با وجود وخيمتر شدن حال پادشاه عربستان، بازار نفت بيتوجه به اين موضوع همچنان به روند كاهشي خود ادامه ميدهد به طوري كه قيمت نفت در بازارهاي جهاني ركورد جديد كمترين رقم در پنج سال و نيم گذشته را ثبت كرد و به 55.48 دلار در هر بشكه رسيد.
روسيه و عراق با قدرت به توليد حداكثري نفت ادامه ميدهند و عربستان نيز پرچمدار تثبيت توليد نفت در جهان عرب، همپيمانان خود را متعهد كرده است تا «دست» به توليد فعلي خود نزنند. رويترز چندي پيش خبر داد توليد نفت روسيه با دستيابي به ميانگين روزانه 10 ميليون و 580 هزار بشكه به بالاترين ميزان خود در دوران بعد از فروپاشي شوروي سابق رسيد. از سوي ديگر سخنگوي رسمي وزارت نفت عراق اعلام كرد متوسط صادرات نفت خام اين كشور در ماه دسامبر به 2 ميليون و ۹۴۰ هزار بشكه در روز رسيد كه بالاترين سطح از سال 1980 تاكنون به شمار ميرود.
امريكا نيز پس از 40 سال صادرات ميعانات گازي خود را آزاد اعلام كرده است آن هم در شرايطي كه بمباران مهمترين پايانه صادرات نفتي ليبي، در حال به هم زدن بازي كاهش قيمت نفت بود اما امريكا با اعلام اين خبر، توانست اين مهم را خنثي كند. به همين دليل جو رواني حاكم بر بازار به جاي نگراني از كاهش عرضه، روي نگراني بر مازاد عرضه متمركز شد و قيمت نفت ركورد جديدي در كمترين قيمت به ثبت رساند و به كمترين رقم در پنج سال و نيم گذشته رسيد.
رويترز در اين باره گزارش داد هر دو نوع نفت برنت و نفت خام امريكا از نيمه سال 2014 تاكنون بيش از نيمي از ارزش خود را از دست دادهاند. هر بشكه نفت برنت درياي شمال با 94 سنت كاهش 55.48 دلار فروخته شد كه كمترين رقم از ماه مي سال 2009 به شمار ميرود.
اين نوع نفت در معاملات ديروز تا 55.36 دلار هم پايين آمد. هر بشكه نفت خام امريكا نيز با يك دلار و 2 سنت كاهش 51.67 دلار معامله شد كه كمترين رقم از مي 2009 محسوب ميشود. آمارهاي ضعيف از اقتصاد امريكا در روز جمعه نگرانيها در مورد شرايط اقتصاد جهاني و تقويت تقاضا براي نفت را شدت بخشيد.
يوسوكه ستا مدير فروش كالاهاي اساسي در ژاپن در اينباره گفت: زماني كه به وضعيت اقتصادي چين، ژاپن و اروپا نگاه ميكنيم، بعيد است كه تقاضا براي نفت امسال افزايش يابد. همچنين كاهش ارزش يورو ميتواند به كاهش بيشتر قيمت نفت منجر شود چراكه اين عامل، قدرت خريد مالكان يورو براي خريد نفت كه با دلار معامله ميشود را كاهش ميدهد.
ستا افزود: به لحاظ نظري، كاهش ارزش يورو، فشار كاهشي بر نفت دارد اگرچه سياستهاي انبساطي در منطقه يورو ميتواند نقدينگي بيشتري در اين ناحيه وارد كند و متعاقباً احتمالاً اين نقدينگي به (بازار) برنت وارد ميشود. يك تاجر نفتي گفت: عرضه بيش از حد و كاهش تقاضا ميتواند قيمت برنت را در نيمه نخست 2015 به 50 تا 55 دلار كاهش دهد.
واكنش توليدكنندهها
با اين كاهش اما هر يك از كشورهاي توليدكننده نفت خام با توجه به موقعيتشان در پازل نفتي، راهكارهاي مختلفي را در نظر گرفتهاند؛ ونزوئلا به شدت تحت تأثير مشكلات اقتصادي ناشي از كاهش بهاي نفت قرار گرفته است.
رئيسجمهور ونزوئلا اعلام كرد كه به منظور بررسي شرايط فعلي بازار نفتي جهان و ارائه چندين پيشنهاد براي مبارزه با كاهش قيمت نفت به كشورهاي عضو اوپك سفر كرده و با مقامات آنها نيز به مشورت خواهد پرداخت. نيكلاس مادورو كه پس از شكست در اوپك راميرز وزير امورخارجه و شخص اول مذاكرات نفتي خود را بركنار كرده است شخصاً وارد معادله نفت شده است و قصد دارد براي پايان دادن به وضعيت فعلي، شخصاً ديپلماسي انرژي را پي بگيرد.
كويت
همپيمان سنتي عربستان نيز حاضر به كاهش توليد نيست و با وجود بروز مشكلاتي در اقتصاد خود، قصد دارد در پرداخت يارانه تجديد نظر اساسي كند كه قطعاً با واكنش مردم روبه رو خواهد شد. انس الصالح وزير بازرگاني كويت اعلام كرد قيمت گازوئيل با افزايش سه برابري اجرا خواهد شد. اين در حالي است كه اعتراضات به اين اقدام در كويت بالا گرفته است تا علي العمير وزير نفت كويت تأكيد كند دولت تصميم گرفت لغو يارانه بنزين، برق و آب را به تعويق بيندازد. وزراي كابينه كويت اما تأكيد كردند كه از طرح اصلاح يارانهها عقبنشيني نخواهند كرد.
الجزاير
الجزاير نيز براي رفع مشكل خود نظارتها را بر تجارت خارجي خود تشديد كرده است؛عمار بن يونس وزير بازرگاني الجزاير گفت يك كارگروه را صرف نظارت دقيق بر معاملات خارجي كرده است تا از فرار سرمايهها به خارج جلوگيري كند.
الجزاير تجهيزات صنعتي براي به حركت درآوردن چرخ اقتصاد خود وارد ميكند و اقتصاد اين كشور تقريباً به طور كامل به صدور نفت و گاز وابسته است. بن يونس تأكيد كرد 62 درصد واردات الجزاير را تجهيزات و مواد اوليه براي بخش كشاورزي و صنعتي تشكيل ميدهد. هزينه واردات مواد غذايي الجزاير بيش از 9 ميليارد دلار است كه عمدتاً شامل گندم و روغن و شكر ميشود و با قيمت يارانهاي در اختيار مردم قرار ميگيرد.
وزير تجارت الجزاير گفت كاهش واردات اين كالاهاي اساسي در سال 2015 غيرممكن است. وي راه حل خروج الجزاير از وابستگي به نفت و گاز را متنوع كردن اقتصاد خود از طريق رشد صنعت و كشاورزي و گردشگري دانست.
ديگر كشورهاي عضو اوپك و غير اوپك نيز با كاهش هزينهها و اخراج كاركنان خود قصد دارند بر مشكل كسري بودجه خود غلبه كنند كه با توجه به ركود به وجود آمده در كشورهايشان ميتواند خطرساز باشد؛ بيشتر كشورهاي توليدكننده نفت خام اما در يك راهكار اتفاق نظر دارند: «كاهش يا حذف يارانههاي سوخت.»
