مرگ روزانه 50 نفر، آمار و ارقام مربوط به اعلام كشتهشدگان يكي از جنگهاي جهاني نيست؛ اين آماري است كه دبير اجرايي چهارمين گردهمايي ايمني راهها از مرگ هموطنان 18تا 49 ساله كشورمان بر اثر حوادث ترافيكي و تروما ارائه داد. به گفته رئيس دفتر سلامت و جمعيت وزارت بهداشت، مردان دو برابر زنان در حوادث جادهاي به كام مرگ فرو رفتهاند.
صداي كشيده شدن لاستيك ماشين روي آسفالت، بوي دود، آتش و خون و صداي آژير خودروهاي امدادي تلخترين صحنهاي است كه روزي چند بار در جادههاي كشورمان به نمايش درميآيد و با نزديك شدن به ايام پاياني سال و آغاز موج سفرهاي نوروزي، نگراني نسبت به ايمني و سالم رسيدن را چاشني تلخ طعم خوش سفر ميكند. به گفته محمداسماعيل مطلق، مديركل دفتر سلامت جمعيت، وزارت بهداشت در جهان هر سال بيش از يك ميليون نفر در جادهها ميميرند و حدود 50 برابر اين تعداد صدمه ميبينند. در كشور ما هم سوانح دومين عاملي است كه افراد را به كام مرگ فرو ميبرد و سالانه حدود 18 هزار نفر در جادههاي كشور جان ميبازند.
تصادفات عامل 90 درصد قطع نخاع مرگ با تمام تلخياش شايد به اندازه تلخي يك لحظه از زندگي كسي نباشد كه تمام تصاوير عمرش را نقطهاي درست در مقابل چهرهاش تشكيل ميدهد. اما مصدومان نخاعي ناگزيرند در هر لحظه از عمرشان اين تصوير را تكرار كنند. حوادث جادهاي و تروما تنها جان افراد را نميگيرد و خيلي وقتها با سلامتيشان سر و كار دارد. به گفته رئيس چهارمين كنگره ايمني راهها سالانه ۳۰۰ هزار ايراني در تصادفات مجروح ميشوند كه از اين تعداد حدود30 تا 50 هزار نفرشان دچار معلوليت ذهني يا جسمي دائمي ميشوند كه تا آخر عمر با آنها همراه است. همچنين 90 درصد علت قطع نخاع در ايران تصادفات است. بنا به تأكيد علي گرجي، رئيس مركز علوم اعصاب دانشگاه مونستر و رئيس چهارمين كنگره ايمني راهها گاهي يك ضربه خفيف به محل اتصال گردن و جمجمه فرد را به كما ميفرستد. اين ضربه به نقاط ديگر سر ممكن است به مرگ چند هزار سلول مغزي بينجامد و موجب اختلالات متعدد مغزي شود. گرجي با اشاره به لزوم استفاده از كلاه ايمني براي كودكان هنگام دوچرخه سواري، بستن كمربند ايمني در اتومبيل و استفاده از صندلي ويژه كودكان در خودروها افزود: اگر اين موارد رعايت شود تعداد معلولها و كشتههاي حوادث ما به شدت كاهش مييابد. وي تأكيد كرد: اگر تمام دستگاههاي كشور با يكديگر همكاري داشته باشند، ميتوان تعداد كشتههاي تصادفات را در چهار سال به شدت كاهش داد.
كلاهي كه بايد به سرتان برود!مديركل دفتر سلامت جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت وسايل نقليه موتوري را علت اصلي مرگ در حوادث دانست و افزود: مردان بيش از دو برابر زنان در حوادث جان سپردهاند زيرا رفتارهاي پرخطر رانندگي در مردان بيشتر است و علاوه بر حوادث رانندگي، ساير سوانح منجر به مرگ نيز در مردان بيشتر مشاهده ميشود، هر چند طبق مطالعات اين رفتارهاي پرخطر با افزايش سن آنان كاهشي محسوس مييابد و مردان در دوره سالمندي رانندگي ايمنتري نسبت به دوران جواني دارند. مطلق با اشاره به اينكه مركز پيشگيري از حوادث وزارت بهداشت، حوادث ترافيكي را نخستين علت مرگ و مير و مصدوميت در كشور اعلام كرده است، گفت: حوادث ترافيكي در كشور در مردان نخستين علت بار بيماريها است و در زنان نيز پس از بيماريهاي قلبي، افسردگي و بلاياي طبيعي در رده چهارم قرار دارد. مطلق لزوم بستن كمربند و كلاه ايمني در هنگام رانندگي را مورد تأكيد قرار داد و گفت: استفاده از كمربند ايمني در سرنشينان جلو و عقب خودرو تا 65 درصد موارد مرگ را كاهش ميدهد. همچنين كلاه ايمني احتمال مرگ را 40 درصد و احتمال ضربه مغزي را 70 درصد كاهش ميدهد.
سردرگمي در سيستم امداد و نجات به گفته مدير بيمارستان تخصصي و فوقتخصصي خاتمالانبيا بيش از 50 درصد فوت ناشي از حوادث رانندگي پس از وقوع تصادفات رخ ميدهد. اين موضوع نشانگر آن است كه بايد براي افزايش سرعت رسيدن به محل حادثه، انجام خدمات به موقع، استفاده از فناوري جديد، تجارب نيروها، نحوه پذيرش بيماران و وجود گروه تخصصي تروما تلاش بيشتري صورت گيرد. سردار اسكندرمومني، رئيس پليس راهور ناجا خواستار يكپارچگي در سيستم امداد و نجات در حوادث رانندگي شد. بنا به تأكيد رئيس چهارمين كنگره ايمني راهها براي امدادرساني در حوادث بايد مردم با يك دستگاه و شماره تلفن تماس بگيرند زيرا سردرگمي درخواست امداد ميتواند موجب افزايش تلفات شود.
به باور سردار مؤمني با اينكه شدت تصادفات در سر صحنه كم شده و اقدامات دستگاههاي اجرايي افزايش يافته اما در سيستم امداد و نجات مشكل ساختاري وجود دارد. وي افزود: از قواي مجريه و مقننه ميخواهيم يكپارچگي ساختاري امداد و نجات اجرا شود. رئيس پليس راهور ناجا با بيان اينكه امداد از نجات و اطفاي حريق جدا نيست، گفت: تيم امدادي بايد همه كارهاي نجات، امداد و انتقال و در صورت نياز اطفاي حريق را انجام دهد. وي درباره اجباري شدن آموزش كمكهاي اوليه به رانندگان جهت اخذ گواهينامه گفت: اگر كارشناسان تشخيص دهند كه اين كار بايد انجام شود، ما پيگيري ميكنيم ولي در بسياري از شرايط دخالت مردم باعث صدمات بيشتر به مجروحان ميشود.
