خبري كه ديروز خبرگزاري رويترز به نقل از محمدجواد ظريف منتشر كرد با گذشت اندكزماني با سيلي از تحليلها و انتقادات مواجه شد و در نهايت نيز وزير امور خارجه كشورمان به صراحت اين خبر معنادار را تكذيب كرد و گفت: در هيچيك از ملاقاتهاي انجامشده به هيچ وجه مباحث داخلي مطرح نشده و مطلب منتشره در اين زمينه كذب محض است.
رويترز در گزارشي نوشته بود: «محمدجواد ظريف» وزير خارجه ايران به امريكا هشدار داده است كه عدمموفقيت در رسيدن به توافق جامع هستهاي احتمالاً حكايت از مرگ سياسي «حسن روحاني» رئيسجمهور ايران خواهد داشت و اين خطر را به همراه دارد كه بنبست يك دههاي برنامه هستهاي ايران به پايان راه خود برسد، البته خبرگزاريهاي غربي پيش از اين خبرسازيهاي متعددي نيز در خصوص مذاكرات هستهاي سامان دادهاند كه با هدف تأثيرگذاري بر روند مذاكرات صورت گرفته است و با توجه به تكذيبيه وزير امورخارجه ميتوان به صراحت اذعان داشت كه اين خبر نيز از آن قسم شانتاژهاي رسانهاي است كه درصدد است تيم مذاكرهكننده هستهاي را حداقل در داخل آماج فشارهاي سياسي و افكار عمومي قرار دهد تا در پاي ميز مذاكره ميدان مانور بيشتري داشته باشد.
اما نگارنده بر اين باوراست كه بازي غربيها در فضاي رسانهاي و به تبع آن زيادهخواهيهاي پاي ميز مذاكره ناشي از يك خطاي راهبردي است كه اگر در عمل نيز از سوي دستگاه سياست خارجي كشور روي نداده باشد، حداقل در فضاي رسانهاي ذهنيت افكار عمومي را تحت تأثير قرار داده است.
موضوع آن است كه به نظر ميرسد ما برخي از برگهاي برنده خود را به راحتي تسليم تيم حريف كردهايم. در حالي كه اين برگها در نهايت سرنوشت بازي سياسي را براي ما رقم خواهند زد امروز اين دشمن است كه سعي دارد با اين برگها ما را از دستيابي به حقوق حقه خود مأيوس سازد.
ميگويند سياست خارجي هر كشور ادامه سياست داخلي آن كشور است؛ كشوري كه از درون اقتدار و مشروعيت لازم را داشته باشد در سياست خارجي نيز راهبردهاي مؤثرتري را اتخاذ ميكند و با تكيه بر استعدادهاي دروني سعي در پيشبرد منافع خود در سطح بينالمللي دارد، از ديرباز نيز فرهنگ ايراني يك فرهنگ مقاوم و قهرمانپرور بوده و در حوزه واقعيتها و استعدادها نيز كشور ما داراي ظرفيتهاي گسترده براي نيل به اهداف بلندمدت توسعهاي است، با اين حال گره زدن سرنوشت كشور به مذاكرات هستهاي- بايد تأكيد كنيم شايد در واقع امر، اين رويكرد در دولت رقم نخورده باشد اما متأسفانه آنچه از تريبونهاي رسمي دولت عنوان ميشود چنين شائبههايي را قوت ميبخشد – باعث شده است طرف مقابل بخشي از پروژه چانهزني در مذاكرات هستهاي را به داخل خاك ايران بكشاند.
طرف مقابل با درك اين شرايط كه اقتصاد كشور منتظر گشايش هستهاي است، با درك اين مسئله كه دولت عجله زيادي براي ختم به خير كردن مسئله هستهاي دارد و داراي شناخت كافي از فضاي فكري و سياسي كشور است روي به نوعي اقدامات ايذايي آورده تا شرايط را بيش از گذشته بر تيم هستهاي مذاكره كننده ما سخت كند، البته از دشمن انتظار داشتن غير از چنين چيزي سفاهت است و نميتوان بابت غلظت دشمن در معاندتش دولت را مؤاخذه كرد اما ميتوان اين نقد مشفقانه را عنوان كرد كه اگر دولت حداقل در ويترين خود مسئله هستهاي را در اولويت اول نميگذاشت و همه افكار عمومي را نسبت به اين موضوع و نتايج آن حساس نميكرد، دشمن تا اين حد اميدوار و جسور نميشد.
چرا شاخصهاي اقتصادي ما بايد با لحن مذاكرهكنندگان هستهاي امريكا بالا و پايين شود؟ چرا بسط و قبض بودجه در ايران را بايد بر اساس اينكه كي عربستان چه تصميمي ميگيرد، بست؟ چرا دولت اعتقاد دارد ميتوان حتماً با امريكاييها به توافق رسيد؟ چرا به نقاط خيالي به جاي نقاط حقيقي اتكال ميشود؟ و چراهاي بسيار ديگر، البته دأب نگارنده اين نيست كه مشكلات اقتصادي كشور را در يك شب يا حتي در يك دوره هشت ساله رياست جمهوري ميتوان رفع كرد و وابستگي يك قرني به نفت را يك شبه با يك دستور از بين برد اما حداقل انتظار اين بود كه اين رئيسجمهور ما باشد كه ميگويد« به توافق نرسيدن بهتر از رسيدن به يك توافق بد است.»
اگر دولت ميتوانست ميزان و حجم توجه خود به مسئله هستهاي را حداقل در تريبونهاي عمومي به نازلترين سطح كاهش ميداد و در عوض موضوعاتي مانند اقتصاد مقاومتي، بودجه منهاي نفت، بهبود وضعيت سلامت و... را برجسته ميساخت، به نظر، غرب كمتر اميدوار ميشد كه ميتواند با بازي در داخل خاك ايران تيم مذاكرهكننده را تحت فشار قرار دهد.
در پايان اين مقال بخشي از يكي از رهنمودهاي مقام معظم رهبري در خصوص مسئله مذاكرات هستهاي را با هم مرور ميكنيم. اميدواريم اين راهبردهاي تيزبينانه بيش از پيش در دستور كار تيم سياست خارجي دولت قرار گيرد.
«دولتىها بدانند كه آنچه ميتواند آنها را بر انجام وظيفه خودشان قادر كند تكيه بر نيروى داخلى است؛ تكيه بر نيروى مردم است. من بارها اين را عرض كردم در جلسات عمومى و همچنين در جلسات خصوصى با مسئولان دولتى، نگاهشان به دست بيگانه نباشد. (توصيههاي اخير رهبر انقلاب به دولت يازدهم مطرح شده در ديدار مردم قم 17/۱۰/93)
