جشنوارههاي جهاني انيميشن در حال آشنا شدن با هنر انيماتورهاي ايراني هستند. حضور نمايندگان صنعت پويانمايي ايران در فستيوالهاي بينالمللي محك خوبي براي مشخص شدن جايگاه ما در بين كشورهاي توليدكننده انيميشن است. انيميشن «توهم» يكي از نمونههاي موفق در زمينه معرفي توانمنديهاي هنرمندان انيماتور كشورمان است. اين انيميشن كوتاه تاكنون موفق به كسب دو جايزه جهاني از جمله Festimation امريكا و جايزه دوم جشنواره cucara macara مكزيك شده است. «جوان» در گفت و گو با محمدرضا حنفي به بررسي وضعيت و جايگاه انيميشنهاي ايراني در عرصه بينالمللي پرداخته است.
داستان انيميشن «توهم» چيست؟
انيميشن «توهم» يك انيميشن دو دقيقهاي است و موضوع آن انسانشناسي است. در مورد اينكه چطور يك فرد خودش و ديگران را فراموش ميكند و از آنها دور ميشود. چون اين انيميشن خيلي كوتاه است توضيح بيشتري نميدهم كه موضوع لو برود.
تكنيك به كار رفته در اين انيميشن چيست؟
تكنيك اين انيميشن سه بعدي است و متحركسازي آن بسيار خوب صورت گرفته است. در صحنههاي اصلي، شخصيت محوري داستان شروع به سخنراني ميكند. براي اينكه اين صحنهها خوب دربيايد خودم چندين ساعت با هيجان بسيار سخنراني كردم و از انيماتور اين انيميشن خواستم كه متحركسازيها را بر آن فيلمها انجام دهد و نهايتاً نتيجهاي كه به دست آمد خيلي خوب بود.
جايگاه جشنواره Festimation امريكا در ميان فستيوالهاي انيميشن كجاست؟
اين فستيوال كه در ايالت مونتاناي امريكا برگزار ميگردد يك فستيوال تخصصي و بينالمللي در زمينه انيميشن است كه از كشورهاي مختلف در اين فستيوال شركت ميكنند. بنابراين فكر ميكنم يك فستيوال معتبر و بينالمللي است.
چطور شد كه «توهم» به اين جشنواره راه يافت؟
من با اين جشنواره از طريق اينترنت آشنا شدم و ثبت نام كردم و كارم را براي آنها ارسال كردم و آنها هم كار من را براي رقابت نهايي انتخاب كردند.
تصور داوران امريكايي نسبت به توليد آثار ايراني چطور بود؟ آيا نمايش «توهم» توانست در اين ديدگاهها تأثيري بگذارد؟
من اطلاعي از تصور داوران امريكايي نسبت به توليد آثار ايراني ندارم اما ميدانم كه در جشنوارههاي خارجي كيفيت ساخت و فيلمنامه برايشان مهم است و فكر نميكنم به اين توجه داشته باشند كه اين كار به چه كشوري تعلق دارد. وقتي يك جشنواره بينالمللي است هر كاري كه از نظر داوران ارزش هنري بالاتري داشته باشد انتخاب ميشود.
پيش از اين شما از مردم خواسته بوديد كه با مراجعه به سايت جشنواره به نفع شما رأي دهند، تأثير آن رأيها در دريافت جايزه چقدر بود؟
يكي از ويژگيهاي هنرمندان اين است كه دوست دارند كارهايشان ديده شود و از نظرات ديگران در مورد كارشان مطلع شوند. 16 اثر برتر جشنواره حدود 12 روز در سايت مربوط به جشنواره در حال رقابت بودند. اين فرصت خوبي بود كه علاقهمندان به انيميشن كار من را ببينند و نظر بدهند. من هم اطلاعرساني كردم و خوشبختانه استقبال مردم خوب بود و آرايي كه دادند به همراه آراي افراد خارجي از ساير كشورها منجر به برنده شدن كار من شد كه همين جا از كساني كه انيميشن من را ديدند و به آن رأي دادند تشكر ميكنم.
«توهم» پيش از اين در چه جشنوارههايي حضور داشته است؟
انيميشن توهم تاكنون در 11 جشنواره بينالمللي در كشورهاي امريكا، استراليا، برزيل، هند و مكزيك انتخاب شده و به مرحله نهايي راه يافته است. در جشنواره Festimation امريكا جايره بهترين انيميشن از نگاه مخاطبين را كسب كرده و در يكي ديگر از اين جشنوارهها هم جايزه بهترين انيميشن را به دست آورده است كه پس از اختتاميه جشنواره جزئيات آن را به اطلاعتان خواهم رساند.
با توجه به درخشش انيميشن توهم، جايگاه آثار پويانمايي ايراني را در صنعت انيميشن جهان چطور ارزيابي ميكنيد؟
طي سالهاي گذشته بهرغم همه ضعفهاي موجود، انيميشن ايران رشد چشمگيري داشت و توانست جزو معدود كشورهاي توليدكننده انيميشن قرار گيرد اما متأسفانه در دو، سه سال گذشته به دليل كاهش چشمگير بودجههاي توليد، شركتهاي توليدكننده انيميشن به شدت آسيب ديدند و نيروهاي متخصص اين رشته براي مدتها بيكار شدند و متأسفانه بسياري از آنها نيز به كارهاي غيرمرتبط با انيميشن روي آوردند! بنابراين حركتي كه خوب شروع شده بود و رو به رشد بود ناگهان دچار وقفه شد و شركتها و نيروهايي كه سالها در اين زمينه به طور تخصصي فعال شده بودند غيرفعال يا نيمه فعال شدند و طبيعتاً اين موضوع باعث تنزل جايگاه بينالمللي انيميشن ما خواهد شد و من اميدوارم مسئولان هر چه سريعتر چارهاي براي اين موضوع بينديشند.
آيا ايران ميتواند سهمي از بازار انيميشن داشته باشد؟
مسلماً ميتواند. منتها اين بستگي به عوامل و شرايط مطلوب اقتصادي براي توليدكنندگان انيميشن دارد. در كشور ما به دليل نوپا بودن صنعت انيميشن و نبودن شبكههاي تلويزيوني خصوصي، اين صنعت به حمايتهاي اقتصادي دولت و تلويزيون نياز دارد تا بتواند به مرور زمان روي پاي خود بايستد. به نظر من در آن زمان كه چندان دور از ذهن هم نيست سرمايه و ارز قابل توجهي وارد كشور خواهد شد. ملاحظه ميكنيد كه رشتههاي مختلفي از هنر و كامپيوتر در توليد انيميشن نقش دارند و رشد انيميشن به رشد چشمگيري از اشتغالزايي در كشور و سرمايهگذاري ارزي منجر خواهد شد. كمتر كاري را ميتوانيد پيدا كنيد كه اين حجم از نيروهاي مختلف را بتواند كنار هم مورد استفاده قرار دهد. اميدوارم مسئولان ما به اين نكات توجه كرده و در اهميت اين موضوع بيشتر تأمل كرده و بيشتر به آن توجه نمايند.
چطور ميتوان ذائقه كودكان ايراني را به سمت دنبال كردن آثار ايراني متمايل كرد؟
طي سالهاي اخير اقدامات خوبي توسط مديريت مركز صبا صورت گرفت، يكي از آن اقدامات دستهبندي انواع انيميشن (دو بعدي، سه بعدي، كاتآوت و غيره) و تشكيل گروههاي تخصصي مرتبط با آن بود. گذشته از اشكالاتي كه هر كاري ميتواند داشته باشد در مجموع حركت مركز پويانمايي صبا در جهت تخصصي كردن كار و ارزشگذاري آنها و توليد آثار ارزشمند خوب بوده است. همين تخصصي كردن كارها و استفاده از كارشناسان و توليد آثار انيميشني خوب و جذاب با معيارهاي فرهنگي ايران ميتواند به جذب كودكان به طرف انيميشنهاي ايراني منجر شود. امروز كيفيت برخي از انيميشنهاي ايراني آنقدر خوب است كه عدهاي فكر ميكنند آنها محصول خارج از كشورند و وقتي متوجه ميشدند كه داخل كشور ساخته شده تعجب ميكردند؛ خب اين نشان ميدهد كه اگر از توليدكنندههاي انيميشن حمايت خوبي صورت گيرد ميتوان با انيميشنهاي خارجي رقابت كرد و چيزي دور از ذهن نيست. من هر بار كه انيميشني ميسازم واقعاً ميخواهم اتفاقي در انيميشن ايران صورت گيرد و انيميشن ايران را يك گام به جلو ببرم.
پيش از اين انيميشن «رستوران جنگل» به كارگرداني شما از تلويزيون پخش شده است، كار
جديدي براي پخش از تلويزيون در دست توليد داريد؟
دو تا پروژه تأييد شده دارم. يكي رستوران جنگل (2) كه ادامه رستوران جنگل (1) است. فيلمنامههاي مجموعه جديد «رستوران جنگل» آماده است و اميدوارم طي يكي دو ماه آينده بتوانيم توليد مجموعه را آغاز كنيم. پروژه ديگر نيز يك مجموعه 26 قسمتي با تكنيك كات آوت است به نام «قصههاي ابريشمي» كه بيشتر فيلمنامههاي آن آماده شده و اميدوارم بعد از شروع رستوران جنگل، توليد اين مجموعه را نيز بتوانيم آغازكنيم.
