سعيد معروف امروز به روسيه ميرود تا به صورت رسمي قراردادش را با زنيت كازان ه امضا كند، حالا او جديدترين لژيونر واليبال ايران است، آن هم پس از جهش خيرهكننده واليبال ايران در سه سال گذشته، در حالي معروف به يك تيم روسي ميرود كه از آخرين روزهايي كه واليبال ايران در اروپا لژيونر داشت شش سال سال ميگذرد و بهنام محمودي آخرين واليباليست مشهور ايراني است كه در سري A ايتاليا معتبرترين ليگ واليبال دنيا بازي كرده است. البته تاريخ حضور واليباليستهاي ايراني در ليگهاي اروپايي به دهههاي 40 و 50 برميگردد كه بازيكنان ايراني با حضور در تيمهاي واليبال قاره سبز با يك تير، دو نشان ميزدند، هم در سطح بينالمللي بازي ميكردند و هم آنجا ادامه تحصيل ميدادند. در گزارش زير تاريخچه حضور لژيونرهاي ايراني در تيمهاي خارجي را بررسي كردهايم.
دهه 40و50 نخستين بازيكنان واليبال ايران به اروپا رفتند. ناصر ميرفخرايي بازيكن برجسته واليبال ايران را ميتوان در رديف اولين لژيونرهاي واليبال كشورمان قرار داد. او در دهه 40 در حالي براي ادامه تحصيل به اروپا رفت كه بازي در تيمهاي آلماني را تجربه كرد. پرويز كاظمي يكي از پيشكسوتان واليبال هم از ديگر واليباليستهايي است كه بازي در تيمهاي باشگاهي آلمان و لوكزامبورگ را تجربه كرده است. حسن شمشيري ديگر لژيونر قديمي واليبال است. شمشيري يكي از بهترين چهرههاي رشته واليبال در ميانه دهه 50 و دهه 60 شمسي و بازيكن باشگاههاي راه آهن مشهد و تاج تهران است كه بيش از 10 سال در تيم ملي واليبال ايران بازي كرده است، در تيمهاي معروف تركيه به صورت حرفهاي بازي كرده است و در دانشكده عالي ورزش در بوساون واقع در ليدندگو استكهلم سوئد تحصيل كرده است. جلال شاهسون هم از ديگر واليباليستهايي است كه در تيمهاي خارجي بازي كرده است. بازيكن بلند قامت شمالي در دهه 60 يكي از ستارههاي تيم ملي واليبال بود و همين عملكرد فوقالعادهاش بود كه پاي او را به تيمهاي اروپايي باز كرد.
پس از توقف حضور بازيكنان واليبال ايران در تيمهاي خارجي از اواخر دهه 70 بود كه با رفتن احمد مساجدي به يك تيم دانماركي بار ديگر پرونده حضور واليباليستها در باشگاههاي خارجي باز شد. او حدود 13 سال پيش به تيم اسكووباكن شهر آروس دانمارك رفت و سه سال در اين تيم بازي كرد. با اضافه شدن او به اسكووباكن، قدرت اين تيم بيشتر شد و آنها توانستند در فصل 2004 - 2003 به مقام قهرماني ليگ دانمارك برسند. درخشش فوقالعاده مساجدي سبب شد تا او به عنوان بهترين بازيكن ليگ دانمارك هم انتخاب شود. او در ادامه يك فصل در بلژيك بازي كرد و در كشورهاي ديگر از جمله ايتاليا نيز تجربياتي به دست آورد و حتي تا پاي امضاي قرارداد با تيم لورتو الز ليگ سري A هم پيش رفت اما به دليل مشكلات اخذ ويزا نتوانست با اين تيم قرارداد ببندد. سعيد رضايي هم از ديگر بازيكنان ايراني است كه در تيمهاي اروپايي بازي كرده است. پس از بازيهاي درخشان رضايي در تيم ملي، چشم تيمهاي ايتاليايي او را گرفت تا رضايي با تيم سانتا كروچه ايتاليا كه در سري B حضور داشت قرارداد ببندد و براي اين تيم بازي كند. از محمد سليماني هم ميتوان به عنوان ديگر لژيونر ايران نام برد. او در اواسط دهه 80 يكي از بهترين بازيكنان وقت واليبال بود كه مصدوميت سبب شد تا درخششش ادامه پيدا نكند. با اين حال سليماني سال 86 به تيم الاهلي امارات رفت تا واليباليستهاي ايراني بازي در ليگهاي عربي را هم تجربه كنند.
با اين حال بدون شك بهنام محمودي معروفترين لژيونر واليبال ايران است كه در سطح اول واليبال باشگاهي دنيا يعني سري A ايتاليا بازي كرده است. محمودي كه اين روزها با دوري از واليبال يكي از اعضاي شوراي شهر كرج است و در دانشگاه تدريس ميكند طي سالهاي 2002 تا 2006 توانست پس از دو فصل حضور در ليگ سري B ايتاليا در تيم سانتاكروچه راهي سري A و تيم صاحبنام پروجا شود؛ تيمي كه بسياري از ستارگان مطرح واليبال جهان در آن دوران در اين تيم عضويت داشتند. دستمزد او ابتدا 20هزار دلار در سال بود كه بعدها تا 70 و 100 هزار يورو هم رسيد.
پس از بهنام محمودي، رفتن واليباليستهاي ايراني به تيمهاي خارجي متوقف شد تا اينكه با انتخاب ولاسكو به عنوان سرمربي تيم ملي واليبال ايران و پيشرفت رؤيايي واليبال در سه سال گذشته كه با كواچ هم ادامه پيدا كرد، دوباره دروازههاي تيمهاي خارجي به روي مليپوشان واليبال ايران باز شده است و آنها در دو سال گذشته پيشنهادهاي زيادي از تيمهاي مطرح اروپايي داشتهاند. به خصوص پس از اينكه بازيكنان تيم ملي واليبال ايران با بازيهاي درخشان خود در ليگ جهاني 2014 توانستند نگاهها را به خود جلب كنند و اين سبب شد تا پيشنهادهاي خوبي از باشگاههاي مطرح اروپايي داشته باشند. البته در اين بين تنها سعيد معروف پس از پيشنهاد تيمهايي از تركيه، ايتاليا و روسيه در نهايت تصميم گرفت به ليگ روسيه برود و با امضاي قرارداد يك ميليون يورويي تبديل به گرانترين قرارداد تاريخ واليبال ايران شود. بر خلاف معروف ديگر مليپوشان واليبال با توجه به اينكه همان پول باشگاههاي خارجي را ميتوانستند در ايران به دست بياورند، قيد لژيونر شدن را زدند.
سيدمحمد موسوي و ميلاد عباديپور پيشنهادهايي از باشگاههاي ايتاليا داشتند؛ موسوي كه بهترين مدافع مرحله مقدماتي ليگ جهاني 2014 شد با باشگاه مودنا به توافق اوليه رسيد اما در ادامه ترجيح داد به تيم شهرداري اروميه برود. ميلاد عباديپور، بازيكن جوان و آيندهدار واليبال ايران هم از باشگاه ورونا پيشنهادي دريافت كرد اما در نهايت در ايران ماندني شد. شهرام محمودي هم از ديگر واليباليستهايي بود كه مورد توجه باشگاه هالك تركيه بود اما از رفتن به اين كشور منصرف شد. مجتبي ميرزاجانپور هم هر چند قرارداد اوليه را با فنرباغچه تركيه امضا كرد ولي ترجيح داد در ليگ ايران بماند. در اين بين گفته ميشود امير غفور پيشنهادي از يك باشگاه ژاپني دارد، هر چند به نظر ميرسد غفور هم با رد اين پيشنهاد، در ايران بماند.
