
معضلات زيستمحيطي در كشور كم نبود حالا جزيره آشوراده به عنوان تنها جزيره درياي خزر نيز در معرض خطر قرار گرفته است؛ بر اساس طرح تفاهمنامهاي رسمي ميان سازمان محيط زيست و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، جزيره آشوراده زير سايه طرح توسعه گردشگري خواهد رفت اما اين سايه براي اين جزيره زيبا ميتواند شوم باشد و آشوراده را كه منطقهاي حفاظت شده است و بانك ژنتيك گياهان ايران محسوب ميشود، با خطري غيرقابل جبران مواجه كند؛ به همين مناسبت روز گذشته 83 سازمان مردمنهاد اعتراض خود را نسبت به آنچه اجراي طرح گردشگري در جزيره آشوراده ناميده ميشود، اعلام كردند.
برخي سياستهاي عمراني كه ساليان گذشته در پيش گرفته شدند، شماري از مواهب طبيعي كشور همچون درياچهها و رودها را تا سرحد نابودي بردند؛ حالا جزيره آشوراده كه به عنوان تنها جزيره درياي خزر همچون نگيني در گوشه شمال شرقي ايران مصون و محفوظ باقي مانده بود در معرض خطر قرار گرفته است. آنچه موجب نگراني شده موافقت سازمان محيطزيست و سازمان ميراث فرهنگي با اجراي طرحي در آشوراده است كه در اسم طبيعتگردي است اما در واقع گردشگري تجاري است. اين داستان داراي سابقهاي 10 ساله است. يك سرمايهدار سالها است كه سوداي تبديل كردن جزيره آشوراده را به يك منطقه گردشگري در سر ميپروراند اما آشوراده جزيرهاي است كه 75 درصد آن حفاظت شده است. كارشناسان محيط زيست جزيره آشوراده را بانك ژنتيك گياهان ايران ميدانند؛ گونههاي مختلف گياهي ايران در اين منطقه كشت ميشود تا در صورت وقوع هرگونه فاجعه زيستمحيطي و انقراض يك گونه گياهي، امكان احياي مجدد آن وجود داشته باشد. حالا وقتي صحبت از توسعه گردشگري در چنين جزيرهاي ميشود پاي هتلسازي، ساخت اقامتگاههاي تفريحي، كشيده شدن تأسيسات گردشگري به درون جزيره و به تبع آن تخريبهاي زيستمحيطي با منشأ انساني در اين جزيره باز خواهد شد.
تفاهمنامهاي كه 10 صبح روز يكشنبه 9/9/93 با موضوع «طرح گردشگري در جزيره آشوراده» امضا شد نيز ميتواند آشوراده را به همين سمت و سو سوق دهد. تاكنون در اعتراض به اين طرح جنجالي، افراد و چهرههاي زيادي نامههاي اعتراضآميز خود را به دفتر رئيس سازمان محيطزيست فرستادهاند از جمله لاور نجفي، معاون اسبق سازمان محيطزيست يا حتي اسماعيل كهرم، مشاور معصومه ابتكار كه گفته است: «واگذاري آشوراده به گردشگري به معناي نابودي محيطزيست است و اين مسئله كاملاً شفاف و روشن است و به هيچ وجه نميتوان آن را توجيه كرد.» علاوه بر اين، روز گذشته سازمانهاي مردمنهاد هم وارد عمل شدند و بيانيه مشتركي در اعتراض به اين طرح را منتشر كردند.
اين سازمان در استدلال خواسته خود به موادي از قانون حفاظت و بهسازي محيطزيست، قانون الحاق ايران به كنوانسيون تنوع زيستي مصوبه سال ١٣٧5 مجلس شوراي اسلامي و قانون الحاق ايران به كنوانسيون رامسر اشاره كرده و ادامه داده است: « هيچ يك از ما مخالف بومگردي (اكوتوريسم پايدار) آشوراده نيستيم، اما آنچه موجب نگراني شده موافقت سازمان محيطزيست با اجراي طرحي است كه در اسم طبيعتگردي است اما در واقع گردشگري تجاري است. گردشگري در طبيعت فقط يك اصل مهم دارد و آن هم جلوگيري از هر گونه تخريبي است. گردشگري مبتني بر اصول توسعه پايدار، حفظ طبيعت و ساختارهاي جوامع بومي و اصيل است. دولت بايد مدافع مردم بومي باشد و با پشتيباني و آموزش آنها بستر توسعه پايدار و گردشگري سازگار با بومسازگان يگانه و منحصر به فرد منطقه را سر و سامان بدهد. از اين رو، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مكلف است با همكاري ديگر دستگاههاي مسئول نسبت به توسعه زيرساختهاي لازم براي فعاليتهاي همخوان با اكوسيستم آشوراده در مراكز جمعيتي حاشيه منطقه از جمله بندر تركمن، بندر گز، بهشهر، نكا و... اقدام كند و برنامه تفصيلي گردشگري منطقه با تكيه بر زيرساختهاي علمي، تخصصي و محلي سازگار با زيست بوم در مراكز جمعيتي يادشده صورت گيرد.»