينه توسعه و گسترش و حفاظت از فضاهاي سبز همچنان بيپاسخ مانده است.
در كلانشهري زندگي ميكنيم كه هر روز در آن صدها اتومبيل جديد كه گاهي هم استانداردهاي لازم را ندارند شمارهگذاري و به خودروهاي در حال تردد در شهر اضافه ميشوند. آلودگي ناشي از تردد اين خودروها از يكسو و افزايش معابر براي سهولت در حركت خودروها از سوي ديگر بر ميزان آلودگي و آلايندگي شهر ميافزايد و از بين رفتن فضاهاي سبز و باغهاي پايتخت نيز مزيد بر علت شده است تا شهر تهران همچنان زير سايه خاكستري آلودگي نفس نفس بزند! در كنار ساير فعاليتها براي كاهش و كاستن از آلودگي و آلايندگي پايتخت غرس نهال و درخت و احداث فضاي سبز متناسب با آب و هواي شهر تهران گامي اساسي است كه ميتواند به عنوان يك راهكار اساسي براي اين معضل شهري مدنظر قرار گيرد.
هر ساله در نيمه دوم اسفندماه شهرداري اقدام به توزيع نهال ميان شهروندان ميكرد تا شهروندان نيز در توسعه و گسترش فضاهاي سبز شهر خود مشاركت داشته باشند، به واقع توزيع نهال در ميان شهروندان به يك كمپين تبديل شده است كه هر ساله شهروندان در اين فصل خود را براي كاشت نهال آماده ميكنند و اين مشاركت در حفظ فضاي سبز و توسعه آن به عنوان حركت همچنان هم ادامه دارد و اين عمل از گذشتههاي دور وجود داشته و همچنان هم ادامه يافته است.
كاشت 5 ميليون اصله درخت در پايتخت
امسال هم بنا به گفته مجتبي عبداللهي معاون خدمات شهري شهرداري تهران 5 ميليون درخت و نهال در تهران و حريم آن كاشته شد. از اين تعداد حدود 100 هزار اصله درخت در پارك جنگلي تلو در دامنه جنوبي البرز در 70 هكتار آن كاشته شد. اين مسئول در اين زمينه افزود: تلاش بر اين است كه در ارتفاعات دامنه البرز از شرقيترين تا غربيترين بخشها 5 ميليون درخت كاشته شود. وي در رابطه با گونه درختان كاشته شده گفت: اين درختان عمدتاً برگ پهن، زالزالك، ارغون، بلوط و مقاوم با انواع آب و هوا هستند.
افزايش سرانه فضاي سبز به5 / 15 متر مربع در پايتخت
همچنين علي محمدمختاري، مديرعامل سازمان بوستانها و فضاي سبز شهر تهران با بيان اينكه در سال جاري اقدام به درختكاري در گونههاي مختلف گياهي با مشاركت مردم و خانواده شهدا در كوهپايههاي البرز كردهايم، افزود: سرانه فضاي سبز در شهر تهران در حال افزايش است، يعني از 5/14 متر فضاي سبز به ازاي هر فرد در حال حاضر سرانه فضاي سبز 5/15 مترمربع است. وي ادامه داد: در نظر داريم به زودي در مناطق 7، 11 و 17 كه از سرانه فضاي سبز پاييني برخوردار هستند، سرانه فضاي سبز را افزايش دهيم.
وي با اشاره به دستورات و منويات مقام معظم رهبري در خصوص توجه به فضاي سبز در تهران تصريح كرد: تاكنون 61 باغ قديمي را در تهران تملك كردهايم كه از جمله اين باغها ميتوان به پارك اميرسليماني، آقابزرگ مست و فيالممالك و خسروشاهي اشاره كرد.
مختاري در خصوص كاشت درخت در خيابان وليعصر(عج) گفت: غرس درختان كهنسال درخيابان وليعصر در سال جاري در دستور كار قرار گرفته است كه به اين منظور اقدام به كاشت درختان 15 تا 20 ساله كردهايم.
مختاري از افزايش 52 پارك در شهر تهران در سال جاري خبر داد و گفت: تا 15 اسفندماه هزار هكتار جنگلكاري در پايتخت براي ارتقاي فضاي سبز شهر انجام ميشود.
كاشت 500 هزار درخت در منطقه 18 تا پايان سال
همچنين شهردار منطقه 18 شهرداري تهران گفت: احياي فضاي سبز، كاشت درخت، حفظ و گسترش فضاي سبز از جمله اولويتهاي شهرداري منطقه 18 در سال جاري بوده است. در راستاي اين هدف نيز در نظر داريم تا پايان سال عمليات اجرايي كاشت 500 هزار درخت و درختچه را در بخشهاي مختلف منطقه به اتمام برسانيم.
وحيد نوروزي افزود: در حال حاضر بالغ بر 40 هكتار فضاي سبز جديد در بزرگراه آزادگان در حال كاشت است و 24 هكتار فضاي سبز نيز در همين محدوده در حال كاشت است. اين بدان معنا است كه تا پايان سال حدود 64 هكتار فضاي سبز در بزرگراه آزادگان احيا ميشود. وي در ادامه با اشاره به احداث بوستانهاي مادر به عنوان يكي از مهمترين پروژههاي زيست محيطي منطقه 18 گفت: ساخت بوستان 23 هكتاري مادر در انتهاي تفرجگاه كن از مهمترين پروژههاي عمراني و فرهنگي منطقه است كه اميدواريم در آيندهاي نزديك با حضور شهردار تهران به بهره برداري برسد. نوروزي افزود: پروژه ساخت بوستان يك هكتاري سهند و حفظ يك هكتار درخت كاج 40 ساله كه در حال خشك شدن بودند از ديگر پروژههاي شاخص شهرداري منطقه 18 در سال جاري است. اين بوستان كه با هزينهاي معادل 160 ميليون تومان ساخته شده است در حال حاضر به محلي مناسب براي حضور خانوادههاي كمتر برخوردار تبديل شده است. شهردار منطقه 18 در ادامه با تأكيد بر برنامههاي ويژه شهرداري به مناسبت هفته درختكاري گفت: از آن جا كه منطقه 18 به عنوان منطقه پايلوت برنامههاي زيست محيطي از سوي اداره محيط زيست شهرداري تهران انتخاب شده، قرار است تا به مناسبت هفته درختكاري جشن باشكوهي را به منظور ترغيب شهروندان به درختكاري و حفظ محيط زيست برگزار كنيم. به گفته نوروزي قرار است تا با كمك مردم و سمنها عرصه بزرگي به نام گردان امام علي (ع) و شهداي بسيج درختكاري شود.
كاشت نهال در پادگانها و كارخانجات حاشيه تهران
از سوي ديگر معاون زيست محيطي و خدمات شهري شهرداري منطقه 21 از آغاز طرح استقبال از بهار در سطح منطقه با عنوان «بهار فاطمي» خبر داد. امير حسين جابر انصاري معاون زيست محيطي و خدمات شهري منطقه گفت: اين طرح از اول اسفند ماه سال جاري آغاز شده و تا پايان فروردين ماه سال آينده به مدت 60 روز ادامه خواهد داشت. وي همچنين از كاشت 50 هزار اصله درخت از ابتداي آغاز به كار طرح استقبال از بهار در سطح منطقه خبر داد و گفت: تلاش ما اينست كه تا پايان سال جاري تعداد درختهاي كاشته شده به 100 هزار اصله برسد كه اين درختان هم مثمر و هم غير مثمر هستند كه علاوه بر كاشت در بوستانها و معابر در پادگانهاي نظامي و كارخانجات سطح منطقه هم كاشته خواهند شد. وي همچنين از توزيع رايگان نهال بين شهروندان سطح منطقه در هفته منابع طبيعي خبر داد و بيان داشت: شهروندان از طريق تماس با سامانه 137 ميتوانند درخواست كاشت نهال در منزلشان را داشته باشند كه در اينصورت اكيپهاي درختكاري با مراجعه به در منزل شهروندان به صورت رايگان عمل كاشت نهال را انجام خواهند داد.
احداث كمربند سبز 50 هزار هكتاري حريم پايتخت
شهردار تهران نيز در خصوص توسعه فضاي سبز پايتخت گفت: شهرداري تهران طي سالهاي گذشته در ايام كاشت درخت ( مقارن با اواخر بهمن و اسفند) نهالكاري را در دستور كار خود قرار ميدهد و در اين راستا توانستهايم كمربند سبز تهران را به 38 هزار هكتار برسانيم. قاليباف تأكيد كرد: سالانه 2 تا 3 هزار هكتار به مساحت كمربند سبز تهران در جنوب، شمال، شرق و غرب پايتخت افزوده ميشود و بر اساس برنامه مشخص مساحت كمربند سبز تهران بايد تا 50 هزار هكتار افزايش پيدا كند.
شهردار تهران گفت: در داخل شهر تهران هم سالانه نسبت به كاشت درختان مثمر و غيرمثمر اقدام ميشود. در اين راستا برنامهريزي شده است تا پايان سال، 5 ميليون اصله درخت مثمر و غيرمثمر را در شهر تهران بكاريم. البته كاشت اين درختان بايد با همكاري مردم و همه اقشار و گروهها همچون دانشجويان، دانشآموزان و... انجام گيرد.
قاليباف در ادامه به غرس 2000 اصله درخت 15 ساله در خيابان وليعصر(عج) اشاره كرد و گفت: به منظور كاشت درخت در خيابان وليعصر(عج) كار ويژهاي انجام شد چراكه بخشي از درختان اين خيابان خشك و بخشي به خاطر كهولت سن دچار آسيبديدگي شدهاند. البته چند سال است كه نسبت به ترميم درختان اين خيابان اقدام ميكنيم و در نگهداري درختان هم دقت ميشود به نحوي كه همه درختان اين خيابان شناسايي و پلاكدار و شناسنامهدار شدهاند. شهردار تهران افزود: در برنامه كاشت 5 ميليون درخت شهر تهران، به طور خاص 2000 درختي كه عمر حدود 15 ساله دارند را در خيابان وليعصر(عج) تهران ميكاريم تا بدين ترتيب هم زمان را خريده باشيم و هم درختان رشد كنند و همچنين شرايط اين خيابان ترميم شود تا مردم شاهد زيبايي اين درختها در بهار و تابستان باشند. شهردار تهران درباره دليل آغاز به كار كاشت درختان از نيمه بهمن ماه اظهار داشت: كاشت درختان خيابان ولي عصر (عج) پروژه خاصي است چراكه درختهاي اين خيابان از مسيرهاي دوري از داخل كشور به اينجا منتقل ميشوند و از زمان آماده شدن ريشهها، نحوه انتقال و كاشت درختان زير نظر متخصصان دنبال ميشود. بنابراين كاشت اين درختها بايد در زمان خاص خودش انجام شود. طبيعتاً روز درختكاري 15 اسفند است اما امسال مقداري زودتر درختكاري را در شهر تهران آغاز كردهايم. همچنين عليمحمد مختاري مديرعامل سازمان پاركها و فضاي سبز شهر تهران گفت: نهالهاي تهيه شده در برنامه نهالكاري امسال از نهالستانهاي قزوين و اصفهان خريداري شده است.
نماي نزديك
پرونده تخريب باغها كي بسته ميشود؟
تخريب باغهاي تهران يكي از مهمترين نگرانيهاي شوراي شهر و شهروندان است، طوري كه موضوع حفظ و نگهداري باغها و فضاي سبز بارها در جلسات شوراي شهر تهران به بحث گذاشته شده و ايجاد سياستهاي حمايتي براي حاميان باغها مورد تأكيد قرار گرفته است. با توجه به اينكه امروز ارزش زمينهاي باير از زمينهاي مشجر بيشتر است مالكان باغها در تهران تمايلي به حفظ باغ خود ندارند. از طرفي با توجه به اينكه هزينههاي فراواني در صورت نگهداري از باغ بر اين افراد متحمل ميشود، شاهد آن هستيم كه برخي اقدامات غيرقانوني در باغها صورت ميگيرد و به طور شبانه قطع درختان و خشكاندن آنها انجام ميشود، از اين رو پيش از هر چيز نياز به تدوين قوانين بازدارنده در تخريب باغها و همچنين اعمال سياستهاي حمايتي از مالكان باغها احساس ميشود. در حالي به صورت آشكار و پنهان باغها پايتخت از نقشه تهران حذف ميشود كه بسياري از اعضاي شوراي شهر درمقابل اخبار تخريب باغها پايتخت از خود حساسيت نشان داده و نسبت به بيتوجهي به حفظ ميراث سبز پايتخت ابراز نگراني ميكنند. در اين زمينه چندي پيش احمد مسجد جامعي رئيس شوراي شهر تهران در زمينه اعتراضات مكرر اعضاي شورا مبني بر تخريب باغها گفت: شوراي چهارم بايد يك بار براي هميشه موضوع تخريب باغها را حل كند.
وي با اشاره به بازديد از باغهاي كن تأكيد كرد: تقريباً وجب به وجب باغهاي اين محدوده را بازديد كردهام، در پشت اين ديوارهاي كاهگلي اتفاقاتي در حال رخ دادن است كه اگر با تمام توان در مقابل آنها نايستيم، ديگر اين مشكلات قابل جمع كردن نيست.
به واقع تخريب و تغيير كاربري باغهاي پايتخت در گوشه و كنار اين شهر 650 كيلومتري در حال انجام است و اگر مسئولان ذيربط همچون محيط زيست استان تهران، شهرداري و شوراي شهر دست به دست هم ندهند، از اندك مساحت و قطعات باقيمانده باغها ديگر اثري باقي نخواهد ماند. سالهاست باغها تهران به عناوين مختلف در معرض تخريب توسط افراد سودجو قرار دارد.براين اساس لازم است با توجه به مستندات باقي مانده از باغها، كار حفظ و نگهداري از باغهاي در اولويت كاري و عمليات شورا و شهرداري قرار گيرد. چشم انتظار بودن به اين موضوع كه خبري از تخريب يا تغيير كاربري فضاي سبز منتشر شود و اعضا و مسئولان متولي از خود واكنش نشان دهند جاي تأمل دارد و سؤالات بسياري را در ذهن بيپاسخ ميگذارد از آن جمله اينكه چرا شناسنامهدار كردن باغها تهران بايد زمانبر و طولاني شود. مگر چه تعداد باغ در پايتخت و حاشيه آن باقي مانده است كه مسئولان تا اتفاقي ميافتد شروع به دفاع از عملكرد خود ميكنند؟ عملكرد مديريت شهري براي ارائه خدمات به صاحبان باغها و اراضي تحت فضاي سبز چه بوده است. آيا اهرمهاي تشويقي به موقع و بر اساس موازين قانوني اعمال شده است؟
آيا تملك باغهاي پايتخت در اولويت كارهاي شهرداري و شورا قرار دارد. چه ميزان از جلسات شوراي شهر و مصوبات آن به حفظ و نگهداري و رفع موانع تملك باغها اختصاص يافته است؟
سؤالاتي از اين دست از سوي صاحبنظران و شهروندان همچنان بيپاسخ مانده است و بايد توجه داشت كه در شرايط كنوني، تمامي املاك مسكوني در شهر تهران به مرور زمان در حال احيا و نوسازي قرار دارند و با قدكشيدن برجها و ساختمانهاي چندين طبقه در اطراف حريم و حاشيه باغها، اين فضاهاي سبز، بهرغم تلاش براي حفظ آنها خود به خود به دليل شرايط بافتي شهر تهران كه بافتي بسيار متراكم است به ورطه نابودي كشيده ميشوند، بنابراين اگر اقدام سريع و به موقعي براي حفظ باغها در نظر گرفته نشود بايد فاتحه باغهاي تهران را خواند.
افزايش جريمه قطع بدون مجوز درختان
براساس مصوبه شوراي شهر نرخ جرايم پيشنهادي براي قطع درختان به شرح زير به تصويب رسيد و بر اين اساس قطع هر اصله درخت بن 15 تا 30 سانتيمتر يك ميليون ريال جريمه خواهد داشت و همچنين قطع هر اصله درخت با بن 30 تا 60 سانتيمتر علاوه بر جريمه 50 ميليون ريالي، به ازاي هر سانتيمتر مازاد مبلغ يك ميليون ريال پرداخت ميشود و همچنين به ازاي قطع هر اصله درخت با بن 60 تا 100 سانتيمتري علاوه بر مبلغ 20 ميليون ريال، به ازاي هر سانتيمتر مازاد مبلغ 200 هزار تومان هم بايد پرداخت شود. همچنين قطع هر اصله درخت با بن بيش از 60 سانتيمتر علاوه بر پرداخت مبلغ 60 ميليون ريال به ازاي هر سانتيمتر مازاد مبلغ 500 هزار تومان اخذ ميشود.
تبصره دوم اين اصلاحيه هم مورد بازنگري قرار گرفت و براساس آن در صورت قطع بدون مجوز درختان مجاز، مبلغ جريمه بين دو تا پنج برابر افزايش مييابد.
