
مشاور فــرهنگي رئيسجمهور در يكي از شبكههاي اجتماعي، موضوع دفن شهداي گمنام را زير سؤال برد و آن را ناشي از عدم مسئوليتپذيري نسبت به شهدا دانست. اين سخنان تعجببرانگيز حسامالدين آشنا واكنش سردار باقرزاده فرمانده كميته جستوجوي مفقودين ستاد كل نيروهاي مسلح را در پي داشت.
حسامالدين آشنا مشاور فرهنگي رئيسجمهور كه سخنان عموماً جنجال برانگيزش شبيه برخي مشاوران دولتهاي قبلي است، اينبار به بحث تدفين شهداي گمنام پرداخت. آشنا كه در شبكههاي اجتماعي فعال است با انتشار مطلبي عنوان كرد: «سؤال اين است آيا ما حق داريم قبل از اينكه تمام تلاشمان را براي رساندن يك شهيد به خانوادهاش انجام دهيم- تأكيد ميكنم تمام تلاشمان- پيكر او را به صورت گمنام دفن كنيم؟»
آشنا سپس فعاليت نهادهاي مرتبط با امور شهدا از جمله كميته جستوجوي مفقودين، بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس و بنياد شهيد را زير سؤال برد و خواستار تقسيم كار منطقيتري ميان اين سه نهاد براي جلوگيري از دفن شهداي گمنام كرد.
تدفين شهدا بهانهاي براي جنجالتدفين شهداي گمنام در ميدان امير چخماق يزد، با حاشيهسازي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري همراه بود. اين سازمان رسماً مخالفت خود را با خواست مردمي تدفين شهداي تازه تفحص شده در اين ميدان اعلام كرد. البته با پيگيريهاي مردمي سر انجام پيكر مطهر شهداي گمنام در اين ميدان تدفين شد و مردم شهر يزد به خواسته خود براي ميزباني شهداي گمنام رسيدند. به دنبال اين پافشاري مردمي، پيشبيني ميشد كه مخالفان اين اقدام فرهنگي و معنوي سعي در انتقامگيري داشته باشند. از اين رو اظهارات حسامالدين آشنا، با آنكه تأسفانگيز است اما دور از ذهن نيز نبود. متأسفانه اظهارات مشاور فرهنگي رئيسجمهور همسو با جرياني است كه مخالف ادامه داشتن عطر حضور شهدا در جامعه است.
در حالي كه حتي مغرضترين افراد نسبت به نظام اسلامي در زمان ياد كردن از شهدا، سعي ميكنند از آنان با احترام ياد كنند، كساني هم پيدا ميشوند كه از پشت عينك به ظاهر روشنفكرانه خود دست به دشمني با فرهنگ ايثار و شهادت بزنند. اتفاقات ناگوار پيشآمده در جريان تدفين شهداي گمنام در يكي از دانشگاههاي كشور نشان از حركت خزندهاي دارد كه مقام شهيد و شهيد گمنام را براي رسيدن به اهداف خود زير سؤال ميبرند.
سابقه آشنا در توهين به مجلسحسامالدين آشنا از زماني كه نامش به عنوان مشاور فرهنگي رئيسجمهور مطرح شده است، بارها تلاش كرده است تا خود را در مركز توجه رسانهها قرار دهد. سخنان جنجالبرانگيز آشنا در مورد صدا و سيما و نمايندگان مجلس اگرچه بعضاً با تكذيب رفع و رجوع شده است، اما رد پاي گفتههاي وي تا مدتها بعد در جريانهاي رسانهاي قابل رصد بود. مدتي پيش آشنا صدا و سيما را متهم به «باجخواهي» كرده بود. بعد از آن نيز در جريان مصاحبه با خبرگزاري نسيم درباره توافق هستهاي گفته بود: «مسئله مذاكرات در سطح كلان نظام مطرح ميشود بنابراين تشخيص اينكه نياز به مصوبه مجلس دارد يا نه در حد تعدادي از نمايندگان، رسانهها و دلواپسان نيست». اين توهين آشكار مشاور رئيسجمهور به نمايندگان ملت اگر چه با تكذيب دستپاچه وي همراه بود اما «نسيم» با انتشار فايل صوتي مصاحبه به نوعي تكذيبيهاي بر تكذيب آشنا زد.
آشنا همچنين در جريان جلسه رأي اعتماد به ميلي منفرد وزير پيشنهادي وزارت علوم با انتشار مطلبي در صفحه اجتماعي خود از نمايندگان مجلس خواست تا «ميان خواسته دانشگاهيان و خواستههاي باجخواهان يكي را انتخاب كنند». «باجخواهي» يكي از كليدواژههاي موردعلاقه آشنا است.
اظهارات آشنا درباره شهداي گمنامحسامالدين آشنا درباره شهداي گمنام اين گونه اظهارنظر ميكند: «سؤال اين است آيا ما حق داريم قبل از اينكه تمام تلاشمان را براي رساندن يك شهيد به خانوادهاش انجام دهيم- تأكيد ميكنم تمام تلاشمان- پيكر او را به صورت گمنام دفن كنيم؟
در جريان دفن شهدا سه نهاد مسئوليت دارند. نهاد اول كميته جستوجوي مفقودين است كه تا چندي پيش بخشي از بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس وابسته به ستاد كل نيروهاي مسلح بود و با اتمام مأموريت سردار باقر زاده در آن بنياد مستقل شد. اين ستاد فعلاً هم كار تفحص را انجام ميدهد، هم شناسايي شهدا را دنبال ميكند و هم مكانهاي دفن شهدا را معين ميكند و هم مراسم برگزار ميكند.
نهاد دوم بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس است كه در وضع فعلي ساختن و نگهداري از يادمانهاي شهداي گمنام را هم بر عهده دارد. نهاد سوم بنياد شهيد و امور ايثارگران است كه اگر چه قانوناً هم پاسخگو و هم خادم خانوادههاي معزز مفقودين است ولي در چرخه امور مربوط به شهداي گمنام كاملاً حذف شده است. ميتوان با تقسيم كار منطقيتري ميان اين سه نهاد از گمنام دفن شدن شهيدان جلوگيري كرد.»
گويا مشاور فرهنگي رئيسجمهور كه عضو شوراي نظارت بر صدا و سيما نيز هست، هيچ تمايلي به دنبال كردن اخبار تلويزيون كه دسترسترين رسانه به شمار ميرود، ندارد. طي سال جاري چندبار اخبار و گزارشهاي تصويري درباره احراز هويت چند شهيد گمنام از رسانه ملي منتشر شده و خبر انجام آزمايشات «DNA» براي تشخيص هويت شهدا در اين گزارشها به صورت مشروح بيان شده است. تلاشهاي صورت گرفته از تفحص شهدا در مناطق جنگي كه معمولاً به دليل باقي ماندن مهماتهاي عمل نكرده بسيار ناامن نيز هستند، باعث شده بسياري از خانوادههاي معزز مفقودين پيكر پاك فرزند خود را بعد از سالها دريافت كنند. در كشوري كه هشت سال متمادي در معرض هجوم دشمن بوده و هزاران شهيد براي دفاع از مرز و بوم و نظام خود داده است تصور جامعه از شهيد و شهادت تصوري غريب نيست.
عاميترين افراد نيز در جريان عملكرد برخي از نهادهاي مرتبط با بحث شهدا هستند و اين انتظار ميرود كه مسئولان و كساني كه وظيفه «مشاوره» دادن را نيز بر عهده دارند به دليل حساسيت جايگاهي كه در اختيارشان قرار گرفته است از سطح معلومات بالايي برخوردار باشند.
واكنش سردار باقرزاده به سخنان آشنابعد از انتشار سخنان حسامالدين آشنا در رسانهها، سردار سيد محمد باقرزاده فرمانده كميته جستوجوي مفقودين ستاد كل نيروهاي مسلح پاسخ مختصري ارائه كرد. متن آن به شرح زير است: «در جريان اظهارات ايشان قرار گرفتم. انشاءالله در وقت مناسب پاسخ داده خواهد شد. صرف نظر از اغراض ايشان، اظهارات جناب آقاي آشنا ناشي از بياطلاعي از سوابق، مقررات، مصوبات و تدابير فرماندهي معظم كل قوا و تصميمات شوراي عالي امنيت ملي در خصوص كميته جستوجوي مفقودين و همچنين اختيارات مفوضه است.»
مسلماً توضيحات آينده كميته جستوجوي مفقودين باعث بالابردن معلومات و آگاه شدن افراد بياطلاع خواهد شد.